Ημερολόγιο Συνόρων Η μπούρκα και η αφομοίωση

LΙΝΚ:

www.gkapllani.com

Εάν ήταν να επιλέξω το πρόσωπο αυτού του μήνα (εκτός από τον «ήρωα» Κάρατζιτς, που είχε μεταμφιεστεί σαν γκουρού), θα επέλεγα ένα πρόσωπο καλυμμένο, του οποίου μόλις φαίνονται τα μάτια. Πρόκειται για πρόσωπο μιας γυναίκας, που καλύπτει κάθε χιλιοστό του σώματός της με την ισλαμική μπούρκα, όπως προστάζει η πιο αυστηρή εκδοχή του ορθόδοξου Ισλάμ. Το όνομά της είναι Fazia Μ., μαροκινής καταγωγής, ζει στη Γαλλία, είναι παντρεμένη με Γάλλο πολίτη (πιστός μουσουλμάνος και εκείνος), έχει τρία παιδιά, Γάλλοι πολίτες και οι τρεις, και είχε ζητήσει τη γαλλική υπηκοότητα. Της το αρνήθηκαν.

Η αιτιολογία ήταν ότι «η κ. Fazia Μ. έχει υιοθετήσει, στο όνομα μιας ακραίας θρησκευτικής πρακτικής, μια κοινωνική συμπεριφορά ασύμβατη με τις βασικές αξίες της γαλλικής κοινωνίας και ειδικά με την αρχή περί της ισότητας των φύλων».

Με λίγα λόγια, η Fazia Μ. αρνείται την ένταξη- ή, πιο γαλλικά, την αφομοίωση. Αυτή τη φορά στη Γαλλία δεν υπήρχαν έντονες συζητήσεις, όπως έχουμε συνηθίσει σε τέτοιες περιπτώσεις. Παρά το ότι πρόκειται για μια απόφαση που ίσως αποτελέσει σταθμό για τον τρόπο αντιμετώπισης των μουσουλμάνων μεταναστών στην Ευρώπη. Εάν υπάρχει μια «σύγκρουση πολιτισμών» σήμερα στον κόσμο, που στο κέντρο έχει το σώμα της γυναίκας, τότε αυτή η σύγκρουση έχει φτάσει εδώ και χρόνια και στην Ευρώπη.

«Θα ήταν ευχής έργον να αλληλοεξοντώνονται μεταξύ τους οι φονταμενταλιστές και να μας αφήσουν ήσυχους. Μόνο που, δυστυχώς, όσο πιο πολύ κονταροχτυπιούνται, τόσο πιο πολύ φτιάχνουν έναν κόσμο κατ΄ εικόνα και ομοίωσή

τους»

Μπούρκα και σαρία. Κάποτε συζητούσαν για την ισλαμική μαντίλα στη Γαλλία. Τώρα συζητούν για την μπούρκα. Και όχι μόνο στη Γαλλία. Φαίνεται πως τελικά είναι η ισλαμική μπούρκα που έχει γίνει σήμερα το έσχατο όριο της ανοχής των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Σε πολλές χώρες της Ευρώπης, ειδικά μετά το 2001, έχει ζητηθεί η απαγόρευσή της σε δημόσιους χώρους. Η μπούρκα θεωρείται το σύμβολο της απάρνησης των δυτικών αξιών και της ανεξιθρησκίας. Ο Άδωνις, ο μεγαλύτερος σύγχρονος Άραβας ποιητής, έχει γράψει ότι πίσω από την επιθυμία για την κάλυψη των γυναικών βρίσκεται η επιθυμία για την κάλυψη του Ανθρώπου, της Κοινωνίας, της Ζωής και της ίδιας της Λογικής. Όσοι στην Ευρώπη επιθυμούν τη γυναίκα καλυμμένη με την ισλαμική μπούρκα δεν δρουν στο όνομα της πολιτισμικής διαφοράς, αλλά μιας ουσιαστικής πολιτικής διαφοράς. Θέλουν τις ζωές των γυναικών και των ανδρών να μη διέπονται από τον νόμο που έχει στη βάση του τον ορθό λόγο, αλλά από τον θεϊκό λόγο, όπως εκείνοι τον ορίζουν και εφαρμόζεται ήδη στην ιρανική και τη σαουδαραβική του εκδοχή. Το Ισλάμ είναι το τέλειο άλλοθι. Το ιερό δεν επιδέχεται καμιά συζήτηση και διαπραγμάτευση, καμιά κριτική προσέγγιση, καμιά αμφισβήτηση. Οι θρησκόληπτοι, ως γνωστόν, έχουν πάντα δίκιο, απόλυτο δίκιο.

Μια δύσκολη συζήτηση. Η συζήτηση αυτή δεν είναι εύκολη. Γιατί γίνεται σε μια συγκυρία όπου οι θρησκόληπτοι, σε Ανατολή και Δύση, γίνονται life style και έχουν εξουσία. Σήμερα δεν βλέπουμε τη σύγκρουση της ανεξιθρησκίας με τον φονταμενταλισμό, αλλά τους φονταμενταλιστές να κονταροχτυπιούνται μεταξύ τους, ενώ οι ανεξίθρησκοι να φαντάζουν συχνά μια «αίρεση» στα περιθώρια της κοινωνίας.

Θα ήταν ευχής έργον να αλληλοεξοντώνονται μεταξύ τους οι φονταμενταλιστές και να μας αφήσουν ήσυχους. Μόνο που, δυστυχώς, όσο πιο πολύ κονταροχτυπιούνται, τόσο πιο πολύ φτιάχνουν έναν κόσμο κατ΄ εικόνα και ομοίωσή τους. Αυτή η συζήτηση δεν είναι εύκολη, γιατί συχνά εργαλειοποιείται για να δαιμονοποιούνται, συλλήβδην, όλοι οι μετανάστες που προέρχονται από τις αραβικές χώρες. Είτε το θέλουμε είτε όχι, εδώ και χρόνια βιώνουμε τη light εκδοχή της «σύγκρουσης πολιτισμών». Και, όπως γίνεται σε κάθε σύγκρουση πολιτισμών, τη σκυτάλη την κρατούν, οι ακραίοι. Από τη μία οι «λευκοί ρατσιστές», που για να δικαιολογήσουν το πολιτισμικό μίσος και την ισλαμοφοβία τους επικαλούνται τη λέξη «ανοχή»: δηλαδή ό,τι μισούν περισσότερο. Από την άλλη, οι έξαλλοι ισλαμιστές, που για να κατοχυρώσουν τις μπούρκες επικαλούνται τα «ανθρώπινα δικαιώματα»: δηλαδή ό,τι απεχθάνονται πιο πολύ…

Βόλτα στα γαλλικά προάστια. Σε αυτή τη συζήτηση δεν θα βγάλει κανείς άκρη εάν κολλήσει μόνο στην μπούρκα. Σε τελευταία ανάλυση, οι γυναίκες που φορούν μπούρκα στην Ευρώπη είναι ελάχιστες. Πέρσι, περίπου τέτοια εποχή, είχα ταξιδέψει στη Γαλλία και την Ολλανδία, όπου μίλησα με αρκετούς απογόνους μεταναστών, ειδικά από αραβικές χώρες. Ξεκίνησα το ταξίδι μου από τα προάστια του Παρισιού, όπου πριν από τρία χρόνια είχαν ξεσπάσει φοβερές ταραχές.

Ο «ξεναγός» μου ήταν ο Αμπντελαζίς, ένας Γάλλος αλγερινής καταγωγής. Οι γονείς του Αμπντελαζίς μετανάστευσαν στη Γαλλία όταν δεν είχαν σβήσει ακόμα οι φλόγες του αποικιοκρατικού πολέμου της Αλγερίας. Κατοικούσαν στις παραγκουπόλεις όπου στεγάστηκαν οι Αλγερινοί μετανάστες τη δεκαετία του ΄60. Με τον Αμπντελαζίς πήγαμε στο σπίτι της αδελφής του. Την ίδια όμως δεν την είδα. Ως πιστή μουσουλμάνα, μου εξήγησε ο Αμπντελαζίς, δεν εμφανίζεται μπροστά σε άγνωστους άνδρες.

Η αδελφή του είναι άνεργη, ζει με εξακόσια ευρώ τον μήνα, μεγαλώνει τρία παιδιά και ο άνδρας της την έχει εγκαταλείψει. Οι πληγές των γαλλικών προαστίων είναι η ανεργία, τα ναρκωτικά, οι διαλυμένες οικογένειες. Στα σχολεία των προαστίων δεν ακούς «κλασικά» γαλλικά ονόματα. Τα σχολεία είναι γκέτο, όπως και τα ίδια τα προάστια. Στους δρόμους των προαστίων συνάντησα νεαρούς μαύρους, που οργίζονταν εάν δεν τους θεωρούσες Γάλλους, που μου έλεγαν ότι οι εργοδότες αρνούνται να τους προσλάβουν λόγω του χρώματος ή του ονόματός τους.

Όσο για τη θρησκεία, ο Αμντελαζίς μου διηγήθηκε πως οι γονείς του αδιαφορούσαν πλήρως για τη θρησκεία. «Η μητέρα μου δεν φορούσε καν τη μαντίλα. Οι γονείς μας διψούσαν να γίνουν αποδεκτοί από τη γαλλική κοινωνία. Δεν έγιναν ποτέ. Εμείς νιώσαμε τον ρατσισμό εις διπλούν, γιατί γεννηθήκαμε εδώ. Όταν νιώθεις αποκλεισμένος, η θρησκεία γίνεται καταφύγιο», κατέληξε…