Το μεγάλο ρίσκο πληρώνει η Γουόλ Στριτ

Η Goldman Sachs και η Μorgan Stanley έβαλαν τέλος στο παραδοσιακό επιχειρηματικό μοντέλο των επενδυτικών τραπεζών και- σε μια απέλπιδα προσπάθεια να επιζήσουν- «παραδόθηκαν» σε ένα νέο αυστηρότερο εποπτικό πλαίσιο που βάζει τέλος στις υπερβολές της Γουόλ Στριτ.

Η απόφασή τους να μετατραπούν σε τραπεζικούς ομίλους συμμετοχών, σε παραδοσιακές δηλαδή τράπεζες, που θα λειτουργούν υπό την αυστηρή εποπτεία των αρμόδιων αμερικανικών εποπτικών αρχών, αλλάζει δραστικά το τοπίο στη «βιομηχανία» των χρηματοπιστωτικών ομίλων, όπως αυτή προσπαθεί να επιβιώσει τώρα από τη χειρότερη κρίση μετά το χρηματιστηριακό Κραχ του 1929 και τη Μεγάλη Ύφεση του 1932 που ακολούθησε.

Α ναζήτηση πελατών
Η Μorgan Stanley και η Goldman Sacks, που ήταν οι μεγαλύτερες και πιο επιτυχημένες επενδυτικές τράπεζες, τώρα θα επιδιώξουν να αγοράσουν ή να παραχωρήσουν μερίδιο σε εμπορικές τράπεζες, να προσελκύσουν πελάτες λιανικής και να δημιουργήσουν μια σταθερή καταθετική βάση που θα τους επιτρέψει να αντιμετωπίσουν με μεγαλύτερη επιτυχία τη σημερινή και τυχόν μελλοντική καταιγίδα στη χρηματοπιστωτική κρίση.

Οι δύο τράπεζες αναγκάστηκαν να προχωρήσουν στο βήμα αυτό επειδή ο πανικός στις χρηματιστηριακές αγορές τις απείλησε με καταστροφή: οι μετοχές τους βυθίστηκαν στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων χρόνων, το κόστος χρηματοδότησης των δραστηριοτήτων τους στις χρηματοπιστωτικές αγορές εκτοξεύτηκε στα ύψη και όσοι πελάτες τους φοβήθηκαν άρχισαν να τις εγκαταλείπουν.

Τ ζόγος με μυθώδη ποσά
Ρίζα του προβλήματος ήταν το μεγάλο ρίσκο που αναλάμβαναν οι επενδυτικές τράπεζες στις αγορές, απολαμβάνοντας τεράστια κέρδη από τα πολυπληθή γραφεία που είχαν ανοίξει σε όλο τον κόσμο πριν ξεσπάσει η χρηματοπιστωτική κρίση. Η Goldman Sachs έφτασε να «παίζει» με κεφάλαια που είχαν αξία 22 φορές μεγαλύτερη από τα δικά της κεφάλαια και η Μorgan Stanley να τζογάρει με κεφάλαια Θεαματική αλλαγή
Η Lehman Βrothers και η Βear Stearns, οι άλλες δύο από τις πέντε συνολικά μεγάλες επενδυτικές τράπεζες στη Γουόλ Στριτ, κατέρρευσαν όταν οι επενδύσεις τους με το μεγαλύτερο ρίσκο, εκείνες που βασίζονταν σε ενυπόθηκα στεγαστικά 30 φορές μεγαλύτερα από τα δικά της.

Η πρακτική αυτή τούς επέτρεψε να κερδίσουν τεράστια ποσά από τις επενδύσεις τους κατά το διάστημα της έκρηξης των επενδύσεων τα προηγούμενα χρόνια, προφέροντας μεγάλες αποδόσεις στους μετόχους τους και τεράστια μπόνους στα στελέχη τους. Ιδιαίτερα στα στελέχη εκείνα που ήταν διατεθειμένα να αναλάβουν το μεγαλύτερο ρίσκο στις επενδύσεις τους, αφήνοντας τις εταιρείες του χρηματοπιστωτικού κλάδου ιδιαίτερα ευάλωτες σε μια κρίση. Αυτή που έπληξε τελικά το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

δάνεια μειωμένης εξασφάλισης (subprime), βυθίστηκαν. Ο πέμπτος μεγάλος παίκτης, η Μerrill Lynch, αναγκάστηκε να πουληθεί στην Βank of Αmerica για να σωθεί.

«Ο χάρτης της Γουόλ Στριτ αλλάζει δραστικά καθώς επιστρέφουμε πίσω στο 1800 όταν στην αγορά υπήρχαν εμπορικές τράπεζες» (merchant banks), λέει ο αντιπρόεδρος της συμβουλευτικής εταιρείας Celent, Μπομπ Έλις.

Όπως αναφέρει ακόμη, «το μοντέλο της παγκόσμιας τράπεζας που αποδείχτηκε τόσο επιτυχημένο στην Ευρώπη και την Ασία και δεν επιτρεπόταν καν να υπάρχει στις ΗΠΑ μέχρι πρόσφατα, αποτελεί πλέον τη συνταγή για επιτυχία και στην Αμερική. Οι (δύο αυτές) εταιρείες θα έχουν τώρα την υποστήριξη μιας ισχυρής εμπορικής τράπεζας (λιανική), μια ισχυρή χρηματιστηριακή και μια αρκετά ισχυρή επενδυτική τράπεζα- όλες αυτές οι εταιρείες θα λειτουργούν υποστηρικτικά η μια για την άλλη».

Μεγαλύτερη ασφάλεια
Η δημιουργία ισχυρής καταθετικής βάσης αναμένεται ότι θα μειώσει το κόστος της χρηματοδότησης για όλες τις τραπεζικές εργασίες και με λιγότερο ρίσκο. Επίσης οι τράπεζες θα έχουν πρόσβαση σε μεγαλύτερο δανεισμό από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (FΕD).

Η μεγαλύτερη ασφάλεια όμως θα προέρχεται από το γεγονός ότι θα υπάρχουν αυστηρότερα όρια στο ρίσκο που θα μπορούν να αναλαμβάνουν οι τράπεζες αυτές. Σήμερα οι εμπορικές τράπεζες διαχειρίζονται κεφάλαια έως 12 φορές μεγαλύτερα από τα δικά τους. Υπάρχει όμως και μια άλλη διάσταση στο θέμα. Επειδή οι κίνδυνοι που θα είναι διατεθειμένες να αναλάβουν οι τράπεζες πια θα είναι μικρότεροι από ό,τι στο παρελθόν, η κερδοφορία τους και τα μπόνους που θα απολαμβάνουν τα στελέχη τους θα είναι μικρότερα.