Οικογενειακός γιατρός Ασκήσεις για πρόληψη της οσφυϊκής δισκοπάθειας

Η οσφυϊκή δισκοπάθεια ενοχοποιείται για το περίπου 25% των προσωρινών αναπηριών και το 40% των μόνιμων, γι΄ αυτό και ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται παγκοσμίως στην πρόληψή της. Είναι συχνότερη στην 4η και 5η δεκαετία της ζωής και συνήθως προσβάλλονται οι δίσκοι των κατώτερων οσφυϊκών διαστημάτων.

Η οσφυϊκή δισκοπάθεια πιστεύεται σήμερα ότι οφείλεται σε εκφυλιστικούς και βιομηχανικούς παράγοντες οι οποίοι προδιαθέτουν στην ανάπτυξή της, επειδή προοδευτικά ελαττώνουν τη σταθερότητά της. Στο έδαφος αυτό της βαθμιαίας εξασθένησης της αντοχής της ανθρώπινης σπονδυλικής στήλης, λόγω αφυδάτωσης, δομικών μεταβολών και αλλαγής των γεωμετρικών της χαρακτηριστικών, επιδρά το τραύμα οξύ ή χρόνιο. Η υπερβολική ή ανώμαλη κατ΄ άξονα φόρτιση της σπονδυλικής στήλης συμπιέζει τους ευπίεστους μεσοσπονδύλιους δίσκους, με αποτέλεσμα την αύξηση της ενδοδισκικής πίεσης σ΄ αυτούς, κυρίως στους κατώτερους οσφυϊκούς, οι οποίοι δέχονται και τη μεγαλύτερη φόρτιση, λόγω επιπέδου.

Στη φάση αυτή, οποιαδήποτε αιφνίδια καταβολή έντονης προσπάθειας είναι δυνατόν να δημιουργήσει προϋποθέσεις προβολής του δισκικού περιεχομένου στον σπονδυλικό σωλήνα, με τα γνωστά κλινικά συμπτώματα. Σημαντικοί παράγοντες επίσπευσης της εμφάνισης της οσφυϊκής δισκοπάθειας είναι η λόρδωση της σπονδυλικής στήλης, που συνήθως είναι αποτέλεσμα μυϊκής εξασθένησης των κοιλιακών τοιχωμάτων, όπως συμβαίνει ύστερα από τοκετό, κοιλιακές επεμβάσεις ή και με την παρατεταμένη καθιστική στάση.

Η λόρδωση μετατοπίζει το κέντρο βάρους του σώματος προς τα πίσω, με αποτέλεσμα να συμπιέζεται εντονότερα το οπίσθιο χείλος των μεσοσπονδυλίων δίσκων, με συνέπεια τη γρηγορότερη και εντονότερη αύξηση της ενδοδισκικής πίεσης, πρόδρομης φάσης της οσφυϊκής δισκοκήλης.

Στόχος μας συνεπώς για πρόληψη της οσφυϊκής δισκοπάθειας είναι η ενίσχυση της ισχύος των κοιλιακών μυών. Με ειδικές ασκήσεις (ειδική γυμναστική) πρέπει να διατηρούμε ακέραιη την ισχύ των κοιλιακών μας μυών, έτσι ώστε να εξασφαλίζουμε μεταξύ των δύο μεγάλων μυϊκών συστημάτων, του κοιλιακού και του ραχιαίου, μία συνεχή ισορροπία και αποφυγή έτσι της λόρδωσης ή και υπερλόρδωσης. Ο Γιάννης Τεσσέρης είναι νευροχειρουργός, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών