Ημερολόγιο Συνόρων Τα σύνορα στην τσέπη του σακακιού

Το αεροδρόμιο του Χίθροου σήμερα είναι, ίσως, μια μικρογραφία της Ευρώπης τού αύριο. Γι΄ αυτό είναι η κόλαση του ρατσιστή…

LΙΝΚ:

www.gkapllani.com

Το αεροδρόμιο του Χίθρoου πρέπει να είναι η κόλαση του ρατσιστή. Όλες οι φυλές και τα χρώματα του κόσμου μαζεμένα μαζί. Οι Σικ, με τα χαρακτηριστικά τουρμπάνια τους, σε προτρέπουν να στηθείς στην ουρά. Στον έλεγχο διαβατηρίων ο καθαρόαιμος Εγγλέζος αστυνομικός στέκεται ανάμεσα σε δύο συναδέλφους του. Έναν μαύρο (ας πούμε έγχρωμο για να είμαστε politically correct) και μία νεαρή αστυνομικίνα που φορά ισλαμική μαντίλα. Έχει καλύψει κάθε χιλιοστό των μαλλιών της, με την ίδια αυστηρότητα που εξετάζει και τα διαβατήρια των επιβατών. Έξω στον διάδρομο, στο Εxchange Οffice, σε «καλωσορίζει» μια ξανθιά Πολωνή μετανάστρια. Στο γκισέ των εισιτηρίων, για το τρένο προς το Λονδίνο, σου χαμογελούν ένας Ασιάτης και ένας μαύρος. Παρεμπιπτόντως, τόσους μαύρους μαζί στην Αθήνα βλέπεις μόνο στην Ερμού. Είναι οι παράνομοι πωλητές που τρέχουν με τους σάκους στον ώμο, αλλάζοντας θέσεις συνέχεια για να σωθούν από το κυνηγητό της αστυνομίας. Είναι η μεταφορά ενός κόσμου που δεν μπορεί και δεν του επιτρέπουν να ριζώσει πουθενά. Στο Λονδίνο η μετανάστευση είναι ιστορία δεκαετιών. Απόρροια, κυρίως, της μετα-αποικιακής εποχής. Υπάρχει, όμως, και η καινούργια μετανάστευση, από τις βαλκανικές χώρες και εκείνες του «υπαρκτού»… Τη στιγμή που ένας υπάλληλος του αεροδρομίου, μαύρος και αυτός, μου εξηγούσε πώς να φθάσω στο Victoria Station, θυμήθηκα ένα απόσπασμα από το βιβλίο «Μικρό Νησί» της Αντρέα Λίβι. Είναι η στιγμή όπου ο μαύρος ήρωας του μυθιστορήματος, ο Γκίλμπερτ, απευθύνεται στον λευκό ρατσιστή: « Ξέρεις ποιο είναι το πρόβλημά σου, άνθρωπέ μου; Το λευκό σου δέρμα. Νομίζεις ότι σου δίνει το δικαίωμα να διαφεντεύεις τους μαύρους. Αλλά ξέρεις τι σε κάνει το λευκό σου δέρμα; Σε κάνει λευκό,αυτό είναι όλο.Ούτε καλύτερο ούτε χειρότερο από μένα, απλώς λευκό ». Την εποχή που περιγράφει η Λίβι στο βιβλίο της, το Λονδίνο φαίνεται να την έχει αφήσει οριστικά πίσω του. Το αεροδρόμιο του Χίθροου σήμερα είναι, ίσως, μια μικρογραφία της Ευρώπης τού αύριο. Γι΄ αυτό είναι η κόλαση του ρατσιστή…

●●●

Τα σύνορα στην τσέπη μου. Μια διαφήμιση κινητής τηλεφωνίας, κοντά στην έξοδο του αεροδρομίου, καλεί τους επιβάτες να απολαύσουν κάθε στιγμή αυτής της μικρής ζωής, σε έναν κόσμο που μικραίνει καθημερινά, όπου τα σύνορα και τα τείχη δεν υπάρχουν πια. Δεν είναι ακριβώς έτσι. Τα αδιαπέραστα σύνορα και τα φονικά τείχη του Ψυχρού Πολέμου δεν υπάρχουν πια. Τα σύνορα και τα τείχη, σήμερα, υπάρχουν κυρίως μέσα στις τσέπες μας. Είναι τα διαβατήρια που κουβαλάμε. Το καταλαβαίνω κάθε φορά που φθάνω μπροστά στον έλεγχο διαβατηρίων. Γιατί εκεί, οι άνθρωποι χωρίζονται σ΄ εκείνους που διαθέτουν ένα «cool διαβατήριο». Και τους άλλους που διαθέτουν ένα «κακό διαβατήριο». Όταν κουβαλάς «cool διαβατήριο» περνάς τα σύνορα χωρίς άγχος. Τα σύνορα γίνονται αόρατες γραμμές. Όταν κουβαλάς «κακό διαβατήριο», πάσχεις από το σύνδρομο των συνόρων. Τότε, κάθε πέρασμα των συνόρων γίνεται αξιομνημόνευτο γεγονός. Κομμάτι του υπαρξιακού σου ημερολογίου. Και όσο πιο πολλά σύνορα σου στήνουν τόσο πιο πολύ πεισμώνεις να τα ξεπεράσεις. Ανήκω σε αυτούς που διαθέτουν «κακό διαβατήριο». Το ελληνικό διαβατήριο, κάποτε, συγκαταλεγόταν στα «κακά διαβατήρια». Σήμερα ανήκει στα «cool διαβατήρια». Εγώ δεν το έχω. Δεν ξέρω εάν θα μου το δώσουν ποτέ. Για την ώρα, περνώ τα σύνορα με ένα «κακό διαβατήριο», που κάποτε, ποιος ξέρει πότε, ελπίζω να γίνει και αυτό «cool». Το βλέμμα τού αστυνομικού που ελέγχει ένα «cool διαβατήριο» είναι, συνήθως, ανθρώπινο. Το βλέμμα του αστυνομικού που ελέγχει ένα «κακό διαβατήριο» είναι, συνήθως, καχύποπτο. Σε κοιτά, σε ξανακοιτά. Σε ρωτάει, σε ξαναρωτάει. Σου κάνει τις πιο απίθανες ερωτήσεις. Και εσύ δίνεις τις πιο πιθανές απαντήσεις. Και αυτός σου ξανακάνει τις πιο απίθανες ερωτήσεις. Και τις ξαναδίνεις τις πιο πιθανές απαντήσεις. Περιμένοντας τη σφραγίδα, για να περάσεις στην άλλη πλευρά των συνόρων. Γιατί όταν διαθέτεις ένα «κακό διαβατήριο», οι ελεγκτές στα σύνορα αποκτούν την παλιά τους συνήθεια. Γίνονται αυτό που ήταν και θα είναι πάντα: κατσούφηδες. Υπάρχουν μέρη, όπως το Χίθροου όπου εκείνος που ελέγχει το διαβατήριο είναι παιδί μεταναστών. Οι γονείς του, ίσως, ήρθαν εδώ με ένα «κακό διαβατήριο». Ή κρυμμένοι στα βαγόνια ενός τρένου, στο σκοτάδι μιας μαούνας. Τώρα εκείνος, γεννημένος εδώ, ελέγχει άλλους που διαθέτουν «κακά διαβατήρια». Άλλους που ίσως, με το ίδιο πάθος, επιθυμούν να περάσουν τα σύνορα, να μεταναστεύσουν εδώ, να ριζώσουν εδώ, για να έχουν, κάποτε, τα παιδιά τους μια καλύτερη ζωή και «cool διαβατήρια». Αυτός ο κόσμος, αγαπητοί μου, κάνει κύκλους. Και ενίοτε πάει μπροστά, καταρρίπτοντας σύνορα παλαιά και φτιάχνοντας καινούργια…