Ο ρωσικός μοντερνισμός και η κατάντια του

Τρία μουσεία, δύο της Θεσσαλονίκης και ένα της Μόσχας, συνεργάζονται και συνεκθέτουν την ιστορία της αρχιτεκτονικής των Ρώσων πρωτοπόρων, αλλά και την… κατάντια των δημιουργημάτων τους σήμερα.

Στην τριπλή έκθεση «Lost Vanguard Found» παρουσιάζονται φωτογραφίες κτιρίων που σχεδιάστηκαν και ανεγέρθησαν κατά τη δεκαετία 1920-1930 από το Μουσείο Αρχιτεκτονικής της Μόσχας, σχέδια, πίνακες και μακέτες Ρώσων κονστρουκτιβιστών καλλιτεχνών της δεκαετίας του ΄20 που μελετούν τα όρια μεταξύ ζωγραφικής και αρχιτεκτονικής από τη Συλλογή Κωστάκη- τα οποία παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό- και σειρά φωτογραφιών των ίδιων κτιρίων της πρώην ΕΣΣΔ που κατέγραψε πρόσφατα ο Αμερικανός φωτογράφος Ρίτσαρντ Περ. Πρόκειται ουσιαστικά για μια ακόμη προσπάθεια θεματικής αξιοποίησης του πλούσιου υλικού της Συλλογής Κωστάκη, που βρίσκεται εδώ και μια δεκαετία στην κατοχή του ΚΜΣΤ, χωρίς ποτέ μέχρι σήμερα να επιτευχθεί να εκτεθούν στο σύνολό τους. Τη διοργάνωση έχει αναλάβει το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης σε συνεργασία με το Κρατικό Μουσείο Αρχιτεκτονικής της Μόσχας και το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης (στο πλαίσιο της φετινής Φωτομπιενάλε).

«Δυστυχώς, αυτό που συνέλαβε η κάμερα του Ρίτσαρντ Περ, μάλλον θα πρέπει να το αποκαλέσουμε ερείπια του μοντερνισμού του 20ού αιώνα, παρά ζωντανά μνημεία της αρχιτεκτονικής που είναι συντηρημένα με σεβασμό και λειτουργούν αξιοπρεπώς σύμφωνα με τον προορισμό τους. Πρόκειται βέβαια για ακόμη ένα ρωσικό παράδοξο: αυτό που παγκοσμίως θεωρείται ως ουσιαστική συμβολή της Ρωσίας στη διεθνή αρχιτεκτονική εξέλιξη δεν έχει την προστασία και την αξιοποίηση στο ίδιο το έδαφός του. Τα κτίρια απειλούνται από τις λεγόμενες ανακαινίσεις που τα καταστρέφουν στο όνομα των κερδών που επιβάλλει η νέα εποχή.

Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο τη Ρωσία, αλλά φοβάμαι το σύνολο του νέου κόσμου» λέει ο διευθυντής του Κρατικού Μουσείου Αρχιτεκτονικής της Μόσχας Ντέιβιντ Σακισιάν (στεγάζεται σε κτίριο δίπλα από το Κρεμλίνο και έχει 2.000.000 φωτογραφίες αρχιτεκτονημάτων της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και 600.000 σχέδια αρχιτεκτονημάτων).

Η έκθεση φωτογραφίας του Ρίτσαρντ Περ παρουσιάστηκε (με τίτλο «Η χαμένη πρωτοπορία») το 2006 στη Μόσχα και πριν από έναν χρόνο στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υ όρκης.

ΙΝFΟ

«Lost Vanguard Found- Σύνθεση αρχιτεκτονικής και τέχνης στη Ρωσία (1915-1935)», στο Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης (Μονή Λαζαριστών) έως 28 Σεπτεμβρίου.