Η «Φλανδρώ» και η «Δράκαινα»

Μετά τον Ξενόπουλο, ο μέγας κατά την άποψή μου Παντελής Χορν μάς προικίζει με μια δική του ιδιαίτερη και ιδιάζουσα γυναικεία περσόνα, τη «Φλανδρώ». Το έργο αυτό που το είδαμε δύο φορές πρόσφατα από την Τζένη Ρουσσέα και μόλις πέρυσι από τη Μαίρη Ραζή είναι ένα δραματουργικό διαμάντι. Ο Παντελής Χορν προχωρεί στην ανάλυση μιας ακόρεστης ερωτικά μητέρας που μπροστά στο ερωτικό της πάθος ποδοπατάει και απαξιώνει κλέβοντας απ΄ το κρεβάτι τούς γαμπρούς της κόρης της, ωθώντας την άλλη στην ερωτική ερημιά.

Φέτος, πάλι, η Μαίρη Ραζή και ο Σωτήρης Τσόγκας τολμούν να βγάλουν από τη λήθη ένα άλλο σημαντικό θεατρικό διαμάντι της παράδοσής μας. Τη «Δράκαινα» του Δημ. Μπόγρη. Χαίρομαι κάθε φορά που άνθρωποι με έγνοια για την ιστορία της δραματουργίας μας ερευνούν και αναδεικνύουν κείμενα με αξία.

Η «Δράκαινα» είναι έργο σκληρό, σχεδόν μητριαρχικό. Εδώ ο πατέρας όχι μόνο απουσιάζει αλλά είναι και απεχθής σκιά, εφιάλτης που κατακυριεύει την οικογένεια. Η γυναίκα, μέγαιρα, άπληστη, σκληρή, άτεγκτη, ανελέητη του Μπόγρη δεν είναι κάποια μεταφυσική φιγούρα του απόλυτου θηλυκού τέρατος αλλά προϊόν μιας κοινωνικής ανάγκης που ωθεί τις ισχυρές γυναίκες να περιχαρακώσουν τον χώρο τους και να επιβιώσουν, φτάνουν να ταπεινώσουν παιδιά, συγγενείς και φίλους, ενώ πίσω από τη σκληρή μάσκα αχνοφέγγει μια καταπιεσμένη ερωτική ματαίωση που απαιτεί το δικαίωμά της στη ζωή.

Και η «Φλανδρώ» και η «Δράκαινα» ανατρέπουν την παραδοσιακή εικόνα για την Ελληνίδα μητέρα, βράχο και καταφύγιο, θυσία και αγία της οικογένειας.

Θα περάσουν αρκετά χρόνια για να φτάσουμε στις μέρες μας όπου ο άξιος δραματουργός μας Γιώργος Μανιώτης και στο σημαδιακό του «Ματς» και στην «Κοινή λογική» να ανιχνεύσει μια μητέρα αράχνη, ταραντούλα, που ευνουχίζει τους συζύγους της και με την υπερπροστασία και στρατηγικές πανούργες καθιστά τα παιδιά της μόμολα.