[ Δρόμοι ]

Τους τελευταίους…
… μήνες παρακολουθήσαμε μια σειρά από εκλογικές αναμετρήσεις σε όλον τον κόσμο: στη Σλοβενία, την Ισπανία, την Πολωνία, την Κύπρο, την Ιταλία και την Ελλάδα, αλλά και στο Κοσσυφοπέδιο, την Κροατία, τη Σερβία και αλλού. Δυσκολεύεται να διακρίνει κανείς στοιχειώδεις διαφορές ανάμεσα στα πολιτικά προγράμματα των κομμάτων της εξουσίας. Σε ένα μόνο…
… συμπέρασμα μπορούμε να καταλήξουμε αβίαστα: σε όλα αυτά τα κόμματα οι διαφορές ανάμεσα στη Δεξιά και την Αριστερά έχουν σχεδόν εξαφανιστεί. Επιβιώνουν ακόμη μόνο εκτός των κομμάτων της εξουσίας. Εντός τους, τα πολιτικά προγράμματα έχουν γίνει ανταλλάξιμα. Αυτό ακριβώς υποδηλώνει η αόριστη συνθηματολογία τους (μέλλον, πρόοδος, αλλαγή). «Έχουν καταντήσει θολές υποσχέσεις», γράφει ο Μπόρις Μπιανκέρι στην εφημερίδα «Λα Στάμπα». Αυτό ακριβώς συμβαίνει στην Αμερική κι αυτό συνέβη στην Ισπανία, την Ιταλία, τη Γαλλία και πάνω- κάτω σε όλες σχεδόν τις χώρες που προαναφέραμε. Και γι΄ αυτό ακριβώς, οι εκλογές δεν στηρίζονται πια σε προγράμματα αλλά σε εικόνες, δεν στηρίζονται πια σε ιδέες αλλά στα πρόσωπα των υποψηφίων, δεν στηρίζονται πια σε αυτά που προτείνουν αυτά τα πρόσωπα αλλά σε εκείνο που υπήρξαν ή που είναι ακόμη.

Ο θάνατος…
… της ιδεολογίας που προαναγγέλθηκε από τα κόμματα της εξουσίας έχει πράγματι επισυμβεί μέσα σε αυτά. Η κυριότερη αιτία γι΄ αυτή την ιδεολογική αχρωματοψία των κομμάτων της εξουσίας φαίνεται πιο καθαρά στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης: οι μοναδικοί προβληματισμοί που επιβάλλονται στις εθνικές κυβερνήσεις καθορίζονται κυρίως από τις ευρωπαϊκές οδηγίες και τις στρατηγικές των κεντρικών τραπεζιτών, και είναι ενταγμένοι μέσα στο γενικότερο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης. Οι επιλογές δεν εξαρτώνται πια από «δεξιές» ή «αριστερές» πολιτικές, ούτε από τοπικές ιδιαιτερότητες ή εθνικές ανάγκες. Παντού, από την οικονομία μέχρι το εμπόριο, από την ανεργία μέχρι τη μετανάστευση, από τους μισθούς μέχρι τις συντάξεις, οι θέσεις των κομμάτων εξουσίας σε κάθε χώρα έχουν σήμερα προσεγγίσει τόσο πολύ, επειδή οι κανόνες του παιχνιδιού δεν επιβάλλονται πια από εθνικά αλλά από υπερεθνικά κέντρα. Αυτά τα υπερεθνικά κέντρα εξυπηρετούν ομοιογενή συμφέροντα, που σχεδόν πάντα είναι ασυμβίβαστα με τα συμφέροντα των ψηφοφόρων κάθε ξεχωριστής χώρας. Γι΄ αυτό δυσκολεύονται τόσο πολύ να συγκινηθούν από τα τεχνάσματα στα οποία καταφεύγουν κάθε τόσο οι ηγέτες των κομμάτων της εξουσίας για να αποσπάσουν την ψήφο τους.

Για να καταγγείλει…
… τον φιλοαμερικανισμό του Σαρκοζί, γράφει ο Ρομπέρ Σολέ στην εφημερίδα «Λε Μοντ», ο σοσιαλιστής Ολάντ επικαλέστηκε την ψυχή του δεξιού Ντε Γκολ. Για να του απαντήσει, ο δεξιός πρωθυπουργός Φιγιόν επιστράτευσε την ψυχή του σοσιαλιστή Μιτεράν. Είναι απέλπιδες οι προσπάθειες των κομμάτων της εξουσίας να διαφοροποιηθούν. Οι ηγέτες τους είναι ικανοί να πουν τα πάντα, αλλά και το αντίθετό τους. Άλλωστε, οι στροφές των 180 μοιρών γρήγορα ξεχνιούνται κι εύκολα συγχωρούνται, όταν φροντίζει να πηγαίνει κανείς όπου φυσάει ο άνεμος. Ο άνεμος της Ιστορίας, φυσικά.