ΜΑΤΙΕΣ Ένα βιβλίο

Η στήλη δεν ασχολείται με βιβλία. Υπάρχουν αρμοδιότεροι από μένα γι΄ αυτή τη δουλειά. Επιπλέον, η εφημερίδα αφιερώνει πολλές σελίδες της κάθε Σάββατο, με Χαρτουλάρη, Κούρτοβικ, Νικολαΐδου, Τατσόπουλο, Γεωργουσόπουλο, Χάρη, Θεοδωρόπουλο, Βλαβιανό, Πιμπλή κ.ά., για να παρουσιάζει ένα πολύχρωμο και πολυσήμαντο «Βιβλιοδρόμιο».

Σήμερα, όμως, θα γίνει μια εξαίρεση. Θα γράψω κι εγώ για ένα βιβλίο. Που έχει για ήρωά του τον Ανδρέα Παπανδρέου που δεν γνωρίζουμε. Τον Παπανδρέου προτού γίνει ο «Αντρέας». Ο πολιτικός. Ο ηγέτης.

Συγγραφέας, ο φίλος και συνάδελφος Γιώργος Λακόπουλος. Τίτλος του έργου, «Του μιλάνε τα κύματα» (Καστανιώτης). Και περιεχόμενό του, άγνωστες λεπτομέρειες από τη ζωή του Αντρέα στα αμερικανικά πανεπιστήμια, στα βιβλία του, στο κύρος που είχε κατακτήσει ως πανεπιστημιακός δάσκαλος. Και όλ΄ αυτά όχι με λόγο που φοράει τήβεννο. Αλλά με λόγο καθημερινό, σίγουρο, που συναρπάζει τον αναγνώστη. Δεν θέλω, εδώ, να «μαρτυρήσω» τα κλειδιά του βιβλίου, γιατί έτσι θα μειώσω κάπως το ενδιαφέρον του. Δεν θέλω να μιλήσω για την Ασφάλεια του Μανιαδάκη, τον «θυμό» του Αντρέα για τον γάμο του πατέρα του με την Κυβέλη, τη λατρεία για τη μάνα του, τους βραχύβιους έρωτές του και την πεποίθησή του ότι δεν πρέπει ν΄ ασχοληθεί με την πολιτική. Ας τα «γευτεί» όλ΄ αυτά ο αναγνώστης από πρώτο χέρι. Θέλω όμως να επισημάνω κάτι: το βιβλίο στηρίζεται σε αυθεντικά, προσωπικά στοιχεία. Κι αυτό του δίνει ένα παραπανήσιο θέλγητρο.

Ο Λακόπουλος έκανε σοβαρή και υπεύθυνη έρευνα σε πολλούς τομείς μέχρις ότου αρχίσει να γράφει το βιβλίο του. Είχε, όμως, σε κάθε βήμα του έναν πολύτιμο συνεργάτησύμβουλο. Τον φίλο του Διαμαντή Πεπελάση. Ακαδημαϊκό δάσκαλο, επίσης, που συμπορεύθηκε με τον Παπανδρέου τα χρόνια της Αμερικής, ήταν η παρέα του, ο «κολλητός» του, ο άνθρωπος που θαύμαζε τον μεγάλο επιστήμονα, αλλά έκρινε, συγχρόνως, με έντιμη αυστηρότητα τις αντιφάσεις του, τις αισθηματικές παρεκτροπές του, τις αποφάσεις του, που ακολουθούσαν, συχνά, μια τεθλασμένη γραμμή.

Το σπουδαίο με τη μαρτυρία του Πεπελάση – ο οποίος δούλεψε και δίπλα στον Αντρέα στην Ελλάδα, ως γνωστόν, σε καίριο πόστο, συνιδρυτής του Κέντρου Οικονομικών Ερευνών- είναι ότι ο Διαμαντής, ανθρώπινος, καθώς πολλοί γνωρίζουν, σε όλη τη ζωή του, στέκεται στις ανθρώπινες, ακριβώς, λεπτομέρειες του καθημερινού βίου του φίλου του, τις μεταδίδει στον Λακόπουλο κι εκείνος τις μεταπλάθει, αριστουργηματικά, προσφέροντας στον αναγνώστη γνήσια συγκίνηση.

Κι αφού μιλάω για Πεπελάση και για συγκίνηση, ταιριάζει, ελπίζω, να γράψω εδώ, ξεφεύγοντας από το βιβλίο, για κάτι που συνέβη πριν από λίγες μέρες: ο διοικητής της Αγροτικής Δημ. Μηλιάκος οργάνωσε μια λαμπρή εκδήλωση για να εγκαινιάσει το Ιστορικό Αρχείο της Αγροτικής Τράπεζας. Τιμώμενο πρόσωπο ήταν ο Πεπελάσης.

Μία αίθουσα δε του ωραίου κτιρίου στον Ταύρο, όπου βρίσκεται το Αρχείο, βαφτίστηκε με το όνομά του: Βιβλιοθήκη- αίθουσα Αδαμαντίου Πεπελάση! Συγκίνηση μεγάλη για τον καθηγητή του Μπέρκλεϊ, που υπήρξε για χρόνια διοικητής της Αγροτικής. Όσο για το Αρχείο, είναι γεμάτο «θησαυρούς»: γράμματα που αντήλλασσαν Βενιζέλος και Παπαναστασίου για την ίδρυση της Αγροτικής (1929), αντίγραφα συμβάσεων της εποχής εκείνης, αλληλογραφία, τιμολόγια, ιστορικές φωτογραφίες κ.λπ. Ανεκτίμητη δουλειά.