Το πνεύμα του τόνου

Φωνές

Δεν ξέρω πόσοι είναι στον τόπο μας οι συλλέκτες ηχητικών ντοκουμέντων. Σε άλλες χώρες πρέπει να είναι πάρα πολλοί αν κρίνω από τις συνεχείς εκδόσεις και επανεκδόσεις των δισκογραφικών εταιρειών με αποσπάσματα θεατρικών έργων ή αναγνώσεις από τους ίδιους τους συγγραφείς. Η μόδα άρχισε από τη δεκαετία του 1890 (!) με όλα τα ελαττώματα της πρωτόγονης ηχογράφησης. Την πρώτη δεκαετία του νέου αιώνα οι συνθήκες καλυτερεύουν κάπως, ώσπου φθάνουμε στις μεγάλες αγγλικές ερμηνείες έργων του Σαίξπηρ, με το αναγκαίο κουτσούρεμα του έργου για να χωρέσει στις δύο όψεις του δίσκου των 33 στροφών.

Οι κουτόφραγκοι (!)

ηχογραφούσαν τον ίδιο μονόλογο σε διαφορετικές χρονολογίες με διαφορετικούς ηθοποιούς. Έτσι βλέπεις και τη διαφορά ερμηνείας ενός ηθοποιού του 1902 και ενός άλλου του 1938.

Οι ηθοποιοί είναι γνωστοί μόνο στους θεατρολόγους πια. Εκτός από τη «θεία» Σάρα και βέβαια τους μυθικούς τραγουδιστές της όπερας.

Τα σκέπτομαι όλα αυτά ακούγοντας τους δικούς μας ηθοποιούς από τη λαμπρή σειρά της ΕΡΤ με θεατρικά έργα του αρχείου της. Πολλούς τους προλάβαμε οι μεγαλύτεροι. Όπως και μία κυρία, που μόλις άκουσα, η οποία μιμείται ασύστολα τη φωνή της Παξινού, ζώσης της Παξινού, σε ηχογράφηση του 1960!

Δεν το ΄πιασε στον αέρα ο σκηνοθέτης;

Το ίδιο μου συνέβη και με μιαν άλλη κυρία, πάλι σε τραγωδία, πριν από 3-4 χρόνια. Την αποθέωσαν μάλιστα και ορισμένοι κριτικοί. Άραγε το να μιμείσαι με πολλή τέχνη τη φωνή και τα «κόλπα» της τεχνικής ενός άλλου εμπίπτει στην κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας;