[ Δρόμοι ]

Μπορεί…
… να αλλάξαμε αιώνα, αλλά η μαγεία δεν χάθηκε ακόμα. Δεν λείπουν ευτυχώς κάποιοι προικισμένοι άνθρωποι που πάντα νιώθουν μέσα τους την ανάγκη να φεύγουν, να ανακαλύπτουν, να περνούν από την άλλη μεριά του καθρέφτη, να κολυμπούν αντίθετα στον χείμαρρο της μετριότητας, να ψάχνουν αλλού, ακόμη και μέσα στο ίδιο τους το σώμα, όπως ακριβώς ο Μόρις Μπρόντι, που δοκίμασε εμβόλιο κατά της πολιομυελίτιδας πρώτα στον εαυτό του. Όχι, δεν είναι πάντα ακίνδυνο να είναι κάποιος επιστήμονας. Ε, παιδιά,…
… ελάτε να ιδρύσουμε την πιο προχωρημένη επιστημονική ακαδημία της Βρετανίας! Κάπως έτσι, μια παρέα από φυσικούς επιστήμονες ίδρυσε τη Βασιλική Εταιρεία του Λονδίνου, το 1660. Άρχισε από αυτήν τη συντροφιά ανθρώπων που πάνω κάτω σκέφτονταν το ίδιο και συναντιόνταν μια φορά την εβδομάδα για να κάνουν πειράματα και να συζητούν επιστημονικά θέματα. Από το 1860, μολονότι η Βασιλική Εταιρεία του Λονδίνου δεν έχει άμεση σχέση με την κυβέρνηση, το βρετανικό κράτος τη χρηματοδοτεί τακτικά στις έρευνές της και τις εξερευνητικές αποστολές της (σήμερα, με 30 εκατομμύρια στερλίνες ετησίως). Στον κατάλογο με τα μέλη της θα βρει κανείς 60 νομπελίστες και πολλά από τα πιο φωτεινά ονόματα της επιστήμης: Ισαάκ Νεύτων, Κάρολος Δαρβίνος, Βενιαμίν Φραγκλίνος, Αλβέρτος Αϊνστάιν, Φράνσις Κρικ, Τζέιμς Γουότσον, Στίβεν Χόκινγκ. Στα πρώτα χρόνια της, όμως, η Εταιρεία ήταν απόλυτα εξαρτημένη από τον βασιλιά Κάρολο Β΄, τον οποίο είχε ονομάσει επίτιμο ιδρυτή της. Το «μέσον» έδινε κι έπαιρνε για να γίνει κάποιος μέλος της. Όλοι θυμόμαστε τι είχε τραβήξει ο δύστυχος Φιλέας Φογκ από τους καρεκλοκένταυρους της Εταιρείας, που του έβαζαν τρικλοποδιές για να μην καταφέρει να κάνει τον γύρο του κόσμου σε 80 ημέρες. Αλλά με τα χρόνια, από μια κλειστή λέσχη «τζέντλεμεν» έγινε μια ακαδημία πραγματικών επιστημόνων, που επιλέγονται αποκλειστικά για την αξία του επιστημονικού έργου τους. Το ρίσκο…
… της σκέψης ήταν πάντα μεγάλο. Συχνά φανταζόμαστε τα χρυσά χρόνια της ελληνικής σκέψης σαν έναν ατέλειωτο ακαδημαϊκό διάλογο με ευγενικούς συνομιλητές και κόσμιους κανόνες. Κάθε άλλο. Πολλές φορές, οι συζητήσεις των αρχαίων ανθρώπων του πνεύματος κατέληγαν σε άγριους καβγάδες. Να τι γράφει ο Διογένης ο Λαέρτιος για τον Σωκράτη: «Συχνά, στην πορεία των αναζητήσεών του, καθώς συζητούσε υπερβολικά βίαια, του απαντούσαν με γροθιές και τον τραβούσαν από τα μαλλιά». Κάποιοι μάλιστα τον άρχιζαν στις κλωτσιές, τον έβριζαν και τον κορόιδευαν με τρόπο ταπεινωτικό.

Δεν είναι…
… δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί, αντί να γίνουν «φευγάτοι», να περάσουν από την άλλη μεριά του καθρέφτη, να κολυμπήσουν αντίθετα στον χείμαρρο της μετριότητας, οι περισσότεροι επιστήμονες προτιμούν σήμερα τη νηνεμία μιας ακαδημαϊκής καθέδρας και το αγκυροβόλιο της κρατικής μισθοδοσίας. Δικαίωμά τους. Άλλωστε δεν περιμένει από αυτούς ο κοσμάκης να δώσουν λύση στα καθημερινά προβλήματά του. Τη λύση την έδιναν πάντα εκείνοι που είχαν τα κότσια να ρισκάρουν.