Έτσι έγινα συγγραφέας

ΦΑΝΤΑΖΕΣΤΕ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΝΟΣ ΣΗΜΕΡΙΝΟΥ
ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΝ ΜΕ ΦΟΒΕΡΗ ΑΓΩΝΙΑ
ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΕΝΟΣ ΔΙΑΣΗΜΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
ΚΑΙ ΝΑ ΓΡΑΦΟΥΝ ΠΥΡΕΤΩΔΩΣ ΕΝΑ ΔΙΗΓΗΜΑ
ΠΟΥ ΘΑ ΕΠΙΛΕΓΕΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΚΑΙ ΘΑ
ΔΩΣΕΙ ΤΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΝΙΚΗΤΗ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙ
ΤΟ ΙΝΔΑΛΜΑ ΤΟΥ; ΣΕ ΕΝΑ ΤΕΤΟΙΟ
ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΟΥΔΑΖΕΙ ΚΑΙ Ο ΗΡΩΑΣ ΤΟΥ
ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΤΟΜΠΑΪΑΣ ΓΟΥΛΦ
Τη δεκαετία του ΄60 στην Αμερική οι συγγραφείς ήταν πιο διάσημοι από την Όπρα, ενώ στα σχολεία η λογοτεχνία ήταν προσφιλής ενασχόληση, περισσότερο και από το ράγκμπι. Ο αφηγητής του Γουλφ σπουδάζει στην ανατολική ακτή, σε υψηλής στάθμης κολέγιο αγοριών και με έμφαση στις ανθρωπιστικές σπουδές, όπου ανάμεσα στα άλλα μαθήματα διδάσκονται και τα ελληνικά. Είναι ένας παράξενος έφηβος, δεν μιλάει εύκολα για το παρελθόν του, μόνο σε μια μικρή πρόταση πληροφορούμαστε ότι πέθανε η μητέρα του, ενώ κρύβει και την καταγωγή του: είναι μισο-εβραίος, κάτι που πιστεύει ότι δεν τον ευκολύνει στις σχέσεις του με τους άλλους.

Το ψέμα, ο φόβος της αλήθειας, η ζωή σε αντίγραφο και η ζωή χαλκιδευμένη ως μυθιστόρημα είναι τα βασικά μοτίβα του βιβλίου Το παλιό σχολείο, ένα σχολείο όπου αλληλοεμπλέκονται αληθινοί συγγραφείς και μαθητές αναγνώστες τους. Στο σχολείο συνηθίζεται να έρχεται κάθε χρόνο ένας γνωστός συγγραφέας. Ο δικός μας αφηγητής έχει την τύχη – ή την ατυχία, όπως θα αποδειχθεί αργότερανα συνδιαλεχθεί με τρία συγγραφικά τέρατα της αμερικανικής λογοτεχνίας, τον Ρόμπερτ Φροστ, την Έιν Ραντ και τον Έρνεστ Χέμινγουεϊ, ένα αλληγορικό τρίπτυχο που εμπεριέχει όλες τις λογοτεχνικές τάσεις και τις εξάρσεις της συγγραφικής εγωπάθειας.

Με τον «εθνικό» ποιητή Ρόμπερτ Φροστο αφηγητής μας θα πειραματιστεί γράφοντας ένα ποίημα, αλλά ο συμμαθητής του, ο Τζορτζ Κέλογκ, θα είναι αυτός που θα επιλεγεί από τον ποιητή με ένα ποίημα- παρωδία. Η πομπώδης και βαρυσήμαντη παρουσία του 86χρονου Φροστ στο σχολείο κλονίζει τον νεαρό μαθητή, ειδικά όταν ο Φροστ αρνείται να σχολιάσει τι συμβαίνει με τη νεωτερίζουσα ποίηση.

Το πέρασμα της Έιν Ραντ αντιστοιχεί σε ανεμοστρόβιλο. Ο ανώνυμος αφηγητής μας, παρά το γεγονός ότι έχει διαβάσει τη Νερομάνα

Τobias Wolff

ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΤΦ. Π. ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗΣ, ΕΠΙΜΕΛΕΙΑΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: ΑΧ. ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ, ΕΚΔ. ΠΟΛΙΣ 2008, ΣΕΛ.
258, ΤΙΜΗ: 16 ΕΥΡΩ

τρεις φορές, όταν την παρακολουθεί να μιλάει – δηλαδή σχεδόν να αρνείται τον διάλογο-, να περιστοιχίζεται από φανατικούς οπαδούς που την ακολουθούν παντού και να προτείνει «καμία υποχώρηση της θέλησης, ο άνθρωπος να κυριαρχήσει κάνοντας αυτό που θέλει», αντιλαμβάνεται ότι η δημοφιλής συγγραφέας μάλλον δεν θα αποτελέσει στο εξής το πρότυπό του. Άλλωστε το διήγημα που επέλεξε η νιτσεϊκή συγγραφική περσόνα, ανήκει στον Ψηλό Τζεφ και μιλάει για αγελάδες και ιπτάμενους δίσκους. Η επωδός της: «Να μην είστε ταπεινοί» και η καρφίτσα της με το σήμα του δολαρίου βάζει σε σκέψεις τον επίδοξο συγγραφέα. Και όταν τη ρωτάει για τον Χέμινγουεϊ εκείνη επιτίθεται στον συγγραφέα των αδύνατων και αρρωστημένων χαρακτήρων. Η Έιν Ραντ φεύγει, αλλά στο πέρασμά της προοιωνίζεται μια Αμερική του ατομικισμού, της κοινωνικής απάθειας, των σεκτών, μια πρόδρομος της σαϊεντολογίας που έχτισε τη φήμη της πάνω στην κακή λογοτεχνία.

Ο αφηγητής μας, στο μεταξύ, ξεκοκαλίζει όλα τα έργα του Χέμινγουεϊ καθώς φημολογείται ότι ο συγγραφέας έρχεται στο σχολείο. Αρχίζει να ξαναγράφει ολόκληρα κομμάτια από τα έργα του, προσπαθώντας να αισθανθεί το ρίγος στις λέξεις και στο ύφος του. Γράφοντας όμως, αντιλαμβάνεται ότι σε αντίθεση με την αλήθεια του συγγραφέα, αυτός «έγραφε για να μη φαίνεται, χωρίς την αλήθεια του». Έτσι καταφεύγει στη λογοκλοπή, με ολέθριες συνέπειες για τον ίδιο και το σχολικό του περιβάλλον. Όμως το σχολείο γι΄ αυτόν, εκτός από μάθημα ζωής και πεδίο κοινωνικών συγκρούσεων ή ιδεολογικών εφαρμογών, αποτέλεσε ένα «λογοτεχνικό σχολείο» που τον έκανε συγγραφέα, έστω και με ανορθόδοξο τρόπο. Του απέδειξε ότι η πραγματικότητα της λογοτεχνίας έχει τη δική της υπόσταση και δεν μπορείς να ψεύδεσαι ούτε στη ζωή ούτε στη γραφή.