Η άγνωστη απειλή των ντεσιμπέλ

Το Ακοολογικό Ίδρυμα του University College του Λονδίνου βρίσκεται σε έναν από τους πιο κεντρικούς και πολύβοους δρόμους της βρετανικής πρωτεύουσας. Στο εσωτερικό του, όμως, υπάρχει ένα απολύτως ήσυχο δωμάτιο. Είναι μόλις τέσσερα τετραγωνικά μέτρα, δεν έχει παράθυρα, οι τοίχοι και το πάτωμά του είναι καλυμμένα με χοντρό γκρι αφρό, ενώ η μοναδική πόρτα του έχει τριπλή ηχομόνωση.

Όπως γράφει η εφημερίδα “Τάϊμς” του Λονδίνου, στο δωμάτιο αυτό πραγματοποιεί ειδικές μελέτες για την ακοή ο δρ Ντέιβιντ ΜακΆλπαϊν, καθηγητής Ακουστικής Νευροεπιστήμης στο πανεπιστήμιο και διευθυντής του Ιδρύματος, ο οποίος θεωρείται από τους κορυφαίους ειδικούς στον κόσμο στις εμβοές των ώτων – στο βουητό των αυτιών, όπως κοινά αποκαλούνται.

Το βουητό των αυτιών συχνά προκαλείται από παρατεταμένη ή αιφνίδια έκθεση σε εξαιρετικά δυνατούς ήχους. Τα συμπτώματά του παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις – από απαλό θρόισμα έως κανονικό σφύριγμα που αποσπά την προσοχή του πάσχοντος. Για το 6% των ασθενών που «ακούνε» το σφύριγμα, οι συνέπειες είναι σοβαρή έλλειψη ύπνου και ακραίο άγχος, που τους εμποδίζει να ζήσουν φυσιολογικά.

Οι κίνδυνοι

Ο φόβος μεταξύ των ειδικών της ακοής είναι πως οδηγούμαστε σε μια «ωρολογιακή βόμβα εμβοών». Εάν περνάει κανείς συστηματικά αρκετές ώρες την εβδομάδα κάνοντας κλάμπινγκ ή κάνοντας τζόγκινγκ με το mp3 στα αυτιά και στη μέγιστη ένταση, σύντομα αναπτύσσει παροδικό βουητό στ΄ αυτιά. Όταν η έκθεση στα αυξημένα ντεσιμπέλ είναι παρατεταμένη, υπάρχει κίνδυνος μόνιμης βλάβης της ακοής.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα επίπεδα του θορύβου στη ζωή μας έχουν δεκαπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια – στα καταστήματα και στα εστιατόρια, στα σχολεία και στους χώρους εργασίας, στα τρένα και στα αεροπλάνα, οι ήχοι είναι πλέον πιο δυνατοί παρά ποτέ.

Επί χρόνια, το μεγάλο ερώτημα που ταλάνιζε τους επιστήμονες ήταν εάν οι εμβοές αποτελούν βουητό των αυτιών ή βουητό του εγκεφάλου. «Πιστεύουμε πλέον πως αναπτύσσονται στη διαδρομή από τα αυτιά προς τον εγκέφαλο», λέει ο δρ ΜακΆλπαϊν. «Όταν ένας άνθρωπος χάνει τμήμα της ακοής του, ο εγκέφαλος προσπαθεί να αντισταθμίσει την απώλεια ενεργοποιώντας έναν ενισχυτή που διαθέτει. Ωστόσο, όταν γίνεται αυτό, δεν ενεργοποιείται μόνο το μήνυμα για τις συχνότητες του ήχου αλλά και τον ήχο καθ΄ εαυτό. Όπως, λοιπόν, συμβαίνει με τα βραχέα στο ραδιόφωνο που ακούγονται με πολλές παρεμβολές, έτσι και στον εγκέφαλο η ενεργοποίηση του ενισχυτή συνοδεύεται από ανάλογη “βαβούρα”».

Σε ποιους ήχους είμαστε εκτεθειμένοι

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν συγκεντρώσει οι ειδικοί, τα προβλήματα για την ακοή αρχίζουν με την παρατεταμένη έκθεση σε ήχους έντασης άνω των 80 ντεσιμπέλ. Τα iΡod και τα mp3 έχουν μέγιστη ένταση 100 ντεσιμπέλ, ενώ στα κλαμπ και στις ροκ συναυλίες τα επίπεδα ήχου άνετα υπερβαίνουν τα 110 ντεσιμπέλ.

Ακόμα και στις συναυλίες κλασικής μουσικής ο ήχος μπορεί να φτάσει τα 100 ντεσιμπέλ. Και αν οι διαφορές αυτές μοιάζουν μικρές, αναλογισθείτε ότι η αύξηση ή η μείωση στον ήχο κατά 3 μόλις ντεσιμπέλ αντιπροσωπεύει διπλασιασμό ή μείωση κατά το ήμισυ αντιστοίχως της έντασής του, δηλαδή της ενέργειας που εκλύει. Με άλλα λόγια, τα 73 ντεσιμπέλ είναι δύο φορές πιο έντονα για τ΄ αυτιά απ΄ ό,τι τα 70 ντεσιμπέλ!

Κίνδυνος για τη γενιά του iΡod

«Όταν πηγαίνεις σε ένα κλαμπ, δεν επιτρέπεις σε κανέναν να σε τυφλώνει ρίχνοντάς σου λέιζερ στα μάτια», λέει ο δρ ΜακΆλπαϊν. «Ωστόσο, αναρίθμητοι νέοι εκθέτουν ασταμάτητα την ακοή τους σε επικίνδυνα επίπεδα ήχου.

Γι΄ αυτούς τους νέους, το βουητό στ΄ αυτιά που αναπόφευκτα θα αναπτύξουν κάποια στιγμή θα αποτελεί την πρώτη ένδειξη ότι δεν είναι άτρωτοι». Το ίδιο θα συμβεί και στους ένθερμους χρήστες των mp3 και των iΡod, οι οποίοι αρέσκονται να ακούνε μουσική στη διαπασών, εκτιμά ο δρ Ντέιβιντ Μπάγκλι, επικεφαλής του Τμήματος Ακοολογίας στο Νοσοκομείο του Άντενμπρουκ, στο Κέμπριτζ.

Τα καλά νέα είναι πως η ιατρική έρευνα προχωρά με γοργούς ρυθμούς, αποκωδικοποιώντας τη βιολογία πίσω από το βουητό των αυτιών και ανοίγοντας τον δρόμο για την εξεύρεση μιας θεραπείας. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια ούτε καν συζητούσε κανείς το ενδεχόμενο να βρεθεί ένα φάρμακο ενώ σήμερα τρεις φαρμακευτικές εταιρείες διεξάγουν εντατικές έρευνες για να βρουν λύση στο πρόβλημα.