Φαινόμενα

Το αίσθημα ασφάλειας…

Στις μιντιακές εποχές μας το αίσθημα της ασφάλειας αφορά περισσότερο το θέαμα, όπως μας δίδαξαν και οι Ολυμπιακοί, παρά την ουσία
Πριν από τέσσερα χρόνια τέτοιες ημέρες βλέπαμε στα δελτία ειδήσεων κάτι απίθανα φιλμάκια, χολιγουντιανών προδιαγραφών, όπου εκπαιδεύονταν Έλληνες κομάντο της Αστυνομίας για το πώς θα αποκρούσουν πιθανούς τρομοκράτες. Μπαμ! Μπουμ! Όπλα, ειδικές στολές, κατάμαυρες να τρομάζει το μάτι του κακόβουλου εχθρού, ειδικά κράνη, μαύρα κι αυτά, χειροβομβίδες, καπνοί, βουρρρ! Κυλιόντουσαν στα χώματα τα εκπαιδευόμενα παλικάρια μας, κρακ! κρουκ! έσπαγαν με ορμή κάτι πόρτες από καλύβες, τάχα αναπαράσταση πώς θα ορμούν, αν χρειαστεί, σε κτίρια που έχουν καταληφθεί. Σαν αστακοί τα καμάρια μας και τα γυρνούσαμε ταινία να προβληθεί από τις τηλεοράσεις, να αισθανθεί ασφάλεια το πλήθος των ιθαγενών, αλλά και τα πλήθη των τουριστών που θα επισκέπτονταν τη χώρα να απολαύσουν Ολυμπιακούς και ωραία τοπία ελληνικά.

Όσο πιο μεγάλη η αγορά της διασκέδασης, όσο πιο υψηλός ο εμπορικός στόχος, τόσο πιο μεγάλη και η ανάγκη της πληρωμένης ασφάλειας

Τι διαφήμιση ήταν εκείνη περί των μέτρων πρόληψης και καταστολής οποιουδήποτε, όχι σήκωνε χέρι, αλλά τολμούσε να ανασάνει πιο δυνατά από τους υπόλοιπους. Τέτοια μας έλεγαν και ακριβοπληρώναμε κάτι συστήματα παρακολούθησης δρόμων και του σταδίου και των ηλεκτρονικών μέσων, και ό,τι άλλο μπορούσε να καταστεί στόχος της εχθρικής επιβουλής. Υπέροχη αυτή η αγορά του βλέμματος. Τόσο υπέροχα παραπλανητική και την ίδια στιγμή τόσο, μα τόσο ακριβή! Τέσσερα χρόνια μετά ανακαλύπτουμε ότι όλα αυτά ήταν θέαμα, πολύ διασκεδαστικό, πολύ ανακουφιστικό, πολύ εμπορικό εκείνη τη στιγμή, καθώς καταναλωνόταν από τη μεγάλη αγορά του βλέμματος, αλλά πάντως πολύ παραπλανητικό ως προς την πραγματική κατάσταση της χώρας και των δυνατοτήτων ασφάλειας.

Γιατί όσο απολαμβάναμε το πολεμικό σόου των αστακόμορφων κομάντος της Αστυνομίας, τα νοσοκομεία στην ελληνική περιφέρεια έμεναν παροπλισμένα, τα αστυνομικά τμήματα στα πολυδιαφημισμένα ελληνικά θέρετρα αποδεκατισμένα, οι ελάχιστοι αστυνομικοί που υπηρετούν σε αυτά ούτε που έχουν ιδέα από τα κόλπα, τάχα, ειδικής εκπαίδευσης, που φιλμάριζε τότε η Ελληνική Αστυνομία και τα διέθετε στα κανάλια για να μάθει η οικουμένη τι καλά που τα καταφέρνουμε στην τρομοκρατία των τρομοκρατών.

Μέσα στη δίνη εκείνων των ημερών της εθνικής υπερηφάνειας και εθνικής λαμπρότητας, ουδείς σκεφτόταν ότι μετά την κρισιμότερη στιγμή στην ιστορία του τηλεοπτικού θεάματος και της ιδεολογικής του χρήσης, τη στιγμή της επίθεσης στους δίδυμους πύργους, η έννοια της ασφάλειας έπαιρνε ένα και μοναδικό παγκόσμιο περιεχόμενο.

Μπορεί για τον Έλληνα πολίτη ακριτικού νησιού ασφάλεια να σημαίνει ότι έχει τον γιατρό του κοντά και νοσοκομείο να τον φροντίσει. Αλλά όχι. Το θέαμα της 11ης Σεπτεμβρίου εξομοίωσε και τις πηγές της ανασφάλειας για ολόκληρο τον κόσμο. Η επιβίωση και ασφάλεια του συστήματος προηγείται των πολιτών, υπέρ των οποίων άλλωστε λειτουργεί.


…από τους Ολυμπιακούς ώς τους μπράβους

Μερικές ζωές που μπορεί να χαθούν μέσα σε γλέντι, σε θερινό πανηγύρι, ε, μην το κάνουμε θέμα, βρίσκονται εντός του στατιστικού ορίου. Δικαιολογούνται και μερικοί θάνατοι στην καλοκαιρινή αφασία, όπως δικαιολογούνται και μερικά θύματα στα ναυπηγεία του Περάματος. Τη στατιστική θα ΄χουν στον νου τους και οι συγγενείς του 17χρονου στη Ζάκυνθο που έχασε τη ζωή του από μεθύσι. Όπως και του 20χρονου Αυστραλού, που τον κοπάνησε με σιδηρολοστό μπράβος στη Μύκονο. Συμβαίνουν αυτά. Άλλωστε, και οι μπράβοι για να περιφρουρήσουν την ασφάλεια προσλαμβάνονται.

Και αυτοί στην αγορά του βλέμματος στηρίζουν την επαγγελματική τους προοπτική. Προσφέρουν εαυτούς ως εμπορεύματα-για-την-ασφάλεια-του-συστήματος, φουσκωμένοι από γυμναστική και τα ειδικά συμπληρώματα, τρομακτικοί στη θέα, αγριευτικοί. Για να τρομάζουν ποιους αλήθεια; Τα κλεφτρόνια; Τους μεθυσμένους στα μπαρ; Τους πιεστικούς πελάτες;

Όσο πιο μεγάλη η αγορά της διασκέδασης, όσο πιο υψηλός ο εμπορικός στόχος, τόσο πιο μεγάλη και η ανάγκη της πληρωμένης ασφάλειας.

Η έννοια της απειλής αλλάζει, όπως και η έννοια της ασφάλειας, όχι ανάλογα με τις ανάγκες της καθημερινότητας πλέον, αλλά ανάλογα με το περιεχόμενο που τους δίνει η αγορά του βλέμματος. Αυτή η σημαντικότερη αγορά της ιστορίας της ανθρωπότητας, από τη στιγμή που στα σπήλαια ακόμη άρχισε να αναπαριστά τον κόσμο γύρω της και μαζί τους τρόμους και τις επιθυμίες της.