Μουσική

Το βελούδο που γίνεται δυναμίτης

Σαν να ήταν το πιο εύκολο πράγμα του κόσμου έμοιαζε στα χέρια του μεγάλου της τζαζ Όσκαρ Πίτερσον το πιάνο.
Με αφορμή τον θάνατό του η δισκογραφία τον ξαναθυμάται
Το πιάνο του στάθηκε με τη σεμνότητα του συν-πρωταγωνιστή, άλλοτε πίσω από την Μπίλι Χολιντέι και τη Σάρα Βον, τον Λέστερ Γιανγκ και τον Ντίζι Γκιλέσπι και άλλοτε σε πρώτο πλάνο, με τα υπέροχα τρίο του, δίνοντας αναπνοή στις πιο γοητευτικά σουιγκάτες μελωδίες που ήταν πάντα γεμάτες από τα χρώματα του μπλουζ. Ο Όσκαρ Πίτερσον άφησε την ανεξίτηλη σφραγίδα του- όσο πολύ λίγοι- στην τζαζ πιανιστική τέχνη.

Από πού έλκει την καλλιτεχνική του καταγωγή αυτός ο γιγαντόσωμος έγχρωμος Καναδός; Άλλοι λένε από τον Τέντι Ουίλσον, άλλοι από τον Αρτ Τέιτουμ και άλλοι από τον Κάουντ Μπέιζι. Ο Όσκαρ Πίτερσον δεν μοιάζει με κανέναν και συγχρόνως είναι όλοι αυτοί μαζί: η αρμονική ιδιοφυΐα του Ουίλσον, η τρομακτική τεχνική του Τέιτουμ και η συγκινητική αίσθηση του μπλουζ που διέθετε ο Μπέιζι. Ο τελευταίος μάλιστα έλεγε για τον Πίτερσον: «Η σκέψη και τα δάχτυλά του τρέχουν με την ίδια ταχύτητα. Δεν έχω ξαναδεί κάτι τέτοιο. Ο Όσκαρ, μόλις ακουμπήσει τα χέρια του στο κλαβιέ, τα δάχτυλά του έχουν ήδη αρχίσει να παίζουν».

Η αρχιτεκτονική των αυτοσχεδιασμών του, σε συνδυασμό με τη δεξιοτεχνία του και τη βαθιά γνώση της πιανιστικής παράδοσης- όχι μόνο της τζαζ αλλά και της κλασικής μουσικής- έγιναν οι αρετές που τον βοήθησαν να κινείται τόσο ισορροπημένα ανάμεσα στον μοντερνισμό

Ακούστε

Ο Όσκαρ Πίτερσον έφυγε στις 23 Δεκεμβρίου 2007, σε ηλικία 82 ετών. Τέσσερις σταθμοί (επανεκδόσεις) της πάμπλουτης δισκογραφίας του:

1.«Αt the Stratford Shakesperean Festival» (Verve, 1956)

2. «Νight Τrain» (Verve, 1962)

3. «We Get Requests» (Verve, 1964)

4. «Οscar Ρeterson Εt Joe Pass Α La Salle Ρleyel» (Ρablo, 1975)

και την παράδοση. Όμως η σεμνότητα του Πίτερσον έθετε, πάντα, στη υπηρεσία της τη δεξιοτεχνία. Πράγματι, συχνά όταν τον ακούει κανείς έχει την αίσθηση ότι το πιάνο είναι το πιο «εύκολο» όργανο του κόσμου! Ο Όσκαρ Πίτερσον γεννήθηκε στο Μόντρεαλ το 1925. Σε ηλικία 10 ετών κάθεται στο πιάνο. Έκτοτε δεν θα σηκώσει τα χέρια του από το κλαβιέ παρά μόνο για να ταξιδέψει και για να υποκλιθεί στο κοινό του. Αφιερώνεται στη μελέτη της κλασικής μουσικής, μέχρι που κάποια ημέρα ακούει τον Αρτ Τέιτουμ. Αλλάζει ρότα και το ΄44 υπογράφει ένα συμβόλαιο με την καναδική ραδιοφωνία, ως ένας «ανερχόμενος τζαζ πιανίστας».

Όλα αυτά, μέχρι την ημέρα που ο παραγωγός Νόρμαν Γκραντζ τον ακούει στο ραδιόφωνο. Του ζητάει να συμβάλει στο εγχείρημα «Jazz at the Ρhilarmonic» (JΑΤΡ).

Η ιδέα είναι να συναντώνται στο Ρhilarmonic Αuditorium του Λος Άντζελες οι σημαντικότεροι μουσικοί της τζαζ, ακόμα κι αν έχουν διαφορετικές στυλιστικές καταβολές. Τα ιστορικά αυτά «jam sessions», που αρχίζουν τον Σεπτέμβριο του ΄49 και ηχογραφούνται, θα κάνουν τον γύρο του κόσμου. Ο Πίτερσον θα συνοδέψει τους πάντες. Θα επινοήσει έναν μαγικό τρόπο να μεταμορφώνεται στυλιστικά από τη μια νύχτα στην άλλη.
«Παίζει τα πάντα, γίνεται τα πάντα»

Ο Όσκαρ Πίτερσον είναι έγχρωμος αλλά και Καναδός. Έχει ζήσει σε ένα διαφορετικό κοινωνικό περιβάλλον, χωρίς τα τραύματα των φυλετικών διακρίσεων. Παίζει τα πάντα. Γίνεται τα πάντα. Τα «piano trio» του- αυτά που του εξασφάλισαν την περίοπτη θέση την οποία κατέχει στην τζαζ ιστορία- θα «συνορεύουν» άλλοτε με τον Νατ Κινγκ Κόουλ και άλλοτε με τον- για πολλούς αντίποδά του- Μπιλ Έβανς. «Le piano global» θα τον χαρακτηρίσει το περιοδικό «jazzman» και ο Ζακ Ρεντά στο «Jazz Μagazine» θα γράψει ότι πολύ δύσκολα μπορεί κανείς να συναντήσει… «βελούδο» που να μεταμορφώνεται τόσο γρήγορα σε «δυναμίτη»!