Υπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

Τα χαρτιά της κατάθλιψης

Αν δεν το έχεις δοκιμάσει στο πετσί σου αυτό το πράγμα που λέγεται «χαρτιά» και «άδεια παραμονής» δυσκολεύεσαι να καταλάβεις τι σημαίνει. Να καταλάβεις, παραδείγματος χάριν, τι σημαίνει να φοβάσαι να βγεις από το σπίτι, ακόμα και για να πετάξεις τα σκουπίδια, χωρίς τα χαρτιά σου στην τσέπη. Να βλέπεις αστυνομική περίπολο στον δρόμο και να αγγίζεις τα χαρτιά, ενστικτωδώς, για να σιγουρευτείς ότι είναι εκεί. Να νιώσεις ένα απαίσιο κενό στο στομάχι κάθε φορά που πρέπει να ανανεώσεις τα χαρτιά. Ζεις δέκα, δεκαπέντε, είκοσι χρόνια εδώ, μιλάς τα ελληνικά άπταιστα, την αγαπάς αυτή τη χώρα. Αλλά κάθε φορά που έρχεται ο καιρός να ανανεώσεις τα χαρτιά, νιώθεις πάλι αυτό το απαίσιο κενό στο στομάχι, γιατί αισθάνεσαι και πάλι ξένος. Αναρωτιέσαι ξανά: «Ώς πότε θα συνεχιστεί αυτό το πράγμα Θεέ μου;». Μετά περιμένεις επί μήνες. Δεν ξέρεις πότε ακριβώς θα βγουν τα νέα χαρτιά. Εάν βγουν. Είναι μόνο μερικά από τα συμπτώματα της «νεύρωσης των χαρτιών». Υπάρχουν όμως και άλλες ιστορίες, άγριες. Υπάρχουν εκείνοι που τραβολογιούνται για τα χαρτιά τους επί χρόνια σε δικαστήρια. Προχθές είδα την Ε.V. (Δεν γράφω το όνομά της επειδή δεν θέλει.

Ή απλά φοβάται). Η Ε.V. βρίσκεται στην Ελλάδα εδώ και δεκαεπτά χρόνια. Έχει σπουδάσει δραματουργία στην Αθήνα. Γέννησε το παιδί της στην Αθήνα. Τα ελληνικά της θα τα ζήλευαν πολλοί από τους ντόπιους. Η Ε.V. τραβολογιέται τα τελευταία δύο χρόνια με τα χαρτιά της. Όλο αυτό τον καιρό τρέχει σε ουρές, δικηγόρους, δικαστήρια, επιτροπές. Επειδή δεν είχε κανονικά χαρτιά αναγκάστηκε να δουλέψει, τα τελευταία δύο χρόνια, στη… μαύρη. Σε καφετέριες, εστιατόρια, όπου μπορούσε. Αυτή όμως δεν είναι η πιο μαύρη πλευρά της ιστορίας.

«Όποιος δεν το έχει δοκιμάσει στο πετσί του δεν ξέρει τι σημαίνει. Δεν μπορείς να ζήσεις, να κοιμηθείς, να ονειρευτείς γιατί σκέφτεσαι τα χαρτιά. Δεν μπορείς να προβλέψεις το μέλλον, δεν μπορείς να νοικιάσεις σπίτι, δεν μπορείς να βρεις δουλειά γιατί δεν έχεις χαρτιά. Είσαι ένα σκουπίδι, χειρότερο και από ένα σκυλί του δρόμου, γιατί δεν έχεις χαρτιά…»

Η Ε.V. δεν άντεξε και πέρσι έπεσε σε κατάθλιψη. Μη σας κάνει εντύπωση. Η πιο διαδεδομένη νόσος ανάμεσα στους μετανάστες δεν είναι η ηπατίτιδα. Είναι η κατάθλιψη. Η αιτία της, τις περισσότερες φορές, είναι η ανασφάλεια λόγω των χαρτιών. Η Ε.V. εδώ και καιρό κρατιέται όρθια χάρη στα αντικαταθλιπτικά. Πρέπει να δουλέψει γιατί έχει και ένα παιδί να μεγαλώσει. Στην Ε.V., πριν από δύο χρόνια, δεν της ανανέωσαν την άδεια παραμονής. Κατέφυγε στο δικαστήριο κατά της απόφασης. Τις προάλλες το δικαστήριο έβγαλε τη λεγόμενη «προσωρινή διάταξη» για την αναστολή της απέλασής της (συγγνώμη που σας ζαλίζω με νομικές λεπτομέρειες, απλώς έτσι μπορείτε να πάρετε μια μικρή γεύση). Το κανονικό δικαστήριο, που θα πάρει την τελική απόφαση, μπορεί να γίνει ύστερα από τρία ή τέσσερα χρόνια. Μέχρι τότε η Ε.V. πρέπει να ζήσει. Πήγε λοιπόν στον δήμο με την «προσωρινή διαταγή» και ζήτησε μια προσωρινή βεβαίωση ώστε να μπορεί να εργαστεί νόμιμα. Πριν από μερικές εβδομάδες βρήκε μια δουλειά και ο εργοδότης της θέλει να την κρατήσει νόμιμα στη δουλειά και να της κολλήσει ένσημα. «Κουράστηκα να δουλεύω στη… μαύρη» λέει. «Πέφτει απίστευτη εκμετάλλευση. Νιώθεις σαν σκουπίδι». Αλλά στον δήμο αρνούνται να της δώσουν βεβαίωση. «Και πώς θα ζήσω εγώ;» ρώτησε η Ε.V. «Να βρεις κάποιον να σε ταΐζει!» απάντησε η υπάλληλος… Η Ε.V. δεν έχει άλλη επιλογή παρά να συνεχίσει να νιώθει σαν «σκουπίδι». Για να κρατηθεί όρθια, ο ψυχίατρος της είπε ότι πρέπει να αυξήσει την δόση των αντικαταθλιπτικών. Τα αντικαταθλιπτικά όμως κοστίζουν. Εκείνη δεν μπορεί να βγάλει ούτε βιβλιάριο, γιατί δεν της επιτρέπουν να δουλέψει νόμιμα, γιατί δεν μπορεί να κολλήσει ένσημα. Η Ε.V. πρέπει να αντέξει ακόμα τρία, τέσσερα χρόνια. Εάν αντέξει…

ΥΓ: Ζητώ συγγνώμη για το θλιμμένο ύφος της στήλης, αυτή τη φορά. Υπάρχουν όμως ιστορίες που σου σκοτώνουν το χαμόγελο, όπως κάνει και η κατάθλιψη…

LΙΝΚ:

www.gkapllani.com