[ Δρόμοι ]

Είναι τρελοί…
… αυτοί οι Κέλτες; Πάνω που είχαμε πιστέψει πως ζούσαν στην ευδαιμονία του ιρλανδικού οικονομικού θαύματος, ξαφνιαστήκαμε όταν είδαμε πόσο πολλοί από αυτούς «μαύρισαν» την Ευρωπαϊκή Ένωση στο δημοψήφισμα που έγινε την Πέμπτη. Τι πήγε στραβά; Τι δεν τους άρεσε;

Από τη σύνδεσή της…
… με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, το 1972, η Ιρλανδία έλαβε περισσότερα από 60 δισεκατομμύρια ευρώ σε αγροτικές επιδοτήσεις και προγράμματα για την ανάπτυξη των περιφερειών και των νέων τεχνολογιών. Είναι ένα ποσό που ισοδυναμεί με το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της Βουλγαρίας ή με την αξία 1.000 αεροπλάνων Αιρμπάς. Η πρόσβαση στην εσωτερική ευρωπαϊκή αγορά προσείλκυσε στην Ιρλανδία ξένες επενδύσεις δισεκατομμυρίων, ενώ οι εξαγωγές της στην ηπειρωτική Ευρώπη διπλασιάστηκαν τα τελευταία δέκα χρόνια. Η συμμετοχή της στο ευρώ επέτρεψε στη χώρα να αποφύγει τις νομισματικές αναταράξεις και να επωφεληθεί από τα χαμηλά επιτόκια. Το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν, που βρισκόταν μόλις στο 60% του μέσου ευρωπαϊκού το 1973, έχει φτάσει σήμερα στο 144% και είναι το δεύτερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αν πράγματι ζούσαν τόσα χρόνια σε έναν τέτοιο παράδεισο, τότε γιατί τόσο πολλοί Ιρλανδοί καταψήφισαν τη συνθήκη της Λισαβώνας;

Οι επικριτές…
… των Ιρλανδών μιλούν για «ιρλανδική αχαριστία». Και υπενθυμίζουν ότι χάρη στις ευρωπαϊκές ενισχύσεις, αυτή η χώρα των μεταναστών μετατράπηκε στον «κελτικό τίγρη» της ευρωπαϊκής οικονομίας. Όμως, όπως παρατηρεί η Φρανσουάζ Κρουονιό στην εφημερίδα «Λεζ-Εκό», η «αχαριστία» είναι ένα αγκάθι που φυτρώνει εύκολα ανάμεσα στα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα. Η οικονομική κρίση και ο βρόχος του δανεισμού ξεδόντιασαν τον κελτικό τίγρη. «Οι Ευρωπαίοι έχουν αδειάσει τις θάλασσές μας», λέει ένας ψαράς στην εφημερίδα «Λε Παριζιέν». Κι ένας αγρότης: «Το ευρώ έφερε την καταστροφή. Με τη λίρα, τα έφερνα βόλτα. Με το νέο νόμισμα, δυσκολεύομαι να αγοράσω ακόμη και ψωμί. Κι η βενζίνη έχει γίνει τόσο ακριβή, που δεν τολμώ να βγάλω το τρακτέρ μου από το γκαράζ». Εκτός από την ανέχεια, που τέτοια είχαν να γνωρίσουν από τα χρόνια της μετανάστευσης, ένας ακόμη φόβος καθόρισε την επιφυλακτικότητα των Ιρλανδών: ο φόβος μήπως χάσουν την παραδοσιακή ουδετερότητά τους, έτσι υποταγμένη που είναι στον ατλαντισμό η ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική.

Ο παράδεισος…
… δεν είναι παντοτινός, διαπιστώνουν οι Ιρλανδοί, όπως και πολλοί άλλοι Ευρωπαίοι που δυστυχώς δεν τους δόθηκε το δικαίωμα να το εκφράσουν σε ένα δημοψήφισμα (από όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μόνο στην Ιρλανδία είναι υποχρεωτικό για οποιαδήποτε τροποποίηση του Συντάγματος). Οι επικριτές τους τούς ψέγουν και γι΄ αυτό. Η σκέψη του Ρουσώ, λένε, που θεωρούσε τη δημοκρατία ένα διαρκές δημοψήφισμα, ήταν εκείνη που άνοιξε τον δρόμο στην τρομοκρατία των Ροβεσπιέρων, η οποία επιβλήθηκε στο όνομα της λαϊκής κυριαρχίας. Στο αντιδημοκρατικό σπίτι των Βρυξελλών δεν χωράει η λαϊκή κυριαρχία. Εκείνοι που περισσεύουν εκεί δεν είναι οι φιλολαϊκοί Ρουσώ, αλλά οι Ροβεσπιέροι της ολιγαρχίας.