Το πνεύμα του τόνου

Πυλώνες αληθείας

Σήμερα γιορτάζεται η μνήμη των Τριών Ιεραρχών, που η Παιδεία μας τούς θεωρεί ως έναν από τους δύο πυλώνες της πνευματικής κολυμπήθρας του Γένους. Ο άλλος πυλώνας είναι η Σωκρατική παιδευτική και Πλατωνική ερωτική παράδοση.

Δύσκολα να συμφιλιωθούν και οι δύο αυτές θύρες, η μία κοιτώντας την Ανατολή, η άλλη τη Δύση.

Ο Νίτσε καταρρακώνοντας και τον Χριστό και τον Σωκράτη εφεύρε ως αντικατάσταση το Απολλώνιο και το Διονυσιακό πνεύμα, δηλαδή άλλα λόγια για να πούμε τα ίδια. Η Παιδεία μας ανάμεσα στις δύο αυτές συμπληγάδες τσακίζεται συχνά και ναυαγεί. Αυτούς τους δύο δρόμους προσπάθησε να περπατήσει ισορροπώντας ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος και μέσα στις αντιφάσεις του προσανατολισμού συχνά ξεπέρασε τα όρια και το μέτρο. Ηνιοχούσε και τα δύο άλογα του άρματος, το πειθήνιο και το δυσήνιο, τον παρέσυραν σε παράδρομους. Είχε τη μακάρια λήξη και των αγίων της εκκλησιαστικής παιδείας και του άγιου Σωκράτη τής θύραθεν.

Χαρισματικός άνθρωπος και ως εκ τούτου γεμάτος αντιφάσεις, λατρεύτηκε και πολεμήθηκε για να επιβεβαιώσει κι αυτός με τη ζωή του και τον θάνατό του τον Αισχύλο: «Τον άνθρωπο που δεν φθονούν, μην τον ζηλεύεις». Το γεγονός ότι οι ιδέες του και οι πράξεις προκάλεσαν αντιδράσεις και θεωρητικά κείμενα αντίκρουσης πιστοποιεί πως ήταν πνευματικό μέγεθος που σκίασε την εποχή του από τη μια και την φώτισε από την άλλη.

Η Ιστορία δεν θα τον αφήσει αμνημόνευτο, τώρα που περνάει τη Στενή Πύλη.