Φαινόμενα

Η ασχήμια είναι εμπορική

Κάθε άλλο παρά συμπαθητική ήταν η «Μαρία η άσχημη» – μάλλον ανόητη ήταν. Απλώς, συμπύκνωνε τους κυρίαρχους μύθους για τη γυναικεία εκμετάλλευση
Και έζησαν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα. Παραμύθι ήταν και έτσι τέλειωσε η σειρά που κάνει παγκόσμιο σουξέ με τον συνδυασμό του μύθου της «Σταχτοπούτας» και του «Ασχημόπαπου που έγινε κύκνος». Ως εκ τούτου, δεν αποτέλεσε παρά τη σύγχρονη τηλεοπτική εκδοχή των μύθων που βρίσκονται στον πυρήνα του συντηρητισμού και που αποτέλεσαν τους ιδεολογικούς μοχλούς για το οικοδόμημα της αγοράς: του μύθου της μεταμόρφωσης (χάρη στις τεχνικές τής ομορφιάς) και του μύθου της ομορφιάς που ανταμείβεται με έναν καλό γάμο. Παντού στα παραμύθια η ωραία- και απαραιτήτως καλή, δηλαδή φρόνιμη, που δεν ανταγωνίζεται τους άνδρες, αλλά τους προσφέρει τον καλύτερο εαυτό της- καταλήγει σε γάμο με τον πολύφερνο νέο της ιστορίας.

Εν τέλει, η «Μαρία η άσχημη» αποθέωσε τον νεοσυντηρητισμό και ανανέωσε τις αξίες της παραδοσιακής, μικροαστικής πατριαρχίας, που θέλει τη γυναίκα πάντα και κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες να διαθέτει τον εαυτό της- μέσω του έρωτα φυσικά, που χρυσώνει το χάπι- στην αγορά, φροντίζοντας κάποτε μόνο την οικιακή οικονομία και πλέον και την οικογενεια κή επιχείρηση. Ακριβώς αυτό το μοντέλο είδαμε να αποθεώνει η «Μαρία η άσχημη»:

τη γυναίκα που δεν προλαβαίνει να γίνει όμορφη γιατί σπουδάζει, δηλαδή έχει βάλει πλώρη να κατακτήσει «ανδρικές περιοχές», όπως θεωρούνται ακόμη στην εποχή μας οι περιοχές της γνώσης, διαθέτει τις γνώσεις της για να σωθεί η επιχείρηση του άνδρα που ερωτεύεται και κατόπιν γίνεται και ωραία χάρη στη μεγάλη βιομηχανία της ομορφιάςδηλαδή καταθέτει εκ νέου ενέργεια και χρήμα στην αγοράγια να παντρευτεί τον καλό της, δηλαδή να του προσφέρει, εκτός της γνώσης και των ικανοτήτων της, και την ομορφιά της.

Γι΄ αυτό και δεν υπήρχε περίπτωση για διαφορετικό φινάλε από αυτό που τελικώς προβλήθηκε, δηλαδή από το να παντρευτεί η Μαρία αυτόν που ερωτεύθηκε από την αρχή, στα πόδια του οποίου κατέθεσε γνώση και εξυπνάδα για να σώσει την εταιρεία του από την οικονομική καταστροφή, για τον οποίο έγινε ωραία ξοδεύοντας βέβαια τα δέοντα για τη μεταμόρφωσή της. Οποιαδήποτε άλλη εκδοχή θα σήμαινε και ανατροπή των αξιών που πρόβαλλε η σειρά, θα σήμαινε σοβαρότατο ρήγμα στο οικονομικό σύστημα, αφού η «επένδυση» – ήτοι η Μαρία, η άσχημη που έγινε όμορφη- θα μετοοικούσε όχι απλώς σε άλλη αγκαλιά, αλλά και σε άλλη οικογένεια, ήτοι σε άλλη «οικονομική μονάδα».

Έτσι, το δώρο της Μαρίας για την ομορφιά της ήταν ο γάμος, αλλά με αυτόν που υπήρξε ο μοχλός του μηχανισμού που στήθηκε για την εκμετάλλευση των προσόντων της. Εξ ου και απροκάλυπτα στα πρώτα επεισόδια ο νεαρός ωραίος πρόεδρος της εταιρείας τής «πούλησε έρωτα», την εκμεταλλεύθηκε απροκάλυπτα. Βεβαίως άρχισε να την ερωτεύεται προτού γίνει όμορφη- το χάπι πρέπει να είναι πάντα χρυσωμένο- αλλά δεν θα παντρευόταν ποτέ ένας επιτυχημένος μια άσχημη, γιατί η ομορφιά και δη η γυναικεία αποτελεί τον ισχυρότερο μοχλό οικονομικής προόδου στις καπιταλιστικές κοινωνίες μας. Αποτελεί την κορυφαία ανταλλακτική αξία στο μεγάλο παζάρι των αξιών. «Κράχτη» της ανδρικής επιτυχίας και ταυτοχρόνως «κράχτη» της αγοράς της κατανάλωσης.


Όλα για το παζάρι του βλέμματος

«Αγαπήθηκε η Μαρία για τον χαρακτήρα και την τρυφερότητά της», έλεγε η ηθοποιός που την ενσάρκωσε, Μαρία Δαλιάνη, στο «Μega Σαββατοκύριακο», ακόμη και προτού γίνει όμορφη. Κολοκύθια! Αγαπήθηκε η αναμονή της μεταμόρφωσης, το σασπένς για το πώς θα γίνει όταν θα βγάλει τα σιδεράκια. Απλώς επιβεβαιώθηκε η διαχρονική γοητεία των βασικών μύθων που συντηρούν το κοινωνικο-οικονομικό μας σύστημα και που φυσικά πυρήνας τους παραμένει η εκμετάλλευση της γυναίκας διά της έκθεσής της στο παζάρι του βλέμματος. Άλλωστε, η «Μαρία η άσχημη» προκαλούσε οίκτο μάλλον παρά συμπάθεια, αφού μιλούσε και φερόταν σαν νά ΄χει μεγαλώσει σε θερμοκήπιο παρέα μόνο με σκουλήκια, τόσο ανόητη φαινόταν- αυτό το σκέλος αφορούσε μάλλον τις άχαρες 15χρονες, που ονειρεύονται να γίνουν όμορφες 17χρονες και να πάνε στα καλλιστεία.