Η λειτουργία των καθηγητών

Συνολικά, όπως αναδεικνύει ο συγγραφέας, η διδασκαλία της Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών διαμορφώθηκε παράλληλα και σε άμεση σύνδεση με όσα συνέβαιναν την ίδια εποχή στα αντίστοιχα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, ιδιαίτερα σε εκείνα του γερμανόφωνου χώρου. Παράγοντα που καθόρισε το σύνολο της ιστορικής διδασκαλίας αποτέλεσε η πίστη και η εμμονή στην εθνική χρησιμότητα της Ιστορίας, η οποία βρήκε διαφορετικές εκφράσεις μέσα στον χρόνο, ανάλογα με τη συγκυρία και σε συνδυασμό πάντα με τη δημόσια παρουσία του πανεπιστημίου. Σε αυτή τη διαδικασία οι διδάσκοντες διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο. Το βιβλίο μας επιτρέπει να διερευνήσουμε πιο στέρεα τον ρόλο του πανεπιστημιακού προσωπικού, τη λειτουργία των καθηγητών ως διαμορφωτών της κοινής γνώμης και παράλληλα την καθοριστική συμβολή τους στη συγκρότηση της κοινότητας των ιστορικών και της Ιστορίας ως επιστήμης. Είναι κρίμα που από το βιβλίο απουσιάζει ο λόγος των φοιτητών για την Ιστορία, έτσι όπως εκφράστηκε σε σημαντικές στιγμές, όπως λόγου χάρη στα Ευαγγελικά ή τα Ορεστειακά, όμως κάτι τέτοιο θα απαιτούσε μια ξεχωριστή μελέτη.

Προϊόν πολύχρονης ερευνητικής εργασίας και αξιοποίησης των πλούσιων πανεπιστημιακών αρχείων, η μελέτη του Βαγγέλη Καραμανωλάκη εγγράφεται στη ελληνική βιβλιογραφία ως έργο υποδομής για τη μελέτη της Νεοελληνικής Ιστοριογραφίας και της Ιστορίας του πανεπιστημιακού θεσμού στην Ελλάδα.