[ Δρόμοι ]

Σε πρώτη…
… ματιά, τα μοντέλα της Βαλερί Μπελέν διαθέτουν όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που θα περίμενε κανείς να διαθέτει ένα ανθρώπινο πλάσμα: δύο μάτια, δύο αυτιά, ένα στόμα, μια μύτη. Όμως, τα πορτρέτα που έχει αναρτήσει στο Ευρωπαϊκό Σπίτι της Φωτογραφίας, στο Παρίσι, προκαλούν δυσάρεστα συναισθήματα. Γιατί, παρά την τέλεια πλαστικότητά τους, αυτά τα όντα μοιάζουν τόσο άψυχα; Γιατί στο βάθος των ματιών υπάρχει τόσο κενό;

Η έκθεση…
… της φωτογράφου δεν απαντάει σε κανένα από αυτά τα ερωτήματα. Αρκείται να τα θέτει, παρουσιάζοντας τις εμμονές της που την κυνηγούν εδώ και χρόνια: την ταυτότητα, το σώμα, το τεχνητό, το θεαματικό. Στους μπόντι μπίλντερ και τα μοντέλα της Βαλερί Μπελέν, τα όρια ανάμεσα στο έμψυχο και το άψυχο είναι θολά. Οι λαδωμένοι και υπερτροφικοί μυώνες των μπόντι μπίλντερ μοιάζουν με μεταλλικές αντανακλάσεις. Νομίζει κανείς πως στέκεται μπροστά σε αγάλματα. Τα μοντέλα με τα παγωμένα χαμόγελα μοιάζουν με ρομπότ. Αντίθετα, τα μοντέλα από κερί ποζάρουν με μια αφοπλι- στική μελαγχο- λία. Πού βρίσκεται το αληθινό και πού το ψεύτικο; «Αυτό που με ενδιαφέρει, είναι η επιφάνεια», εξηγεί η φωτογράφος στην εφημερίδα «Λε Μοντ». «Τα μοντέλα μου είναι πλάσματα που η πλαστική εμφάνισή τους έχει το προβάδισμα σε σχέση με τον εσωτερικό τους κόσμο». Από τότε που έπιασε για πρώτη φορά στα χέρια της τη φωτογραφική μηχανή, η Βαλερί Μπελέν ένιωσε μια ακατανίκητη ανάγκη να φωτογραφίζει μοντέλα που η εμφάνισή τους ήταν προβληματική. «Σε όλες μου τις φωτογραφίες υπάρχει το ωραίο, αλλά και το τερατώδες», λέει. Τα σώματα που επιλέγει έχουν υποβληθεί σε εξωτερικές εντάσεις, έχουν μετασχηματιστεί, έχουν βασανιστεί, για να προσεγγίσουν έναν άλλο ιδεατό εαυτό που όμως δεν τον φτάνουν ποτέ. Τα τραύματα που έχουν υποστεί αυτά τα σώματα είναι ο απόηχος ενός εξωτερικού καταναγκασμού. Σαν να ξαφνιάζεται κι αυτή η ίδια από τα τερατώδη πλάσματα που έχει δημιουργήσει (φοβάται άραγε μην καταβροχθίσουν τη δημιουργό τους;), η Βαλερί Μπελέν χρησιμοποιεί το φως για να συμπληρώσει στα μοντέλα της κάτι από την ψυχή που τους λείπει.

Τα υπερφυσικά…
… μοντέλα της φωτογράφου μάς πείθουν πως είναι έτοιμα να βγουν στον κόσμο και να νικήσουν. Στον δικό τους κόσμο, όμως, δεν υπάρχει πάλη με τα στοιχεία της φύσης, δεν υπάρχει ανώμαλο έδαφος ούτε αρπακτικά, δεν υπάρχουν εκπλήξεις, δεν ακούς αλυχτίσματα σκυλιών ούτε φτερουγίσματα πουλιών, δεν φτάνει στα ρουθούνια η μυρωδιά της αλεπούς ή του άγριου σκόρδου, δεν βρέχει, δεν έχει λιακάδα: οι γυαλιστεροί μυώνες τους μυρίζουν τεχνητή ατμόσφαιρα και γυμναστήριο.

Θα μπορούσαμε…
… να φανταστούμε αυτούς τους αστραφτερούς κολοσσούς με τους φουσκωμένους μυώνες όρθιους στο βάθρο του νικητή, να χειροκροτούνται από ένα ενθουσιώδες πλήθος. Φτάνει όμως ένα χειροκρότημα για να τους ξαναδώσει τη χαμένη ψυχή τους;