«Οι ρόλοι είναι σαν τους εραστές, πρέπει να τα δώσεις όλα»

«ΟΤΑΝ ΜΕ ΡΩΤΟΥΝ ΤΙ ΑΙΣΘΑΝΟΜΑΙ,
ΑΠΑΝΤΩ ΤΙΠΟΤΑ. Ο ΚΑΛΟΣ
ΗΘΟΠΟΙΟΣ ΔΕΝ ΑΙΣΘΑΝΕΤΑΙ, ΑΛΛΑ
ΣΚΕΦΤΕΤΑΙ», ΛΕΕΙ Η ΒΑΝΕΣΑ ΡΕΝΤΓΚΡΕΪΒ,
ΠΟΥ ΦΕΡΝΕΙ ΤΑ ΠΑΝΩ
ΚΑΤΩ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ
«ΕΞΙΛΕΩΣΗ»
Απέναντί μου, σε μια γιγαντιαία αίθουσα του πολυτελούς «Εξέλσιορ» στο Λίντο της Βενετίας η ντίβα του βρετανικού θεάτρου, κινηματογράφου και τηλεόρασης, η πρώτη διασημότητα που τόλμησε να επισκεφθεί την Κούβα του Κάστρο του 1962 (με τη φράση «Fuck the Αmericans sons of bitches»), η Τροτσκίστρια και αθεράπευτη αντισοβιετική Βανέσα Ρεντγκρέιβ

Ποτέ δεν πρόδωσα τη δουλειά μου για χάρη των πολιτικών επιλογών μου

των 71 Ιανουαρίων, που πριν από τέσσερα χρόνια είπε δημοσίως στο ΒΒC Νews: «Η σφαγή στο ρώσικο σχολείο από Τσετσένους δεν είναι πράξη τρομοκρατίας»!

Δεν είναι; (τη ρώτησα καθώς κοιτούσα πλαγίως την κοτσίδα της που μαζί με το «πλισέ» πρόσωπό της ταίριαζαν γάντι σε μια αποφασισμένη αρσενικογυναίκα του περιθωρίου που χωρίς ίχνος κόμπλεξ δεν κρύβει την άκομψη εμφάνισή της, το… υπερμέγεθες ύψος της και τα πολλά χρονάκια της).

«Όχι, δεν είναι. Η δράση θέλει αντίδραση. Η καταπίεση προκαλεί κάθε μορφή αντίστασης. Η τρομοκρατία αρχίζει και τελειώνει με την εξουσία».

Παράδειγμα; «Στη ζωή;». Όχι,στην οθόνη.

«Η περίπτωση του Μάρσαλ (εννοεί έναν από τους ήρωες της «Εξιλέωσης», έναν βιομήχανο σοκολατοποιίας). Αυτός εκμαυλίζει τη μικρή Λόλα με μια σοκολάτα. Αυτός κερδίζει από τον πόλεμο πουλώντας σοκολάτες στους Άγγλους φαντάρους. Αυτός κακοποιεί σεξουαλικά τη μικρή Λόλα. Αυτός τη σκαπουλάρει από τη σύλληψη και φορτώνει στον αθώο Ρόμπι την ενοχή. Αυτός παντρεύεται και δοξάζεται κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών στο Λονδίνο του ΄40». Έτσι περίπου δεν είναι στη ζωή; «Έτσι και χειρότερα. Που σημαίνει ότι η πραγματικότητα πορεύεται με το Κακό και μόνο στο μυθιστόρημα κυριαρχεί το Καλό. Παράδειγμα, η περίπτωση της Μπραϊόνι (της ηρωίδας που υποδύεται η ίδια, όταν φτάσει στην τρίτη ηλικία). Για να εξιλεωθεί πλαστογραφεί στο δικό της αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα, την αλήθεια. Οι δύο ανιδιοτελείς εραστές- η αδελφή της και ο υποψήφιος γαμπρός της – σκοτώθηκαν και ενταφιάστηκαν στα έγκατα της Γης. Εκείνη έζησε μέχρι τα ογδόντα πεθαίνοντας από προϊούσα παρακμή των κυττάρων του εγκεφάλου. Γράφει ψέματα στον εαυτό της. Απίστευτο».

Όλοι κάνουμε κακό; «Άλλοι λιγότερο, άλλοι περισσότερο. Σημασία έχει να το αναγνωρίζουμε κι αν μπορούμε να το διορθώνουμε. Στην περίπτωση όμως της Μπραϊόνι το κακό προέρχεται από ζήλεια και ταξική αντιπάθεια. Ζηλεύει την αδελφή της και ταυτόχρονα δεν μπορεί να αποδεχθεί μια ερωτική σχέση υπεράνω τάξεων και κοινωνικών διαφορών. Γι΄ αυτό ο Ρόμπι, στα μάτια της, είναι σατανικός και σεξομανής. Προλετάριος, είναι άρα εκπρόσωπος του Σατανά. Αντιθέτως, ενώ βλέπει η ίδια τον βιομήχανο Μάρσαλ να βιάζει την εξαδέλφη της Λόλα, εν τούτοις τον καλύπτει κι έτσι τον αθωώνει».

Πόσο διαφορετικός είναι ο σημερινός από τον χθεσινό κινηματογράφο;

«Εντελώς αλλιώτικος από κάθε άποψη. Οικονομική, αισθητική, θεματική. Σήμερα οι περισσότερες ταινίες θεωρούνται προϊόντα μιας χρήσεως. Παλιότερα ήταν καλλιτεχνικά γεγονότα. Σήμερα οι περισσότερες ταινίες είναι από κατασκευαστική άποψη καλύτερες, αλλά θεματικά σχεδόν αδιάφορες».

Και οι ηθοποιοί; «Οι ηθοποιοί είναι “εργαλεία”, “όργανα” μια ορχήστρας που ακολουθεί κατά γράμμα την παρτιτούρα και τον μαέστρο. Γι΄ αυτό όταν με ρωτούν τι αισθάνομαι, απαντώ τίποτα».

Τίποτα; «Τίποτα. Ο καλός ηθοποιός δεν αισθάνεται, αλλά σκέφτεται. Με διανοητικές διαδικασίες συλλαμβάνουμε και επεξεργαζόμαστε τον ρόλο μας. Το ίδιο και ο θεατής. Από μια ταινία πρέπει να σκεφτεί και να προβληματιστεί. Ας πούμε στην περίπτωση της “Εξιλέωσης” η λέξη-κλειδί είναι “ευσπλαγχνία”. Όσο πιο κοντά πλησιάζουμε τον Άλλοναπαλλαγμένοι φυσικά από προκαταλήψεις- τόσο απομακρυνόμαστε από μια κακή συμπεριφορά που μπορεί να προκαλέσει μοιραία και αξεπέραστη τραγωδία στον συνάνθρωπό μας».

Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα μιας ταινίας;

«Φυσικά το σενάριο. Γι΄ αυτό συνήθως οι ταινίες τρόμου προκύπτουν από κακογραμμένα και “ρηχά” σενάρια. Το κριτήριο είναι η επικοινωνία. Ο φόβος δεν είναι ιμάντας επικοινωνίας, είναι καλλιέργεια τρομολαγνίας».

Και η πολιτική; «Ποτέ δεν πρόδωσα τη δουλειά μου για χάρη των πολιτικών επιλογών μου. Οι ρόλοι είναι όπως οι εραστές σου. Για να τους κατακτήσεις πρέπει να τους τα δώσεις όλα».

Είναι αλήθεια ότι ταυτίσατε την Αμερική με τους γκάνγκστερς επειδή τα κέρδη τα μοιράζονται λίγοι;

«Είναι. Αλλά αυτό συμβαίνει σε πάρα πολλές χώρες, σχεδόν σε όλες».