«Η ηχορρύπανση είναι η ταυτότητά μας»

Ο ήχος της Αθήνας είναι η πρόταση τριών νεώτατων αρχιτεκτόνων για την εθνική συμμετοχή μας στην Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας που προκαλεί αντιδράσεις
«Η Αθήνα έχει σίγουρα χαρακτηριστικούς ήχους που σχετίζονται με την ταυτότητά της. Ο ήχος αποτελούσε πάντα ταυτότητα της πόλης. Το ερώτημα μας όμως είναι αντίστροφο: τι είναι η Αθήνα ως πόλη μέσα και πίσω από τον ήχο της;», παρατηρεί η αρχιτεκτονική ομάδα «Ο ήχος της Αθήνας» (Αthens by Sound) της Αναστασίας Καρανδεινού, της Χριστίνας Αχτύπη και του Στυλιανού Γιαμαρέλου.

Με αυτό το μότο, οι τρεις νέοι αρχιτέκτονες σχηματίζουν την πρότασή τους για την επίσημη ελληνική συμμετοχή στη φετινή Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας, «Εκεί έξω: Η αρχιτεκτονική πέραν του κτίζειν» (Οut Τhere: Αrchitecture Βeyond Βuilding). Ενώ το νεαρόν της ηλικίας τους προκαλεί αίσθηση στην κοινότητα των πιο ώριμων επαγγελματικά συναδέλφων τους.

Γεννημένοι και οι τρεις στις αρχές της δεκαετίας του ΄80, οι αρχιτέκτονες του «Αthens by Sound», απόφοιτοι του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, πρόκειται να αντιμετωπίσουν την πρόκληση της συμμετοχής τους σε κάτι μεγάλο και διεθνώς σημαντικό όπως είναι η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας.

ΙΝFΟ

Η 11η Μπιενάλε, «Εκεί έξω: Η αρχιτεκτονική πέραν του κτίζειν» (Οut Τhere:
Αrchitecture Βeyond Βuilding), εγκαινιάζεται στις 14 Σεπτεμβρίου στη Βενετία.

Η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής είναι μία διεθνής διοργάνωση που πραγματοποιείται κάθε δύο χρόνια. Η εκπροσώπηση των χωρών που συμμετέχουν γίνεται μέσα από εκθέσεις που παρουσιάζονται στο μόνιμο εθνικό περίπτερο που διαθέτει κάθε χώρα στη Βενετία. Και οι χώρες που συμμετέχουν επιλέγουν τους εθνικούς επιτρόπους που θα επιμεληθούν την έκθεση, που θα αποτελέσει την εθνική συμμετοχή στη διοργάνωση.

Οι Έλληνες αρχιτέκτονες σκέφτηκαν να δημιουργήσουν έναν ηχητικό διαδραστικό χάρτη της Αθήνας που παρουσιάζει «θραύσματα της ατμόσφαιρας της πόλης με απροσδόκητους τρόπους. Η σύγχρονη πόλη ανασυγκροτείται μέσα από την εικόνα της, τον ήχο της, την οσμή της, την αφή της. Μέσα από τις νέες τεχνολογίες, η πόλη γίνεται πιο διαδραστική από ποτέ, ο χρόνος και ο χώρος αγνοούνται, προστατεύονται, συρρικνώνονται», εξηγεί η επιμελήτρια της ομάδας Αναστασία Καρανδεινού.

Το περίπτερο της ελληνικής συμμετοχής αντιμετωπίζει το εξής ερώτημα: Πώς θα βιωνόταν μία περιπλάνηση μέσα σε ένα δάσος από ακουστικά που παίζουν ήχους από σημεία της Αθήνας; Η ομάδα Αthens Βy Sound δίνει την απάντηση με ένα ατμοσφαιρικό διαδραστικό παιχνίδι. «Ξεκινάμε από μία ψυχρή, αντικειμενική κατά κάποιον τρόπο ματιά, ή μάλλον άκουσμα της πόλης. Αυτό μας φέρνει στην επιφάνεια ήχους που ίσως να μη φανταζόμασταν και να μην τους επιλέγαμε ως στερεότυπα, χαρακτηριστικούς ήχους της Αθήνας. Για παράδειγμα, στο χτύπημα του κινητού, η τοπικότητα του χώρου διαταράσσεται, η πόλη αποσιωπάται. Η διεύθυνση, ως σταθερό σημείο, αντικαθίσταται από τη διαρκή κίνηση του ανθρώπου στην πόλη. Ο ήχος δηλώνει διάδραση και αποκαλύπτει αόρατες πτυχές της», σημειώνει η επιμελήτρια της ομάδας.

Το εύρημα να παρουσιάσουν την Αθήνα μέσα από τους ήχους της δεν είναι η πιο πρωτότυπη ιδέα που έχει να παρουσιάσει η χώρα μας σε Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής. Μάλιστα, στην Μπιενάλε Βενετίας 2002, η τότε εθνική μας συμμετοχή, με τίτλο «Απόλυτος Ρεαλισμός», αφορούσε και πάλι την Αθήνα και η έκθεση παρουσίαζε εικόνες και ήχους της πόλης.

Το δε CD με τους ήχους συμπεριλαμβανόταν στον κατάλογο της έκθεσης.


Πορεία δίχως διακρίσεις

Μέχρι σήμερα οι ελληνικές συμμετοχές στις Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής δεν έχουν ποτέ διακριθεί, δεν έχουν επιλεγεί, ούτε προταθεί για βραβείο. Αυτή η διαδικασία απαιτεί, όπως λέει η αρχιτεκτονική πιάτσα, εμπειρία και δυνατότητα συνομιλίας με τους υπόλοιπους συμμετέχοντες. Η κρίση της επιτροπής του υπουργείου Πολιτισμού να δώσει τόπο και ευκαιρία στους νέους προκάλεσε την αρνητική αντίδραση κάποιων με πιο δυνατή μνήμη, οι οποίοι από την πλευρά τους σημειώνουν πως «η Μπιενάλε προσκαλεί ειδικούς στον τομέα των σύγχρονων θεωριών της αρχιτεκτονικής, όχι νέους δημιουργούς που κατεβάζουν μία έκθεση».