Μικρότερη δόση για τρεις στους 10 δανειολήπτες

ΛΙΓΟΤΕΡΑ λεφτά για τη δόση του στεγαστικού τους δανείου θα καταβάλουν τον Νοέμβριο τρεις στους δέκα δανειολήπτες, μετά τη μείωση του βασικού επιτοκίου του ευρώ κατά μισή μονάδα. Την ίδια ώρα όμως, όσοι θελήσουν να λάβουν τώρα δάνειο θα βρεθούν αντιμέτωποι με υψηλά επιτόκια και αυστηρά κριτήρια χορηγήσεων. Οι οδηγίες της Τράπεζας της Ελλάδος προς τους τραπεζίτες είναι σαφείς. Τις επανέλαβε χθες ο διοικητής Γ. Προβόπουλος και συμπυκνώνονται σε κλείσιμο της στρόφιγγας των δανείων με αυστηρότερα πιστοδοτικά κριτήρια, όπως άλλωστε και καλύτερη τιμολόγησή τους, άρα κομμένες και οι όποιες «προσφορές». Οι νέες εκταμιεύσεις δανείων θα είναι περιορισμένες και ακριβότερες, προκειμένου να μην εκτεθούν σε πρόσθετους κινδύνους οι τράπεζες. Ούτως ή άλλως, η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια έχει υποχωρήσει στο ναδίρ, στο πλαίσιο της γενικότερης οικονομικής αβεβαιότητας. Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν κάμψη του ρυθμού εκταμίευσης στεγαστικών δανείων στο 15,5% τον Αύγουστο, στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 10 ετών ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, ο Σεπτέμβριος έκλεισε με επίδοση χαμηλότερη του 15%.

Ανησυχία προκαλεί παράλληλα, η τάση αύξησης των δανείων σε καθυστέρηση. Στο τέλος του 2007, για κάθε 100 δάνεια τα 4 είχαν σταματήσει να πληρώνονται από τους δανειολήπτες. Στο τέλος του πρώτου εξαμήνου φέτος και ενώ η κρίση δεν ήταν τόσο οξεία όσο σήμερα, υπήρχε αύξηση στο 4,7% και όλα δείχνουν ότι η τάση αυτή θα συνεχιστεί.

Ποιοι γλιτώνουν λεφτά
Οι μεγάλοι κερδισμένοι είναι όσοι έχουν δάνειο με κυμαινόμενο επιτόκιο, το οποίο προσδιορίζεται με βάση το βασικό επιτόκιο του ευρώ. Έστω δανειολήπτης με δάνειο διάρκειας 20 ετών, το οποίο είχε ληφθεί προ διετίας και οφειλή 170.000 ευρώ. Με δεδομένο ότι τότε το περιθώριο των τραπεζών ήταν 1,30, το επιτόκιο με το οποίο προσδιορίστηκε η δόση Οκτωβρίου ήταν 5,67% (4,25% το επιτόκιο της ΕΚΤ + 1,30 το περιθώριο +0,12% η εισφορά) και η δόση 1.185,79 ευρώ. Η δόση του Νοεμβρίου θα βγει με επιτόκιο κατά μισή ποσοστιαία μονάδα χαμηλότερο, 5,17% και θα υποχωρήσει στα 1.137,95 ευρώ ή 47,84 ευρώ λιγότερα.

Για τους υπόλοιπους το τοπίο παραμένει θολό και εξαρτάται από τις εξελίξεις στο μέτωπο του κόστους του χρήματος για τις τράπεζες, όπως εκφράζεται μέσω του επιτοκίου euribor. Οι τράπεζες θεωρείται μάλλον απίθανο να προχωρήσουν σε άμεση μείωση των επιτοκίων. Το ύψος του euribor παραμένει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα επιβαρύνοντας τόσο τις τράπεζες όσο και τους δανειολήπτες που έχουν σχετικές συμβάσεις. Από πέρυσι τον Οκτώβριο, όλες οι τράπεζες έκοψαν τις χορηγήσεις δανείων με επιτόκιο ΕΚΤ και επέλεξαν το euribor που αντανακλά το κόστος του χρήματος με το οποίο δανείζονται οι ίδιες στη διατραπεζική αγορά. Οι νέοι δανειολήπτες επομένως δεν έχουν κανένα άμεσο όφελος από τη μείωση των επιτοκίων της ΕΚΤ και μπορούν μόνο να ελπίζουν ότι εξαιτίας της παρέμβασης θα επέλθει εξισορρόπηση στη διατραπεζική και θα υποχωρήσει το euribor. Χθες το euribor τριμήνου έκανε νέο άλμα στο 5,39%. Στις αρχές του έτους ήταν 4,66%.

Κανένα όφελος
Κανένα όφελος άλλωστε δεν έχουν όσοι έχουν δάνεια σταθερού επιτοκίου. Η μείωση των επιτοκίων της ΕΚΤ- όπως και η προηγούμενη αύξηση- δεν επηρεάζει καθόλου το ύψος στη διάρκεια της σταθερής περιόδου.

Όσον αφορά στις τράπεζες, οφέλη θα προκύψουν στον βαθμό που εξαιτίας της συντονισμένης μείωσης των επιτοκίων επέλθει εξισορρόπηση στη διατραπεζική αγορά, μέσω της οποίας οι ίδιες οι τράπεζες δανείζονται και υπάρξει ουσιαστική μείωση του κόστους του χρήματος. Μέχρι τότε, οι τράπεζες θα τηρήσουν στάση αναμονής.