[ Πρόσωπα ] Η σκλάβα που έγινε υπουργός

«Όταν ήμουν μικρή, τα αφεντικά μου έλεγαν πως ήμουν “ινδιάνα”, διαφορετική από αυτούς και από τα παιδιά τους, γι΄ αυτό έπρεπε να δουλεύω, να καθαρίζω το σπίτι, να τους ετοιμάζω το φαγητό, να κουβαλάω τα ψώνια κι ένα σωρό άλλα πράγματα.

«Εγώ όμως δεν καταλάβαινα τι σήμαινε αυτή η λέξη, το ανακάλυψα μόνο πολλά χρόνια μετά, όταν ξαναβρέθηκα στην κοινότητα στην οποία είχα γεννηθεί». Η Μαργκαρίτα Μπιουάνγκι, η νέα υπουργός Υποθέσεων των Αυτοχθόνων της Παραγουάης, έζησε πολλά χρόνια υπό συνθήκες δουλείας. Ήταν τεσσάρων χρόνων όταν την άρπαξαν από την οικογένειά της και την πούλησαν. «Οι λευκοί», αφηγήθηκε την ημέρα της ορκωμοσίας της, «με άρπαξαν μέσα στο δάσος και με πούλησαν πολλές φορές, από τη μία ευκατάστατη οικογένεια στην άλλη». Το γεγονός ότι ήταν «ινδιάνα» της είχε γίνει έμμονη ιδέα έως τα 20 της και το θεωρούσε μειονέκτημα. Μετά όμως «διαβάζοντας, ανακάλυψα πως ήμουν “κόρη της Γης”, “του δάσους”, κόρη της ιστορίας αυτής της χώρας». Έτσι, στα 46 της σήμερα, μητέρα τριών παιδιών και αρχηγός της κοινότητάς της, των ινδιάνων Ατσέ, η Μαργκαρίτα επισημαίνει τα «θετικά» από την παιδική ηλικία της. «Μπόρεσα να σπουδάσω, να μάθω να διαβάζω, να γράφω και να γνωρίσω ένα κόσμο πολύ διαφορετικό από τον δικό μου», λέει. «Σήμερα μιλάω τρεις γλώσσες: ατσέ, γκουαρανί και ισπανικά».

Η Μαργκαρίτα Μπιουάνγκι διορίστηκε υπουργός από τον επίσκοπο Φερνάντο Λούγκο, τον νέο αριστερό πρόεδρο της Παραγουάης και υπέρμαχο της Θεολογίας της Απελευθέρωσης. Είναι η πρώτη γυναίκα και κυρίως η πρώτη αυτόχθων που ηγείται του υπουργείου αυτού, το οποίο έως τώρα ήλεγχαν «οι λευκοί». Ο διορισμός της όμως δεν ήταν ούτε απλός ούτε ανώδυνος. Όταν ο Λούγκο ανακοίνωσε το όνομά της, ακολούθησαν διαδηλώσεις εκατοντάδων αυτοχθόνων εξαιτίας των αντιπαλοτήτων που επικρατούν μεταξύ των διαφόρων φυλών στις οποίες ανήκουν οι περίπου 110.000 αυτόχθονες της Παραγουάης.

Όπως η Μαρίνα Σίλβα, η γεννημένη στην Αμαζονία πρώην υπουργός Περιβάλλοντος της Βραζιλίας, έτσι και η Μαργκαρίτα Μπιουάνγκι θέλει να υπερασπίσει τα δάση και να επιστρέψει τη γη στους αυτόχθονες. Να φέρει εις πέρας το ιστορικό καθήκον των επανορθώσεων. Αυτός είναι ο μόνος δρόμος για να καταπολεμηθεί η δουλική εργασία, η οποία είναι ακόμη διαδεδομένη στην ύπαιθρο της Παραγουάης, κυρίως στη ζώνη του Τσάκο και σε όλη την περιοχή του Αμαζονίου. Ωστόσο, δεν θα είναι εύκολο. Όπως στη Βραζιλία, οι καλλιέργειες σόγιας και δημητριακών κατατρώγουν τα δάση και βλάπτουν τα οικοσυστήματα στα οποία ζουν οι αυτόχθονες. Είναι άλλωστε ο λόγος για τον οποίο η Μαρίνα Σίλβα παραιτήθηκε από την κυβέρνηση του Λούλα.