Το Πνεύμα του Τόνου

Επέτειοι
Του Μάνου Ελευθερίου

Μετρημένοι θα είναι οι νέοι οι οποίοι παρακολουθούν αυτές τις συγκινητικές εκπομπές της ΤV προς τιμήν του Έπους του ΄40, οι οποίες επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο ή τις εντελώς καινούργιες με πρόσωπα που ακόμη ζουν από εκείνη τη μυθική εποχή. Βαρετά πράγματα. Όπως η γενιά μου άκουγε τους παλιούς πολεμιστές της Μικράς Ασίας. Αργότερα πήραμε είδηση τι ακούγαμε.

Είδα κάμποσες εκπομπές.

Άκουσα τα ονόματα των πόλεων που είναι χαραγμένα στον Άγνωστο Στρατιώτη. Στοιχειωμένα ονόματα για να φέρνουν δάκρυα και που τα ξανακούς αν ρωτήσεις κάποιον «Αλβανό» από ποιο μέρος ήρθε.

Ακόμη βρίσκονται γράμματα στρατιωτών εκείνου του καιρού που ξεπέφτουν στην αγορά. Πεθαίνουν οι παραλήπτες σιγά σιγά και οι συγγενείς τα πετούν στα σκουπίδια. Η λογοκρισία έσβηνε ό,τι μπορούσε να «εκθέσει» το στράτευμα.

Έμειναν όσες λέξεις αναφέρονται σε έρωτες, σοροπιάσματα και σε δόξες των πολεμιστών. Είναι άθικτες και λάμπουν. Μορφωμένοι ή της τρίτης Δημοτικού σ΄ ένα μόνο καταλήγουν και συμφωνούν: θα τους νικήσουμε!

Στην περίοδο της ειρήνης πολλοί από τους καραμπινάτους συνεργάτες του εχθρού κατόρθωσαν και πήραν σύνταξη «αντιστασιακού». Έδειξαν, φαίνεται, κι αυτοί τα χρυσόβουλά τους. Από την άλλη το κράτος εκδικήθηκε και τιμώρησε όσους είχαν την πετριά και ανέβηκαν στα βουνά. Αυτά ήταν τα παράσημά τους.

Όσο για κείνες τις «γυναίκες της Πίνδου» ευτυχώς που υπάρχουν κάμποσες φωτογραφίες. Ζαλωμένες με σταφίδες, γαλέτες και κασόνια με πυρομαχικά, νέες και ηλικιωμένες.

Τις θυμούνται κάθε επέτειο – όσες απόμειναν- και λένε τα πάθη τους, σαν να θυμούνται περιστατικά από κάποιον ευτυχισμένο γάμο με τρικούβερτο γλέντι.