[ Δρόμοι ]

«Ο Μάης του ΄68;»…
… «Μα μόλις τώρα αρχίζει!». Εβδομήντα τεσσάρων ετών σήμερα, ο Ραούλ Βανεγκέμ διατηρεί ακέραιες τις ελπίδες και το πνεύμα εκείνων των φοιτητών που πριν από σαράντα χρόνια βάδιζαν στα οδοφράγματα κρατώντας παραμάσχαλα το βιβλίο του «Η επανάσταση της καθημερινής ζωής». Δεν έγινε υπουργός όπως άλλοι πρωτεργάτες του Μάη, ούτε αφεντικό σε κάποια επιχείρηση. Διατηρεί ατόφιες εκείνες τις απόψεις του που έφεραν τότε την άνοιξη σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Και είναι δύσκολος στις συνεντεύξεις. Αδιαφορεί για την προσωπική προβολή του. Δεν θα μιλούσε στον δημοσιογράφο της εφημερίδας «Λιμπρ Μπελζίκ» που τον πλησίασε με αφορμή το νέο του βιβλίο «Ανάμεσα στο πένθος του κόσμου και τη χαρά της ζωής», αν δεν αποσπούσε πρώτα από αυτόν μιαν υπόσχεση: πως θα έπιναν κατόπιν μαζί ένα- δυο ποτηράκια. Έτσι, για τη χαρά της ζωής.

Πώς μπορεί…
… να είναι ακόμη τόσο αισιόδοξος; Η εμπορευματική κοινωνία, η κοινωνία του θεάματος, μοιάζει να τα έχει καταπιεί όλα, ακόμη κι εκείνους τους «εξηνταοχτάρηδες». Ζούμε σήμερα στο βασίλειο του χρήματος. Όχι όμως κι ο Ραούλ Βανεγκέμ. «Βρισκόμαστε μπροστά στην αποτυχία ενός συστήματος που στηρίχτηκε στην ακόρεστη εκμετάλλευση του ανθρώπου και της φύσης», λέει. «Ο καπιταλισμός θυσιάζει στον βωμό της χρηματιστηριακής κερδοσκοπίας τη βιομηχανία και τις δημόσιες υπηρεσίες που άλλοτε διατυμπάνιζε την προώθησή τους. Η κυριαρχία της αποδοτικότητας και του κέρδους έχει προκαλέσει έναν μηδενισμό και μια καταναλωτική φρενίτιδα που όμως δεν μπορεί να ικανοποιηθεί, αφού η αγοραστική δύναμη των ανθρώπων μικραίνει ολοένα. Όμως, αυτός ο σκοταδισμός δεν θα μπορέσει να εμποδίσει την πρόοδο της ριζοσπαστικής σκέψης που θα ανατρέψει αυτό το θέαμα, στο οποίο η αθλιότητα της καθημερινής ζωής έχει αναχθεί σε αρετή». Ο Βανεγκέμ εξακολουθεί να πιστεύει πως το μέλλον ανήκει σε εκείνους που δεν θέλουν να είναι ούτε εξουσιαστές ούτε εξουσιαζόμενοι, που δεν ξεχωρίζουν τις ιδέες τους από τις καθημερινές πράξεις τους και που προτιμούν το «είναι» από το «έχειν».

Η επιβίωση…
… είναι για τα ζώα. Η ζωή είναι για τους ανθρώπους. Πώς να ξεφύγει όμως κανείς από την εμπορευματοποίηση της ζωής; «Αυτοί που μας καλούν να δουλεύουμε περισσότερο, είναι οι ίδιοι που κλείνουν τα εργοστάσια και τα παίζουν στα χρηματιστήρια», λέει ο Βανεγκέμ. «Ενθαρρύνουν τις παρασιτικές δουλειές και ξεπουλάνε χρήσιμους τομείς, σχολεία, νοσοκομεία, μεταλλουργία, υφαντουργία, μεταφορές. Οι σημερινοί νέοι πρέπει να μάθουν να ζουν κι όχι να ξεπουλιούνται. Θα το καταλάβουν όταν δουν τη δουλεία που τους περιμένει στην απατηλή αγορά εργασίας, όταν πιστέψουν πως ο πραγματικός πλούτος δεν είναι στο “έχειν” αλλά στο “είναι”, όταν δεχτούν πως το σημαντικό δεν είναι να βγαίνουν οι πρώτοι και οι καλύτεροι αλλά να ζουν καλύτερα».

Στον κόσμο…
… του Ραούλ Βανεγκέμ, η ζωή έχει κάθε δικαίωμα, η πλεονεξία κανένα. Στον κόσμο του Βανεγκέμ, είναι πάντα Μάης.