[ Δρόμοι ]

Οι διακοπές…
… κοντεύουν. Το ίδιο και οι εγκαταλείψεις. Κάθε χρόνο, χιλιάδες άνθρωποι αφήνουν έναν σκύλο ή μια γάτα σε κάποιο πάρκο, σε ένα δάσος ή στον δρόμο. Η συνέχεια είναι γνωστή. Υπάρχει πάντως η διακήρυξη για τα δικαιώματα των ζώων, που υπογράφηκε το 1978 στο Παρίσι, η οποία ζητεί από τον άνθρωπο να σέβεται τα ζώα, να τα φροντίζει και να μην τα εγκαταλείπει. Όμως, όπως επισημαίνει ο συγγραφέας Ροζέ Πολ-Ντρουά στην εφημερίδα «Λε Μοντ», η σχέση του ανθρώπου με αυτά τα πλάσματα ποτέ δεν ήταν τόσο απλή. Και πρώτα από όλα, για τι πράγμα μιλάμε;

Τι είναι ζώο;…
… Η μύγα ή φάλαινα; Η αγελάδα ή το σκουλήκι; Το σαλιγκάρι ή ο καρχαρίας; Λέει ας πούμε η διακήρυξη πως «το νεκρό ζώο πρέπει να αντιμετωπίζεται με σεβασμό». Η πρόθεση είναι κατανοητή: σεβασμός στη ζωή, άρα και σεβασμός στους νεκρούς. Τα παιδιά θάβουν τα χρυσόψαρά τους στον κήπο για να μην καταλήξουν στα σκουπίδια. Θα πρέπει άραγε να κάνουμε το ίδιο και με τα μυρμήγκια, τον σκώρο και τις κατσαρίδες; Και τι θα κάνουμε με ένα κουτί σαρδέλες, που τα πτώματά τους είναι αραδιασμένα ακέφαλα μέσα στο λάδι; Για να βγούμε από αυτά τα διλήμματα, ο Πολ-Ντρουά δεν βλέπει παρά δυο δρόμους. Ο πρώτος είναι να αρνηθούμε κάθε διαχωρισμό μεταξύ των ειδών και να σεβόμαστε με τον ίδιο απόλυτο τρόπο όλα τα ζωντανά πλάσματα, όπως κάνουν οι Ινδοί που πιστεύουν στον Μαχαβίρα: απαγορεύεται να σκοτώνουμε τους ανθρώπους αλλά και τις μύγες. Αν δεν θέλουμε να τους μιμηθούμε, τότε δεν μας μένει παρά να προχωρήσουμε σε έναν σαφή διαχωρισμό των ειδών. Ας πάψουμε να τα μπερδεύουμε. Αντί να εγκαταλείπουμε τον σκύλο μας, ας εγκαταλείψουμε καλύτερα αυτόν τον απατηλό γενικό όρο: τα «ζώα». Γιατί ο κόσμος της νυχτερίδας δεν έχει καμιά σχέση με τον κόσμο της σαρανταποδαρούσας, που δεν έχει καμιά σχέση με τον κόσμο του αϊτού.

Η σύγχυση…
… προέρχεται από μια απατηλή αναλογία: δικαιώματα των ανθρώπων, λέμε, άρα και δικαιώματα των ζώων. Όμως, ο άνθρωπος είναι ένα ενιαίο είδος. Αυτό αληθεύει βιολογικά: όλοι οι άνθρωποι, ανεξάρτητα από φυλή, αναπαράγονται μεταξύ τους. Αντίθετα, τα ζώα δεν είναι ένα είδος. Υποδιαιρούνται σε είδη διακριτά, που δεν έχουν την ίδια βιολογική οργάνωση, τις ίδιες δραστηριότητες, τις ίδιες ανάγκες. Δεν αυτοκαθορίζουν τα δικαιώματά τους. Αποφασίζει γι΄ αυτά ο άνθρωπος.

Η αλήθεια…
… είναι όχι πάντα με τον καλύτερο τρόπο. Αλλιώς, το γερμανικό λυκόσκυλο Γκίντερ (φωτό), ο πλουσιότερος σκύλος του κόσμου, δεν θα είχε 324 εκατομμύρια δολάρια στον τραπεζικό λογαριασμό του, κληρονομιά από την ιδιοκτήτριά του, την εκατομμυριούχο Καρλότα φον Λίμπενσταϊν- όσα δεν έχει και πιθανότατα δεν θα αποκτήσει ποτέ το 99,99% των ανθρώπων που ζουν σε τούτη τη γη. Σκυλίσια ζωή. Άλλος ένας απατηλός όρος που δεν αφορά τόσο στους σκύλους όσο στους ανθρώπους.