Ματιές Ο πανικός

«Μη μιλάς, μη γελάς, κινδυνεύει ο… πλανήτης» έγραφε προχθές, παραφράζοντας τους στίχους ενός τραγουδιού μου, σε ένα τετράστηλο θέμα της, η «Οικονομική Καθημερινή» (Ζέζα Ζήκου). Αιτία, οι μαύρες μέρες που περνά, εσχάτως, ολόκληρη η υφήλιος. Μαύρες μέρες, που δημιουργούν πανικό στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το οποίο εκτιμά, στην ετήσια έκθεσή του, ότι «η πιθανότητα για μια νέα σύγχρονη “Μεγάλη Ύφεση” είναι σχεδόν μηδενική», αλλά ταυτόχρονα τονίζει ότι «σήμερα βιώνουμε τη σύγχρονη εκδοχή του τραπεζικού κραχ του 1929».

Τα πράγματα είναι εξαιρετικά δύσκολα. Και μολονότι το τελευταίο επταήμερο διατέθηκαν παραπάνω από ένα τρισεκατομμύριο δολάρια για να αντιμετωπισθεί η χρηματοπιστωτική κρίση στις ΗΠΑ και το ίδιο περίπου ποσό για τον ίδιο λόγο στην Ευρώπη, η αγορά είναι επιφυλακτική και ο κόσμος δείχνει να έχει χάσει την εμπιστοσύνη του, σ΄ αυτούς που κάνουν κουμάντο: στις κυβερνήσεις.

Έβλεπα χθες στην τηλεόραση πολλούς ανθρώπους να λένε στον φακό ότι παίρνουν τα λεφτά τους από τις τράπεζες και τα θάβουν στις αυλές τους, γιατί δεν έχουν καμιά σιγουριά, για το τι θα γίνει αύριο- μεθαύριο! Δεν έχουν βέβαια, δίκιο. Αλλά η έλλειψη εμπιστοσύνης δεν είναι φαινόμενο που αντιμετωπίζεται εύκολα. Κι αυτό το φαινόμενο το δημιούργησαν οι ίδιες οι τράπεζες.

Μέχρι προχθές, σπάγανε τα τηλέφωνα του κοσμάκη, για να πεισθούν οι πελάτες να προμηθευτούν κάρτες, να συνάψουν εορτοδάνεια κ.λπ., να δεχθούν τις «προσφορές» για νέα συμφέροντα τραπεζικά προϊόντα. Μέχρι προχθές- κι αυτό κρατάει χρόνια- διαβάζαμε ότι οι ελληνικές τράπεζες κολυμπάνε στα υπερκέρδη. Και σήμερα, οι χιλιάδες δανειολήπτες αγωνιούν, για το αν θα μπορέσουν να εξοφλήσουν τα στεγαστικά δάνειά τους, μέσα σ΄ αυτή τη θύελλα και δεν θα χάσουν τα σπίτια τους.

Τα λεφτά του κοσμάκη, τα φάγανε. Δεν ανελήφθησαν στους ουρανούς. Τα φάγανε οι κύριοι με τα γκρίζα: τραπεζίτες, συμβουλάτορες, οικονομολόγοι, «φωτεινά μυαλά». Πριν από 5 μέρες, άκουσα στην ΤV έναν κύριο, του οποίου η τράπεζα βούλιαξε, να δηλώνει ότι πήρε αποζημίωση μισό δισεκατομμύριο δολάρια! Και χθες, διάβασα ότι μόλις ανακοινώθηκε πως 5 μεγάλες τράπεζες μειώνουν τα επιτόκια μισή μονάδα για να βοηθήσουν την κατάσταση, διάφοροι χαρτογιακάδες με τα μπόνους στην τσέπη, έτρεξαν να διώξουν από πάνω τους το άγχος, σε σουίτες πανάκριβων πολυτελών ξενοδοχείων! «Κάτι» είναι τα 100 χιλιάρικα που εγγυάται με νόμο ο Αλογοσκούφης, για τους καταθέτες, που οι τράπεζες στις οποίες εμπιστεύθηκαν τις οικονομίες τους, καταρρέουν. Δεν είναι τίποτε όμως, φρονώ, η πολιτική εγγύησή του, για το σύνολο των καταθέσεων. Και δεν μπορώ να καταλάβω, τι ακριβώς σημαίνει «πολιτική εγγύηση» για την οποία, εσχάτως, γίνεται πολύς λόγος. Όπως δεν μπορώ να καταλάβω, γιατί η εγγύηση δεν είναι για όλο το ποσόν που κατέθεσε ο πελάτης. Αν έχει καταθέσει 1.000.000 ευρώ, θα πάρει 100.000 και τα υπόλοιπα θα μείνουν στην τράπεζα, που έχει ευθύνη, μαζί με το όλο «σύστημα», γι΄ αυτή την απίστευτη περίοδο που βιώνει ο κάθε πολίτης, χωρίς να φταίει σε τίποτα; Αυτοί που φταίνε, αυτοί πρέπει να πληρώσουν.