Ξεκολλάει από τη γραφειοκρατία

Για «αστήρικτες επιθέσεις» κάνει λόγο η διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, το οποίο θα είναι έτοιμο μέσα στο 2009
Oκτώ χρόνια ζωής, με το ένα πόδι στο φρένο των γραφειοκρατικών διαδικασιών και καθυστερήσεων και με το άλλο στο γκάζι της καλλιτεχνικής δραστηριότητας, συμπλήρωσε το νεαρό Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Οι οικοδομικές εργασίες άρχισαν και τίποτε πλέον δεν φαίνεται να μπορεί να το σταματήσει. Το 2009 θα είναι έτοιμη η μόνιμη στέγη του μουσείου με χώρους 19.000 τ.μ. και προϋπολογισμό 40 εκατ. ευρώ στο πρώην εργοστάσιο Φιξ, που θα αποκτήσει φαντασμαγορική πρόσοψη- έναν καταρράκτη από τρεχούμενα νερά.

Τις καταγγελίες που είδαν το φως της δημοσιότητας- και από «ΤΑ ΝΕΑ»- για καθυστερήσεις και «σκάνδαλα», εκ μέρους του γνωστού καλλιτέχνη Κώστα Βαρώτσου, που ήταν μέλος του Δ.Σ. του Μουσείου και υποψήφιος βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος στις τελευταίες εκλογές, η άλλη πλευρά τις αντιπαρέρχεται ως εντελώς αόριστες.

«Δεν θα ήθελα να ερμηνεύσω συμπεριφορές, μεμονωμένες οπωσδήποτε», λέει η διευθύντρια του Μουσείου Άννα Καφέτση. «Αλλά όλως αστήρικτες επιθέσεις που χωρίς να έχουν να καταγγείλουν κάτι συγκεκριμένο αφήνουν εντέχνως και δολίως σκιές σχετικά με το κτίριο, και μάλιστα από πρόσωπα που έως χθες ψήφιζαν ομόφωνα σχετικές αποφάσεις στο Δ.Σ., μόνο καλό δεν κάνουν στην υπόθεση του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Ως ιδρυτική διευθύντρια που ανέλαβα να στήσω ένα μουσείο εκ του μηδενός και χωρίς κτίριο, αισθάνομαι υποχρεωμένη απέναντι στους καλλιτέχνες και στο κοινό να ολοκληρώσω αυτή την προσπάθεια. Το ΕΜΣΤ από το 2000 έως σήμερα είναι παρόν, με πλούσια εκθεσιακή δραστηριότητα, με συγκρότηση συλλογών, με την υποδομή του. Και το κυριότερο, χωρίς συμβιβασμούς στο καλλιτεχνικό πεδίο, με ανοιχτούς ορίζοντες και σοβαρές συνεργασίες με τον διεθνή χώρο. Μέσα σ΄ αυτή την οκταετία πραγματοποιήθηκαν τρεις διεθνείς διαγωνισμοί για το κτίριο με αδιάβλητες και καθαρές διαδικασίες. Σήμερα η κατασκευή του κτιρίου έχει ξεκινήσει και εργαζόμαστε για να το εγκαινιάσουμε σε δύο χρόνια. Το γεγονός αυτό καμία προσωπική εμπάθεια και σκοπιμότητα δεν θα μπορέσει να το αλλάξει», επισημαίνει.


Το χρονικό της κατασκευής

Ιούνιος 2000: Το κτίριο Φιξ, ιδιοκτησία της Αττικό Μέτρο Α.Ε., παραχωρήθηκε ως προσωρινή στέγη στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.

Σεπτέμβριος 2002: Έπειτα από ανοιχτό διεθνή διαγωνισμό η εταιρεία Ελληνοτεχνική Α.Ε. του Νικολάου Πανδή αναλαμβάνει τη διεύθυνση του έργου για τη μελέτη και κατασκευή του Μουσείου.

Οκτώβριος 2002: Υπογράφεται σύμβαση μίσθωσης του κτιρίου διάρκειας 50 ετών. Δεκέμβριος 2002: Προκηρύσσεται διεθνής αρχιτεκτονικός διαγωνισμός. Νοέμβριος 2003: Το πρώτο βραβείο απονέμεται στα συμπράττοντα γραφεία Ιωάννης Μουζάκης και Συνεργάτες, Αρχιτέκτονες ΕΠΕ, Μελέτες Τεχνικών Έργων Γιαν. Μπαμπίλης και Συνεργάτες Ε.Ε. ΙΝSTΑ.

Αρχές 2004: Εγκρίνεται η χρηματοδότηση από το Γ΄ ΚΠΣ με 40 εκατ. ευρώ.

Μάρτιος 2005: Υποβάλλεται η οριστική μελέτη αρχιτεκτονικής (α΄ στάδιο).

Οκτώβριος 2005: Διεθνής διαγωνισμός για την ανάδειξη εργολάβου και έκδοση οικοδομικής άδειας. Ιούνιος 2006: Προσωρινός μειοδότης για την κατασκευή ανακηρύσσεται η ΒΙΟΤΕΡ Α.Ε. 26 Ιουνίου 2007: Υπογράφεται η σύμβαση κατασκευής.


Οι αιτίες των καθυστερήσεων

Δύο είναι οι αιτίες τών έως τώρα καθυστερήσεων. Η πρώτη έχει να κάνει με την περίοδο μετά τις εκλογές του 2004 ώς τον Οκτώβριο του 2004, οπότε η λειτουργία του Μουσείου παρέλυσε ώσπου να αντικατασταθεί το Δ.Σ. το οποίο παραιτήθηκε αμέσως μετά τις εκλογές.

Η δεύτερη έχει να κάνει με τις ενστάσεις: ένας χρόνος πέρασε, Ιούνιος 2006- Ιούνιος 2007, με την υποβολή ενστάσεων στο δικαστήριο, την εκδίκαση και απόρριψή τους και την απόρριψη μιας προσφυγής που εκκρεμούσε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Το Μουσείο ως θεσμός δεν έπαψε, πάντως, να λειτουργεί και να παράγει έργο με εκθέσεις δικής του παραγωγής φιλοξενούμενο προσωρινά στον εκθεσιακό χώρο του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Ανεξάρτητα από το κτιριακό, προχώρησε στη συγκρότηση συλλογής πεντακοσίων και πλέον έργων σύγχρονης τέχνης, Ελλήνων και ξένων κυρίως καλλιτεχνών, εν μέσω ζυμώσεων και συγκρούσεων για τον χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία του: αν θα είναι ανοιχτό στη σύγχρονη τέχνη με διεθνές καλλιτεχνικό προφίλ, όπως σχεδιάζεται και το υλοποιεί η διευθύντριά του Άννα Καφέτση, ή αν είναι καλύτερο να επικεντρωθεί στην προβολή των σύγχρονων Ελλήνων καλλιτεχνών.