Για να μη μας τρελαίνουν τα σήματα

Οι δρόμοι μας κατακλύζονται από φανάρια και κάθε λογής πινακίδες και σημάνσεις, οι οποίες- υποτίθεται ότι- ρυθμίζουν την κυκλοφορία. Όσο αυξάνει ο αριθμός των οχημάτων και των οδηγών, όσο επεκτείνεται το οδικό δίκτυο, όσο «εκσυγχρονίζουμε» τις πόλεις και τα χωριά μας, τόσο πυκνώνει το δάσος των πινακίδων. Ένα δάσος «φυτεμένο» με τον γνωστό ελληνικό τρόπο, δηλαδή άναρχα και χωρίς να παρέχει πάντα τις πληροφορίες που χρειάζεται ο οδηγός. Το πρόβλημα δεν είναι ελληνικό. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν μπορεί να αφομοιώσει περισσότερες από τρεις έως πέντε πληροφορίες το δευτερόλεπτο, όμως εμείς λειτουργούμε στη σήμανση των δρόμων με τη λογική «όσο περισσότερα τα σήματα τόσο ασφαλέστερη η κυκλοφορία». Μία λανθασμένη αντίληψη, όπως αναφέρεται και σε έρευνες σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, από τις οποίες προκύπτει ακριβώς το αντίθετο. Ότι δηλαδή με λιγότερα φανάρια και πινακίδες θα κυκλοφορούσαμε με μεγαλύτερη ασφάλεια, εφόσον βέβαια γινόταν η σήμανση των δρόμων σωστά. Το 1991 αποφάσισε το κοινοτικό συμβούλιο του χωριού Μακίνγκα στην Ολλανδία να καταργήσει όλα τα φανάρια και τα σήματα, που υπήρχαν μέχρι τότε στην περιοχή. Ταυτόχρονα ίσχυσε για όλες τις διασταυρώσεις η προτεραιότητα από δεξιά, κατασκευάστηκαν στα επικίνδυνα σημεία πλατείες με κυκλική πορεία και δημιουργήθηκαν κοινοί χώροι, που τους μοιράζονται οι πεζοί με τα αυτοκίνητα και τα δίκυκλα. Η συγκεκριμένη λύση ονομάζεται Shared Space και γνώρισε από την πρώτη στιγμή απίστευτη επιτυχία, καθώς μηδενίστηκαν τα τροχαία ατυχήματα. Οι οδηγοί γνωρίζουν ότι πρέπει να αναλάβουν μόνοι τους την ευθύνη και δεν επαναπαύονται σε σημάνσεις και φανάρια, οι κανόνες είναι λίγοι και απλούστατοι και οι χρόνοι μετακινήσεων έχουν αυξηθεί μόνον ελάχιστα (για περισσότερες πληροφορίες στο www.shared-space.org). Θα πείτε, άλλο το χωριό και άλλο η πόλη. Πάντως οι Ολλανδοί συγκοινωνιολόγοι αναφέρουν ότι ακόμη και στις μεγάλες πόλεις το 90% των σημάνσεων είναι απλά περιττό! Η ίδια η Ε.Ε. υιοθέτησε τους βασικούς κανόνες του Shared Space και αυτήν τη στιγμή πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της ένα πιλοτικό πρόγραμμα σε επτά πόλεις σε πέντε διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες. Εννοείται ότι σε αυτές δεν περιλαμβάνεται η Ελλάδα, αν και οι δικοί μας πρόγονοι είχαν διαπιστώσει πρώτοι ότι «ουκ εν τω πολλώ το ευ, αλλά εν τω ευ το πολύ».