Ζητήματα που πρέπει να έχει υπόψη του ο εκπαιδευτικός στη διδασκαλία

1Η ανομοιογένεια του μαθητικού πληθυσμού: οι μαθητές δεν είναι ένα ομοιόμορφο σώμα. Έχουν σημαντικές διαφορές που επηρεάζουν την πορεία τους στο σχολείο. Υπάρχουν διαφορές ταξικές, φύλου, πολιτισμικές, τις οποίες ο εκπαιδευτικός πρέπει να λαμβάνει υπόψη του.

2Κρυφό πρόγραμμα: επίσης, στο σχολείο υπάρχει το «κρυφό πρόγραμμα» ή «παραπρόγραμμα». Το κρυφό πρόγραμμα λειτουργεί παράλληλα με το επίσημο αναλυτικό πρόγραμμα και είναι η μεταβίβαση στους μαθητές αξιών, τρόπων, στάσεων και πεποιθήσεων, με τρόπο κρυφό, μέσα από τις καθημερινές σχολικές πράξεις, σχέσεις και δραστηριότητες. Το κρυφό πρόγραμμα, τόσο των εκπαιδευτικών όσο και των μαθητών, μπορεί να έχει θετικό χαρακτήρα και να ενισχύει τα αποτελέσματα της διδασκαλίας του επίσημου προγράμματος ή να κινείται σε αντίθετη κατεύθυνση και να εμποδίζει τη διδασκαλία. Έτσι, σύμφωνα με αυτήν την προσέγγιση, μήτρα μάθησης δεν είναι μόνο η διδακτέα ύλη που μέσω της διδασκαλίας «μεταβιβάζεται» στον μαθητή. Η οργάνωση της σχολικής ζωής, οι εκφάνσεις και οι πτυχές της, οι κανονικότητές της, η συμμετοχή του μαθητή σε αυτές «παράγουν» μάθηση. Οι σχολικές πρακτικές δεν είναι απλώς και μόνον η φόρμα της διεκπεραίωσης του επίσημου προγράμματος. Είναι και οι ίδιες αντικείμενα και πηγές μάθησης, παράγουν μια «δεύτερη μάθηση» που ενδεχομένως να είναι σημαντικότερη από την «επίσημη» του αναλυτικού προγράμματος. Γι΄ αυτό και το ερώτημα «τι μαθαίνει ο μαθητής στο σχολείο» δεν μπορεί να περιορισθεί μόνο στην εξέταση των στόχων του επίσημου αναλυτικού προγράμματος.