Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ

Ανθεκτική «φούσκα»

Η ΚΤΗΜΑΤΑΓΟΡΑ στην Ελλάδα έχει αρκετά από τα χαρακτηριστικά που βρίσκει κανείς στις «φούσκες» των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ισπανίας και της Αγγλίας. Οι τιμές που έχουν σχεδόν διπλασιαστεί τα τελευταία πέντε χρόνια, τα ακριβά επιτόκια, το πλήθος αδιάθετων ακινήτων και οι ολοένα και περισσότεροι δανειολήπτες που δυσκολεύονται ή και αδυνατούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους είναι τα συμπτώματα της κρίσης.

Με τη διαφορά όμως ότι η εγχώρια «φούσκα» αποδεικνύεται πολύ πιο ανθεκτική. Οι τιμές των ακινήτων παραμένουν σε δυσθεώρητα ύψη παρά την κάμψη του ενδιαφέροντος, ενώ αντίστοιχα ακριβό είναι το κόστος αγοράς της γης. Οι λόγοι για το ελληνικό παράδοξο είναι πολλοί: οι κατασκευαστές, με «μαξιλάρι» τα υπερκέρδη των τελευταίων ετών έχουν την πολυτέλεια να διατηρούν υψηλά τις τιμές, ακόμα και χωρίς να πουλάνε. Οι τράπεζες με τη σειρά τους ακόμα χρηματοδοτούν τους υποψηφίους, και τους δελεάζουν με προσφορές και δώρα, ώστε να αυξήσουν τα έσοδά τους αλλά και για να «κλειδώσουν» πελάτες, ενώ και η κυβέρνηση, προκειμένου να εισπράττει τα παχυλά έσοδα από τους φόρους, συντηρεί την κατάσταση με φόβητρο τις αυξήσεις των αντικειμενικών αξιών.

Το πρόβλημα όμως, όπως έχει δείξει η ιστορία, είναι ότι όσο πιο ανθεκτική είναι η «φούσκα» τόσο πιο έντονη είναι η κρίση που προκαλεί, όταν και αν τελικά σπάσει.