[ Πρόσωπα ] Η Ρωσία ήθελε τη ρεβάνς

«Η πρώτη ευθύνη για την κρίση στον Καύκασο ανήκει στον πρόεδρο Σαακασβίλι. Μεγάλη ευθύνη φέρουν όμως και οι Ρώσοι, που επί δύο χρόνια πίεζαν και απειλούσαν».

Αυτά λέει στο περιοδικό Νουβέλ Ομπζερβατέρ ο ερευνητής Πιερ Ασνέρ, ειδικός στις διεθνείς σχέσεις και συγγραφέας του βιβλίου «Δικαιολογώντας τον πόλεμο; Από την ανθρωπιστική διάσταση στη μάχη κατά της τρομοκρατίας». Για να απαντηθεί το ερώτημα ποιος φέρει την ευθύνη για την πρόσφατη πολεμική αντιπαράθεση μεταξύ Ρωσίας και Γεωργίας, τονίζει, πρέπει πρώτα να εξεταστεί η περιφερειακή και διεθνής συγκυρία. Πρώτα απ΄ όλα, υπάρχει μια ιστορική διαμάχη: η Γεωργία θεωρεί τη Ρωσία μια ιμπεριαλιστική δύναμη, ενώ οι Οσέτιοι και οι Αμπχάζιοι θεωρούν ιμπεριαλιστές τους Γεωργιανούς. Στη συνέχεια υπάρχει στη Ρωσία μια νοσταλγία του μεγαλείου: κανείς δεν μπορεί να συγχωρήσει τον Γιέλτσιν, που επέτρεψε να χάσει η Ρωσία τα μισά εδάφη της για να γίνουν ανεξάρτητα κράτη. Στην πολιτική του Πούτιν υπάρχει μια σαφής πρόθεση για μια ρεβάνς, η οποία ενισχύεται από τις υψηλές τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου». Δεν μπορεί επίσης να υποτιμηθεί το σοκ που προκάλεσαν στους Ρώσους ηγέτες η «πορτοκαλί επανάσταση» στην Ουκρανία και η «επανάσταση των ρόδων» στη Γεωργία.

Είχε ο πρόεδρος της Γεωργίας το πράσινο, ή τουλάχιστον το πορτοκαλί, φως από την Ουάσιγκτον; Δύσκολο να το πει προς το παρόν κανείς. Το βέβαιο είναι πως νόμιζε ότι το είχε. Αφού επί χρόνια άκουγε τους Αμερικανούς ηγέτες να πολλαπλασιάζουν τα μηνύματα υποστήριξης και τις υποσχέσεις, έφτασε να πιστέψει ότι η Ουάσιγκτον δεν θα τον άφηνε μόνο του αν ξεκινούσε μια επιχείρηση. Αλλά και οι Ρώσοι προκαλούσαν εδώ και δύο χρόνια τους Γεωργιανούς, επιβάλλοντας εμπάργκο στα προϊόντα τους, καταρρίπτοντας αναγνωριστικά αεροσκάφη, οργανώνοντας γυμνάσια κατά μήκος των συνόρων. Ο στόχος τους ήταν χωρίς αμφιβολία να τιμωρήσουν τη Γεωργία για την «επανάσταση των ρόδων» και να δώσουν μια απάντηση στην απόφαση της Δύσης να υποστηρίξει την ανεξαρτησία του Κοσόβου.

Απέναντι στην πολιτική αυτή της Ρωσίας, η Ευρώπη και οι ΗΠΑ δεν έχουν βρει ακόμη απάντηση. Κανείς δεν πιστεύει στα σοβαρά ότι η Ρωσία θα αποπεμφθεί από την G8. Αν υπήρχαν στη Γεωργία μερικές χιλιάδες Αμερικανοί στρατιώτες εκτεθειμένοι σε μια ρωσική απειλή, ο φόβος της αμερικανικής απάντησης θα λειτουργούσε αποτρεπτικά για τον Πούτιν. Δεν υπάρχουν, όμως, παρά μερικές εκατοντάδες σύμβουλοι. Κανείς δεν είναι διατεθειμένος να προκαλέσει μια παγκόσμια σύρραξη για τη Γεωργία. Όσο για την Ευρώπη, απέναντι σε μια κρίση που απειλεί την τροφοδοσία της με ενέργεια, προτιμά να μην αντιδράσει, έστω κι αν μια μικρή ημι-δημοκρατική χώρα δέχεται επίθεση.