Το πείραμα Βελτρόνι

Το δεύτερο βιβλίο που έχει τεράστια επιτυχία στην Ιταλία αυτήν την περίοδο είναι το «Gomorra» του Ρομπέρτο Σαβιάνο. Ενός νεαρού που είχε το θάρρος να καταγγείλει δημόσια την εξουσία της Καμόρας. Ο ήρωας περιπλανιέται στις κακόφημες γειτονιές της Νάπολι με μια Vespa, την «εθνική μοτοσυκλέτα» των Ιταλών.

Βλέπει και περιγράφει τον ανελέητο εμφύλιο πόλεμο των κλαν της Καμόρας για τον έλεγχο της αγοράς των ναρκωτικών. Περιγράφει, επίσης, πώς ο ιταλικός νότος, με τη μεσολάβηση της Καμόρας, μετατράπηκε σε σκουπιδοτενεκέ για να τα απόβλητα του Βορρά. Η δεκαετία του ΄90 στην Ιταλία «έκλεισε» με τη Vespa του Νάνι Μορέτι, στην ταινία «Αγαπημένο μου Ημερολόγιο».

Η Vespa του Μορέτι περιπλανιέται στους άδειους και ήσυχους δρόμους της Ρώμης. Ήταν η εποχή που οι Ιταλοί ήλπιζαν σε μιαν αναγέννηση της χώρας τους.

Η δεκαετία αυτή κλείνει με τη Vespa του Σαβιάνο. Οι δρόμοι απ΄ όπου εκείνος περνά είναι γεμάτοι βία, ανεργία, ναρκωτικά και Μαφία. Ο ίδιος ο Σαβιάνο δεν μπορεί πια να περπατήσει ελεύθερα στον δρόμο: κρύβεται για να μην τον σκοτώσουν οι νονοί της Καμόρας. Η Ιταλία, σήμερα, δίνει την εντύπωση του Μεγάλου Ασθενή της Ευρώπης. Κάποιοι ξένοι αναλυτές γράφουν ότι το πρόβλημα της Ιταλίας είναι και πολιτιστικό: στους Ιταλούς αρέσει να είναι υπερβολικοί και δραματικοί. Όπως και να το κάνουμε όμως, το αίσθημα παρακμής, φαντασιακό ή πραγματικό, είναι διάχυτο σήμερα στην Ιταλία.

Και όπου επικρατεί το αίσθημα της παρακμής, η ψήφος πάει συνήθως προς τα δεξιά και την άκρα Δεξιά. Όταν επικρατεί το αίσθημα της παρακμής, οι κοινωνίες έχουν ανάγκη για ήρωες. Από εκεί και πέρα, η κάθε κοινωνία αναδεικνύει τους ήρωες που της αξίζουν. Τα ιταλικά πολιτικά κόμματα δεν πήραν κανένα μάθημα από το παρελθόν. Η ιταλική κοινωνία το ίδιο…