[ Δρόμοι ]

Στις φαβέλες…
… της Βραζιλίας, στις φτωχογειτονιές, έρχονται βράδια που οι μανάδες βάζουν το τσουκάλι τους να βράσει στη φωτιά με νερό και πέτρες. Και στα παιδιά τους που κλαψουρίζουν από την πείνα, λένε σιγανά, «κάνε υπομονή, δεν θα αργήσει να ψηθεί το φαΐ», με την ελπίδα πως κάποτε θα κουραστούν από το κλάμα και θα τα πάρει ο ύπνος. Τι νιώθει μια τέτοια μάνα που δεν μπορεί να θρέψει τα παιδιά της; Τι νιώθουμε εμείς;

Τέτοιες απορίες…
… έκαναν τον Ζαν Ζιγκλέρ να γράψει ένα ολόκληρο βιβλίο, την «Αυτοκρατορία της ντροπής». Ο ανατρεπτικός κοινωνιολόγος από τη Γενεύη, πρώην εισηγητής της επιτροπής του ΟΗΕ για τα τρόφιμα, βάζει απέναντί του τις μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις. Τις κατηγορεί πως συντηρούν την πείνα στον κόσμο, πως καταστρέφουν τη φύση, πως ανατρέπουν τη δημοκρατία. Και πως έχουν γυρίσει τον άνθρωπο πίσω στην εποχή της φεουδαρχίας: «Οι 500 μεγαλύτερες από αυτές τις επιχειρήσεις ήλεγχαν την περασμένη χρονιά το 52% του πλούτου που παράγει ο πλανήτης».

Στις 4 Αυγούστου…
… 1789, λέει ο Ζιγκλέρ σε συνέντευξή του στον δημοσιογράφο Τζαν Πάολο Ακάρντο, οι αντιπρόσωποι των τάξεων στη γαλλική Εθνοσυνέλευση κατήργησαν το φεουδαρχικό καθεστώς. Ήταν μια πράξη που επηρέα- σε βαθιά όλον τον κόσμο. Σήμερα παρατηρούμε μια θεαματική οπισθοδρόμηση: οι μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις ξαναχωρίζουν σε φέουδα τον πλανήτη. Γι΄ αυτό ακριβώς, οι πόλεμοι που ζούμε σήμερα δεν είναι συγκυριακοί και παροδικοί, αλλά μόνιμοι. Δεν είναι μια εξαίρεση, μια κρίσιμη στιγμή, αλλά μια μόνιμη παθολογία. Δεν προέρχονται από μια υποχώρηση του λόγου, όπως έλεγε ο Χορκχάιμερ, αλλά είναι ακριβώς ο λόγος ύπαρξης της αυτοκρατορίας. Οι αφέντες του οικονομικού πολέμου έχουν επιβάλει την κυριαρχία τους. «Επιτίθενται στη νόμιμη εξουσία των κρατών, αμφισβητούν τη λαϊκή κυριαρχία, ανατρέπουν τη δημοκρατία, λεηλατούν τη φύση, καταστρέφουν τους ανθρώπους και τις ελευθερίες τους. Η φιλελευθεροποίηση της οικονομίας, το ΄΄αόρατο χέρι΄΄ της αγοράς, είναι η κοσμοθεωρία τους και η μεγιστοποίηση του κέρδους είναι η πρακτική τους». Στην αυτοκρατορία της ντροπής κυβερνάει η τεχνητή και οργανωμένη έλλειψη των βασικών αγαθών. Με το χρέος των κρατών και των λαών, η πείνα γίνεται στα χέρια των πολυεθνικών επιχειρήσεων ένα όπλο μαζικής καταστροφής.

Ο Ζιγκλέρ…
… πιστεύει σε αυτό που έλεγε ο Γερμανός μαρξιστής Ερνστ Μπλοχ: «Εμπρός να επιστρέψουμε στις ρίζες μας». Και παραμένει πιστός στα κηρύγματα της Γαλλικής Επανάστασης. Αντί να παραδοθούμε στο αόρατο χέρι της αγοράς, στην πιο ωμή και αυθαίρετη βία, μας προτρέπει να αναστήσουμε τον Μπαμπέφ, τον Μαρά, τον Σαιν-Ζυστ και τους άλλους εκείνης της «παρέας». Διαφορετικά, αν δεν αποκαταστήσουμε τις αξίες του Διαφωτισμού, της δημοκρατίας, του διεθνούς δικαίου και του πολιτισμού που αναδείχτηκαν στην Ευρώπη πριν από δυόμισι αιώνες, τότε θα τις καταπιεί η ζούγκλα.