Φαινόμενα

Εικόνα ελπίδας…
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

Ο Μπαράκ Ομπάμα σήκωσε τους Αμερικανούς από τον καναπέ, ενώ η εγχώρια τηλεόραση αξιοποίησε τις καλύτερες επιρροές της από το αμερικανικό θέαμα
Η καρδιά του κόσμου χτύπησε προχθές στην Αμερική. Δεν θα μπορούσε να συμβεί διαφορετικά. Παραμένει όχι απλώς η υπερδύναμη των καιρών μας, αν και η χρεωμένη οικονομία της αμφισβητεί τον χαρακτηρισμό, αλλά ο πολιτισμός που σφράγισε όσο κανένας άλλος την εποχή του και αυτό δεν εμπεριέχει μόνο τα θετικά στοιχεία αλλά και το πλήθος των αρνητικών (σκλανδαλώδης καταναλωτισμός, τηλεοπτική υποκουλτούρα κ.λπ.) που κυρίως εξήχθησαν από την Αμερική προς τις μικρότερες χώρες.

Άλλωστε δεν ήταν οποιαδήποτε εκλογή προέδρου. Απόδειξη αποτελεί ότι και οι ίδιοι, ράθυμοι έως χθες, Αμερικανοί πολίτες έδωσαν το δυναμικότερο «παρών» στις κάλπες στη σύγχρονη ιστορία τους.

Αν πέτυχε κάτι δε ο Μπαράκ Ομπάμα, ως εικόνα και μόνο ενός μαύρου ηγέτη που ξαναδίνει πνοή στο αμερικανικό όνειρο, ήταν η απρόσμενη πολιτικοποίηση των Αμερικανών πολιτών. Ουδείς περιμένει ότι από αύριο το πρωί θα έχουν λυθεί τα προβλήματα του ρατσισμού στον κόσμο, πως θα υπάρξει αυτομάτως ειρηνική συνύπαρξη λαών και πολιτισμών και ότι η οικονομική κρίση που προκλήθηκε από το σκανδαλώδες, κερδοσκοπικό μένος των απανταχού καπιταλιστών- και όχι μόνον εκείνων της Γουόλ Στριτ- θα τελειώσει εν μια νυκτί αφήνοντας τη θέση της στην ευημερία.

Λαμπερός και φωτογενής, όπως ακριβώς χρειάζεται το παγκόσμιο θέαμα, ο Μπαράκ Ομπάμα είναι απλώς η αφορμή. Μια ωραία εικόνα ελπίδας, την οποία χρειάζεται η χώρα του που είναι διχασμένη ανάμεσα στον σκοταδιστικό συντηρητισμό των πουριτανών και θρησκόληπτων που πιστεύουν στη βία και τη δύναμη των όπλων και στη λαμπρή παράδοση της δημοκρατίας και των ίσων ευκαιριών, του πνεύματος, της λογοτεχνίας που αποτυπώνει με τρόπο θαυμαστό και κριτικό την αμερικανική πραγματικότητα από τον Θορό έως τον Φίλιπ Ρ οθ και τον Όστερ. Την αμερικανική πραγματικότητα προσέγγισαν και δύο ντοκιμαντέρ, οι «Νέοι Φακέλοι» στον Σκάι μία ημέρα πριν από τις εκλογές και οι «Πρωταγωνιστές». Οι τελευταίοι επικεντρώθηκαν στο ελληνικό μεταναστευτικό στοιχείο, στο Μega, λίγες ώρες προτού ανοίξουν οι κάλπες. Και οι δύο ανέδειξαν πρόσωπα της αμερικανικής καθημερινότητας με τα οποία συνέθεσαν το παζλ της σημερινής πραγματικότητας .

Οι «Νέοι φάκελοι» έδωσαν πλήρη την εικόνα των δύο διαφορετικών αμερικανικών κόσμων, με μια συγκλονιστική «φωτογραφία» της Αμερικής από τη Γουόλ Στριτ ώς την Αλάσκα, από δεξιοτέχνη φωτογράφο, ο οποίος κατάφερε να αποτυπώσει ακόμη και τις πιο λεπτές γκριμάτσες, τις αδιόρατες αλλά χαρακτηριστικές λεπτομέρειες των προσώπων και του περιβάλλοντός τους.

Με καταιγιστικό ρυθμό- σαν να περπατούσε ο θεατής στους δρόμους, γνώριζε κόσμο, ζούσε το δράμα και τις ελπίδες τους- το ντοκιμαντέρ άρχισε από τη σκιαγράφηση της ατμόσφαιρας της Γουόλ Στριτ, για να αποτυπώσει στη συνέχεια την τραγωδία των θυμάτων της σκανδαλώδους κερδοσκοπίας των χρηματιστών της, που χάνουν τα σπίτια τους. Συνέχισε, δε, ενώνοντας τις εικόνες με εκείνες της Αμερικής της Πέιλιν και της Αμερικής του Ομπάμα. Τελειώνοντας είχαμε την αίσθηση ότι είχε ξετυλιχθεί μπροστά στα μάτια μας η άνοδος του αμερικανικού ονείρου, η κορύφωση και η κατάρρευσή του. Με έναν τρόπο εξηγούσε αυτό που θα συνέβαινε μερικές ώρες αργότερα, την αθρόα συμμετοχή των Αμερικανών στις εκλογές με την ελπίδα ότι «θα ξαναβρούν το όνειρο».


…και πραγματικότητα

Στους «Πρωταγωνιστές» του Σταύρου Θεοδωράκη είδαμε ένα παζλ της ελληνικής μετανάστευσης στην Αμερική: ένας παππούς που έζησε όλη του τη ζωή στο Σικάγο, φιγούρα γραφική, ένα ζευγάρι Ελλήνων που έγιναν θέμα σε εκπομπή της Όπρα, καθώς εκείνη, τυφλή, έδωσε το ένα της νεφρό στον σύζυγό της για να τον σώσει από τον καρκίνο. Και ανάμεσα σε όλα αυτά, ένα μαύρος πάστορας, από τους πάμπολλους ιεροκήρυκες της Αμερικής που διδάσκουν τον λόγο του Θεού, υπόσχονται παρηγοριά από τα εγκόσμια και οι ίδιοι πορεύονται σε αυτά με ακριβά αυτοκίνητα και περιουσίες. Όλα Αμερική. Η βραδιά ολοκληρώθηκε αργά μετά τα μεσάνυχτα με ειδικές εκπομπές της ΝΕΤ, του Μega, του ΑΝΤ1 και του ΣΚΑΪ, με απευθείας συνδέσεις, με εμπεριστατωμένες αναλύσεις και σχολιασμό από ανταποκριτές και εγχώριους σχολιαστές.

Η βραδιά των αμερικανικών εκλογών πλέον είναι περισσότερο από ένα παγκόσμιο πολιτικό γεγονός και ένα παγκόσμιο πανηγύρι του πολιτισμού που διαμόρφωσε τους όρους της ψυχαγωγικής επικοινωνίας από την εποχή του τηλέγραφου μέχρι και τις ιντερνετικές ημέρες μας.