Φοροαφαίμαξη Νο 2 το φθινόπωρο

Συνέχεια φοροαφαίμαξης τον Οκτώβριο με αφορμή την κατάθεση του προσχεδίου προϋπολογισμού σχεδιάζει η κυβέρνηση, ώστε να διασφαλιστεί η περαιτέρω μείωση του ελλείμματος που απειλεί να οδηγήσει τη χώρα και πάλι στην επιτήρηση των Βρυξελλών.

Τα «υπόλοιπα» που άφησε η κυβέρνηση σε εκκρεμότητα με την ανακοίνωση- σοκ της περασμένης εβδομάδας, περιλαμβάνουν- σύμφωνα με πληροφορίες- τα εξής μέτρα:

* Την αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης σε τσιγάρα και ποτά. Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να αυξήσει τον φόρο στα τσιγάρα, τόσο γιατί το επιβάλλει η προσαρμογή της χώρας στο κοινοτικό καθεστώς όσο και γιατί ο συγκεκριμένος φόρος δικαιολογείται ως αντικίνητρο για το κάπνισμα και άρα για την προστασία της δημόσιας υγείας. Ο υπουργός Οικονομίας κ. Αλογοσκούφης δεν ανακοίνωσε τα μέτρα την περασμένη εβδομάδα επειδή το θέμα είχε συζητηθεί και- σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Οικονομικών- η αγορά είχε προχωρήσει σε μεγάλη αποθεματοποίηση του προϊόντος. Έτσι, η αύξηση θα εφαρμοζόταν στην πράξη πολύ αργότερα, όταν θα εξαντλούνταν τα αποθέματα με τον χαμηλό φόρο. «Η αύξηση στα τσιγάρα δεν προαναγγέλλεται», έλεγε πηγή του υπουργείου, προεξοφλώντας ότι θα γίνει οπωσδήποτε, αν και σε ανύποπτο χρόνο.

* Την αύξηση του φόρου στα καύσιμα, συγκεκριμένα στη βενζίνη κατά 3% όπως έχει προβλεφθεί ήδη από σχετική νομοθεσία, στο πλαίσιο πάλι της προσαρμογής της χώρας στην κοινοτική νομοθεσία. Η αύξηση θα φανεί στα προβλεπόμενα έσοδα του προϋπολογισμού, όπως άλλωστε είχε γίνει και πέρυσι.

* Τη νέα αύξηση των αντικειμενικών τιμών στα ακίνητα, η οποία δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη, αλλά εξετάζεται σοβαρά και θα γίνει εφόσον υπάρξουν κάποια ενθαρρυντικά στοιχεία από την οικοδομική δραστηριότητα τους επόμενους μήνες. Ο κ. Αλογοσκούφης είχε πει στο παρελθόν ότι θα έκανε κάθε χρόνο, επί τρία χρόνια, αυξήσεις στις αντικειμενικές αξίες για να πλησιάσουν τις τιμές της αγοράς και να αποδίδουν τα αναμενόμενα σε φόρους. Μέχρι στιγμής έχει κάνει τις δυο από τις τρεις αυξήσεις, της τάξεως του 20%-25% κάθε φορά. Το 2008 δεν προχώρησε, λόγω της κρίσης και της κάμψης της οικοδομής που φόβισε την κυβέρνηση, γιατί η οικοδομική δραστηριότητα επηρεάζει δραστικά τον ρυθμό ανάπτυξης. Έτσι, ενώ σκοπεύει να κάνει και το τρίτο βήμα οπωσδήποτε, θα περιμένει τους επόμενους μήνες για να αποφασίσει την κατάλληλη στιγμή, όποτε του το επιτρέψει η οικοδομική δραστηριότητα. Οι αντικειμενικές αξίες είναι κρίσιμος παράγων για τα έσοδα, ιδίως μετά την εισαγωγή του Ενιαίου Τέλους Ακινήτων (ΕΤΑΚ), το οποίο υπολογίζεται επί των αντικειμενικών. Μια αύξησή τους κατά 25% θα αυξήσει τα έσοδα μόνο από το ΕΤΑΚ κατά 250 εκατ. ευρώ., καθώς επίσης θα αυξήσει τα έσοδα από τη φορολογία μεταβιβάσεων από τον ΦΠΑ.

Γ ια τη φοροδιαφυγή
Ακόμη, ο κ. Αλογοσκούφης σχεδιάζεισύμφωνα με πληροφορίες- και μέτρα κατά της φοροδιαφυγής, θέλοντας να δώσει απάντηση σε όσους του καταλογίζουν ότι τα μέτρα που έλαβε δεν είναι τίποτα άλλο παρά εισπρακτικά για να κλείσει τη μαύρη τρύπα του προϋπολογισμού.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στον υπουργό

Ο Καραμανλής θα συνεχίσει τη στήριξη της γραμμής Αλογοσκούφη από το βήμα της ΔΕΘ, όπου προβλέπεται να εξηγήσει τις ανάγκες που επέβαλαν τη λήψη των συγκεκριμένων μέτρων, επικαλούμενος άλλη μία φορά τις δυσμενείς διεθνείς συνθήκες

έχουν υποβληθεί εισηγήσεις που προβλέπουν, μεταξύ των άλλων:

* Την καθιέρωση αυστηρότερου πόθεν έσχες. Σήμερα ισχύει, αλλά πολλοί διαφεύγουν με διάφορους τρόπους.

* Την καθιέρωση τεκμηρίων, π.χ. στις δαπάνες για αγορά ακριβών Ι.Χ. ή στις δαπάνες από πιστωτικές κάρτες.

Σύμφωνα με αναλυτές, αυτά τα μέτρα είναι τα μόνα που θα μπορούσαν- σε συνδυασμό με αυστηρούς ελέγχους- πράγματι να «συλλάβουν» ένα μέρος της φοροδιαφυγής. Η κυβέρνηση όμως προτίμησε την εύκολη λύση του κεφαλικού φόρου.

Οι εισηγήσεις για τα μέτρα κατά της φοροδιαφυγής θα συζητηθούν στο Εθνικό Συμβούλιο Φοροδιαφυγής και αναμένεται να ληφθούν αποφάσεις τον Οκτώβριο. Ο κ. Αλογοσκούφης προϊδέασε την περασμένη εβδομάδα ανακοινώνοντας τα μέτρα του, ότι «δεν επαρκούν για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και θα υπάρξουν και άλλα».

Πάντως, η πολιτική κατά της φοροδιαφυγής έχει μείνει κενό γράμμα, παρά τις μεγάλες εξαγγελίες που έχουν γίνει εδώ και πολύ καιρό. Ούτε καν η καμπάνια που είχε υποσχεθεί ο κ. Αλογοσκούφης δεν άρχισε και μόλις τώρα εγκρίθηκε. Με άδεια χέρια στη ΔΕΘ
Ο υπουργός Οικονομίας, παρά την αυστηρή κριτική που δέχθηκε και από το ε σωτερικό του κόμματός του και κυρίως από τους θιγόμενους φορολογουμένους, προέβησε στην ανακοίνωση των μέτρων αφού είχε εξασφαλίσει την υποστήριξη του Πρωθυπουργού.

Ο κ. Καραμανλής θα συνεχίσει τη στήριξη της γραμμής Αλογοσκούφη από το βήμα της ΔΕΘ το προσεχές Σαββατοκύριακο, όπου προβλέπεται να εξηγήσει την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης και συγκεκριμένα τις ανάγκες που επέβαλαν τη λήψη αυτών των μέτρων, επικαλούμενος άλλη μία φορά τις δυσμενείς διεθνείς συνθήκες.

Ο κ. Καραμανλής δεν θα φέρει μεγάλα δώρα μαζί του στη Θεσσαλονίκη. Υπάρχει το Ταμείο κατά της Φτώχειας που προβλέπει χρηματοδότηση με 2 δισ. ευρώ σε μια τετραετία των κατηγοριών του πληθυσμού με μεγάλες ανάγκες και από αυτό θα γίνουν ουσιαστικά οι όποιες παροχές που θα εξαγγελθούν στη ΔΕΘ.

Ο φετινός προϋπολογισμός του Ταμείου θα είναι τα περίπου 500 εκατ. ευρώ που προβλέπονται και θα διανεμηθούν σε ειδικές κατηγορίες πληθυσμού, με ειδικά κριτήρια. Π.χ., θα χρηματοδοτηθούν άνεργοι, μονογονεϊκές οικογένειες και άτομα με αναπηρία, αλλά υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχουν άλλους πόρους. Το όριο της φτώχειας είναι ετήσιο εισόδημα 5.500 ευρώ για το ένα άτομο και 11.200 ευρώ για ζευγάρια με δύο παιδιά.
Μαύρες προβλέψεις για προϋπολογισμό, πληθωρισμό, ανάπτυξη

Ο καταιγισμός φόρων που αποφασίστηκε και ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα δεν είναι απότοκος της διεθνούς κρίσης, όπως θέλησε να υποστηρίξει ο κ. Αλογοσκούφης, ούτε βεβαίως μέρος της πολιτικής για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Η διεθνής κρίση πράγματι έχει επηρεάσει εν μέρει την οικονομία, στον βαθμό που έχει συμβάλει στην άνοδο του πληθωρισμού και των επιτοκίων, άρα και του κόστους εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους. Ο απόλυτος εκτροχιασμός όμως των εσόδων του προϋπολογισμού, τα οποία αυξήθηκαν μόλις κατά 4,3% το πρώτο εξάμηνο του χρόνου έναντι ετήσιου στόχου για 13%, στον μεγαλύτερο βαθμό είναι αποτέλεσμα της αποτυχίας των ελεγκτικών μηχανισμών του κράτους να συλλάβουν τη φοροδιαφυγή και, βεβαίως, του υπερβολικά αισιόδοξου σεναρίου της κυβέρνησης που είχε παρουσιάσει στις Βρυξέλλες πριν από ένα χρόνο. Με άλλα λόγια, είναι αποτέλεσμα του ναυαγίου της οικονομικής πολιτικής. Ας σημειωθεί ότι ενώ η κρίση μπορεί να «χτυπά» τα έσοδα μέσω της υποχώρησης του ρυθμού ανάπτυξης (που πάντως δεν είναι δραματικός), από την άλλη τα ενισχύει μέσω της αύξησης της τιμής των καυσίμων. Ακόμη και αν η εικόνα βελτιωθεί το επόμενο διάστημα με την είσπραξη του ΕΤΑΚ,

Ο Γ. Αλογοσκούφης εκτιμά ότι με τα νέα μέτρα, το έλλειμμα του προϋπολογισμού θα βρεθεί με ασφάλεια κάτω από το όριο του 3%

αναλυτές προέβλεπαν ότι η υστέρηση θα έφτανε τα 2 δισ ευρώ. Οι ίδιοι (βλ. Αlpha Βank) εκτιμούσαν- με βάση τα στοιχεία του εξαμήνου- ότι και οι δαπάνες θα συνέχιζαν τον εκτροχιασμό τους, για να σημειωθεί υπέρβαση 1 δισ. ευρώ. Έτσι, το έλλειμμα θα πλησίαζε επικίνδυνα, αν δεν ξεπερνούσε, το 3% του ΑΕΠ.

Η κατάσταση αυτή θα οδηγούσε με βεβαιότητα σε νέο καθεστώς επιτήρησης. Ακόμη και αν το έλλειμμα δεν έφτανε τελικώς το 3% του ΑΕΠ, υπήρχε ο φόβος στο οικονομικό επιτελείο ότι η Κομισιόν δεν θα πίστευε τις προβλέψεις του και θα έκανε δική της εκτίμηση, τον Νοέμβριο στις φθινοπωρινές της προβλέψεις, με ποσοστό άνω του 3%. Έτσι, θα άνοιγε ένας νέος φαύλος κύκλος αναξιοπιστίας και ταπείνωσης για την κυβέρνηση.

Ο κ. Αλογοσκούφης εκτιμά ότι με τα νέα μέτρα, το έλλειμμα του προϋπολογισμού θα βρεθεί με ασφάλεια κάτω από το όριο του 3% και δεν θα διατρέχει τον κίνδυνο να το υπερβεί στη φθινοπωρινή πρόβλεψη της Κομισιόν.

«Θα είμαστε σε απόσταση ασφαλείας», διαμηνύει. Ωστόσο, παρατηρητές επισημαίνουν ότι τα μέτρα που εξασφαλίζουν αυτή την απόσταση είναι προσωρινά, επομένως μπορεί να αμφισβητηθούν και πάλι.

Έτσι, το «φάντασμα» της επιτήρησης εξακολουθεί να στοιχειώνει την κυβέρνηση και την οικονομική της πολιτική, τέσσερα χρόνια μετά την υπαγωγή της χώρας σε αυτό το καθεστώς και παρά την έξοδό της πριν από ένα χρόνο, ενώ υποτίθεται ότι ακόμη και οι εκλογές του 2007 έγιναν για να συνταχθεί ένας νέος προϋπολογισμός σε υγιείς και αξιόπιστες βάσεις.

Ας σημειωθεί ότι ο κ. Αλογοσκούφης θέλει να εμφανίζει «προσαρμογή», δηλαδή μείωση του ελλείμματος τουλάχιστον κατά 1,2 δισ. ευρώ τα επόμενα δύο χρόνια, για να πείσει τις Βρυξέλλες ότι βαδίζει προς μηδενισμό του όπως έχει δεσμευθεί. Αντί γι΄ αυτό, όμως, φέτος πήγαινε προς υπέρβαση.


Λιτότητα στους μισθούς

Oι νέοι φόροι παρ΄ ότι δεν στοχεύουν στους μισθωτούς, έως ένα βαθμό τους επιβαρύνουν και αυτούς μέσω της αύξησης των τελών κυκλοφορίας αυτοκινήτων αλλά και των φόρων στη βενζίνη, τα τσιγάρα και τα ποτά, εφόσον αποφασιστούν.

Οι μισθωτοί του δημόσιου τομέα θα δεχθούν και νέο πλήγμα από τον επόμενο χρόνο με την εισοδηματική πολιτική, η οποία αναμένεται να κινείται και πάλι στη γραμμή της σκληρής λιτότητας. Οι αυξήσεις, σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Οικονομίας, όπου σχεδιάζεται ήδη ο επόμενος προϋπολογισμός, θα είναι οριακά πάνω από τον πληθωρισμό. Στην πραγματικότητα μπορεί να είναι και κάτω από τον πληθωρισμό, αφού λαμβάνεται υπόψη η πρόβλεψη για τον πληθωρισμό του επόμενου έτους, η οποία μπορεί να πέσει τραγικά έξω, όπως έγινε φέτος όταν δόθηκαν αυξήσεις κατά μέσο όρο 3,5%, ενώ ο πληθωρισμός θα ξεπεράσει σε μέσα επίπεδα το 4% και θα πλησιάσει το 4,5%.