Νέα Αμερικανίδα, τραυματισμένη, ενηλικιώνεται

Η ΕΒΡΑΪΚΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΗΡΩΙΔΑ
ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ ΤΗΣ
ΣΩΤΗΡΙΑΣ, ΣΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ
ΥΟΡΚΗΣ. ΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ.
ΠΑΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΖΥΓΟΣ
ΠΡΟΤΥΠΑ ΣΕΞΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΒΙΑΣ.
ΩΣΠΟΥ ΝΑ ΕΜΦΑΝΙΣΤΕΙ Ο ΚΑΛΟΣ
ΠΡΙΓΚΙΠΑΣ ΚΑΙ Ο ΓΙΟΣ ΝΑ ΕΞΕΛΙΧΘΕΙ
ΣΕ ΜΟΥΣΙΚΗ ΙΔΙΟΦΥΪΑ. Η ΠΟΛΥΓΡΑΦΟΤΑΤΗ
ΟΟΥΤΣ ΞΕΡΕΙ ΝΑ
ΧΕΙΡΙΖΕΤΑΙ ΤΗ ΘΕΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ
ΜΕΛΟ, ΜΟΝΟ ΠΟΥ ΕΔΩ ΧΡΕΙΑΣΤΗΚΑΝ
ΕΠΤΑΚΟΣΙΕΣ ΟΧΙ ΟΛΩΣΔΙΟΛΟΥ
ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ
Με πενήντα μυθιστορήματα και καμιά σαρανταριά τόμους ποίησης και κριτικής-δοκιμιακής πρόζας στο ενεργητικό της, η Τζόις Κάρολ Όουτς είναι πιθανότατα η πολυγραφότερη εν ζωή συγγραφέας. Αν συνυπολογίσει κανείς ότι είναι επί τριακονταετία καθηγήτρια δημιουργικής γραφής στο Πρίνστον θα απορήσει. Όμως, με μια προσεκτικότερη ματιά στο έργο της διακρίνονται σταθερά επαναλαμβανόμενα μοτίβα: φυλετική καταπίεση, βία, σεξουαλική κακομεταχείριση, αγροτική οπισθοδρομικότητα. Ο κόσμος της είναι πεδίο αντρικής βίας και ανείπωτων παιδικών τραυμάτων. Σ΄ αυτόν τον καμβά η Όουτς μπορεί να υφάνει όποιο σχέδιο επιθυμεί. Σχεδόν αδιακρίτως.

Η Όουτς πιστεύει ότι ένα μυθιστόρημα μπορεί να επεκτείνεται εσαεί προς όλες τις κατευθύνσεις εσωκλείοντας επάλληλες ιστορίες. Με αυτή την έννοια, πολλά από τα μεγάλου μήκους βιβλία της όπως το παρόν (όχι όμως η Ξανθιά που εμπνεόταν από τη Μαίριλιν Μονρόε), θα μπορούσαν να εκδίδονται σε συνέχειες και να μη σταματούν αν δεν το αποφάσιζε ο εκδότης. Για την Όουτς ο κόσμος όλος μοιάζει άξιος να αφηγηθεί τον εαυτό του. Η αφηγήτρια ταυτίζεται απόλυτα με τις υπεράριθμες ηρωίδες της που μοιάζουν να υπάρχουν μόνο και μόνο για χάρη της. Η έλλειψη αισθήματος οικονομίας χαρακτηρίζει το κείμενο.

Η Ρεμπέκα
Το βιβλίο αναφέρεται αρχικά στη δραματική παιδική και εφηβική ζωή της Ρεμπέκα. Το 1936, οι Σβαρτ, οικογένεια μεταναστών από τη ναζιστική Γερμανία, εγκαθίστανται σε μια κωμόπολη της Πολιτείας της Νέας Υόρκης, όπου ο πατέρας, πρώην καθηγητής μαθηματικών και ερασιτέχνης φιλόσοφος, ξεπέφτει παραδόξως σε νεκροθάφτη. Όταν οι τοπικές προκαταλήψεις σε συνδυασμό με τη συναισθηματική αστάθεια της οικογένειας καταλήγουν σε μια απερίγραπτη τραγωδία (ο πατέρας δολοφονεί τη μητέρα και αυτοκτονεί), η κόρη του νεκροθάφτη ξεκινά την προσωπική της Οδύσσεια. Η Όουτς γράφει την ιστορία μιας νέας γυναίκας που αγωνίζεται για την ταυτότητα και την επιβίωσή της στη μεταπολεμική Αμερική. Περιγράφει με καταθλιπτική εμμονή τα όχι ιδιαίτερα πειστικά δεινά της οικογένειας, τον ρατσισμό, την αδυναμία ένταξης του πατέρα, την απελπισία της μητέρας, την οργή και τη φυγή των αγοριών από το σπίτι. Η Ρεμπέκα παντρεύεται, ο άντρας της αποδεικνύεται μικρογκάν- γκστερ, αποκτούν παιδί, αυτός την κακοποιεί και εκείνη δραπετεύει για να βρει με τα πολλά τον πρίγκιπα του παραμυθιού.

Ώσπου, χτυπημένη από καρκίνο, αναζητεί στις τελευταίες σελίδες τις ρίζες της οικογένειας. Σε αντιστοιχία με τη φοκνερική κατασκευή του αμερικανικού Νότου και της μυθικής κομητείας Γιουναπατάουφα, η Όουτς τοποθετεί την ιστορία της στον κρύο Βορρά της Πολιτείας της Νέας Υόρκης και χαρακτηρίζει την ιστορία της περιοχής ως βίαια, οπισθοδρομική, γεμάτη προκαταλήψεις. Με αυτή την έννοια η Όουτς είναι μια προοδευτική συγγραφέας που απαξιώνει το παρελθόν. Το αμερικανικό όνειρο είναι παρόν, οι κακοί επίσης, αλλά τα πράγματα επιδέχονται βελτίωση. Ιστορία και πρόοδος ταυτίζονται.

Joyce Carol Οates

Η ΚΟΡΗ ΤΟΥ ΝΕΚΡΟΘΑΦΤΗ

ΜΤΦ. ΓΩΓΩ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, ΕΚΔ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, 2008, ΣΕΛ. 693,
ΤΙΜΗ: 25 ΕΥΡΩ