Υπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

Πίσω στο καλάθι…

Πριν από μερικές ημέρες έλαβα ένα μήνυμα από αναγνώστρια της στήλης η οποία, ανάμεσα σε άλλα, γράφει ότι έχει διαπιστώσει πως ο κόσμος στο σούπερ μάρκετ δείχνει μεγάλη προτίμηση τελευταία για τα καλαθάκια. «Κάποτε», γράφει, «τις Παρασκευές ειδικά, δυσκολευόμουν να βρω καρότσι στο σούπερ μάρκετ. Περίμενα με άλλους στην ουρά. Ή παρακαλούσα κάποιον πελάτη που ξεφόρτωνε τα ψώνια να μου δώσει το καρότσι του. Τώρα βρίσκω άφθονα καρότσια, ενώ τα καλαθάκια εξαφανίζονται». Θυμήθηκα το μήνυμά της καθώς διάβασα τυχαία στην ιταλική «La Stampa» την ιστορία του καροτσιού του σούπερ μάρκετ. Με γοητεύει η ιστορία των «ασήμαντων» αντικειμένων της ζωής μας: το καρότσι του σούπερ μάρκετ, το αμπαζούρ, το ποδήλατο, το πλυντήριο, η ομπρέλα και πάμπολλα άλλα… Εάν το καλοσκεφτείς, η ζωή μας δεν ορίζεται από τα μεγάλα αντικείμενα, εκείνα που «φωνάζουν», αλλά από τα μικρά, ασήμαντα, αόρατα αντικείμενα. Μαθαίνω, λοιπόν, ότι το καρότσι του σούπερ μάρκετ το οφείλουμε σε έναν Αμερικανό. Sylvan Νathan Goldman είναι το όνομά του. Ήταν ιδιοκτήτης διαφόρων μαγαζιών και έσπαγε το κεφάλι του για το πώς θα κάνει τους πελάτες να αγοράζουν περισσότερα πράγματα από τα μαγαζιά του. Μέχρι τότε το «καλαθάκι της νοικοκυράς» ήταν το κύριο μέσον για τα ψώνια. Ο Goldman, λέει η ιστορία, «κατέβασε» την ιδέα για το καρότσι κυριολεκτικά στα καλά καθούμενα: παρατηρώντας ένα καλαθάκι δίπλα σε δυο πτυσσόμενες καρέκλες. Έτσι, στη φαντασία του, το καλαθάκι μπήκε στη θέση του καθίσματος, οι ρόδες στη θέση των ποδιών και η πλάτη έγινε χειρολαβή για να σπρώξει κανείς το καρότσι. Κατόπιν αυτού σχεδίασε και κατασκεύασε τα πρώτα καρότσια. Οι καταναλωτές, όμως, δεν ενθουσιάστηκαν καθόλου με την εφεύρεσή του. Οι άνδρες το βρήκαν πολύ θηλυπρεπές. Το καλαθάκι ήταν και «αόρατο» σύμβολο υπεροχής των ανδρών έναντι των γυναικών. Οι άνδρες, με τα γερά τους μπράτσα, το γέμιζαν χωρίς πρόβλημα και συχνά κουβαλούσαν και δυο μαζί: ένα στο κάθε χέρι. Οι γυναίκες, από την πλευρά τους, συνήθως αναστέναζαν υπό το βάρος του. Αλλά και οι γυναίκες απέρριψαν την εφεύρεση. Ειδικά στις νέες μητέρες το καρότσι τούς έφερε στον νου το παιδικό καροτσάκι που έσπρωχναν κάθε μέρα. Μόνο οι ηλικιωμένοι «αγκάλιασαν» το καινούργιο. Στην ιστορία του καροτσιού, λοιπόν, δεν ισχύει καθόλου η θεωρία ότι οι νέοι διψούν για το καινούργιο και οι παλαιοί το φοβούνται. Εδώ συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Για να εισαγάγει το καρότσι στην αγορά, ο Goldman προσέλαβε δεκάδες εργάτες που τους έβαλε να κυκλοφορήσουν σαν πελάτες στα μαγαζιά με το καρότσι, ώστε να τους δουν και να τους μιμηθούν οι πραγματικοί πελάτες. Έπειτα από επιμονή το κόλπο έπιασε. Από εκεί και πέρα, η εξάπλωση του καροτσιού υπήρξε ραγδαία. Το καλαθάκι σιγά σιγά «περιθωριοποιήθηκε», έγινε συμπληρωματικό. Ο Goldman κατασκεύασε το καρότσι του την εποχή που η Αμερική μόλις είχε ξεφύγει από τη μεγάλη οικονομική ύφεση. Σήμερα, η παγκόσμια οικονομική ύφεση μας «χτυπά» ξανά την πόρτα. Οι τιμές στα σούπερ μάρκετ ανεβαίνουν με τέτοια ταχύτητα που δεν προλαβαίνεις να τις «αποθηκεύσεις» στη μνήμη. Εάν η ακρίβεια συνεχίσει να καλπάζει με τέτοιους ρυθμούς, δεν αποκλείεται να δούμε την ολική επαναφορά του καλαθιού και την «περιθωριοποίηση» του καροτσιού. Εάν αυτό συμβεί, τότε οι νέοι άνδρες μπορούν να ψωνίζουν και ταυτόχρονα να κάνουν μπράτσα, όπως στην παλαιά εποχή. Οι νέες γυναίκες να αναστενάζουν ξανά υπό το βάρος του καλαθιού. Και οι μεγαλύτεροι να θυμούνται τις παλιές καλές εποχές. Εκείνοι, ναι, δικαιούνται τον τίτλο «η γενιά του καροτσιού». Όσο για τη νέα γενιά, αυτή κινδυνεύει να γυρίσει πίσω ολοταχώς. Να γίνει η «γενιά του καλαθιού»…

LΙΝΚ:

www.gkapllani.com