Φαινόμενα

Χους εις χουν…

Περίσσεψαν τα βουρκώματα στα πάνελ και το θλιμμένο ύφος παρουσιαστών, με τα οποία περιεβλήθησαν τα αγιογραφικά αφιερώματα για τον αποβιώσαντα Αρχιεπίσκοπο
Αναμενόμενη η τηλεοπτική αγιοποίηση του Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου. Έτσι κι αλλιώς πορεύθηκε ως μιντιακό πρόσωπο, προσέφερε στην κάμερα την παραδοξότητα του συνδυασμού, στο πρόσωπό του, του ρόλου του εκκλησιαστικού ηγέτη και του εκφραστή με λόγο κοσμικό, πολιτικών απόψεων.

Έγινε αμέσως εμφανές ότι στόχος του ήταν η διαμόρφωση μιας προσωπικότητας εθνικού ηγέτη, παρά θρησκευτικού. Στο πλήθος αφιερωμάτων των καναλιών τον ξαναείδαμε να βουρκώνει από άμβωνος για τις «αλησμόνητες πατρίδες», να σηκώνει τα σύμβολα των μύθων της εθνικής παλιγγενεσίας για να αποτρέψει την εφαρμογή των ευρωπαϊκών νόμων περί ταυτοτήτων, να συμβουλεύει το ποίμνιό του να μην ψηφίσει τους βουλευτές του Συνασπισμού!

Ορισμένα αφιερώματα απέφυγαν αυτές τις δύσκολες στιγμές ενός αρχιεπισκοπικού έργου με απόλυτα κοσμικό και σαφή πολιτικό στόχο και παρέμειναν στα ανέκδοτα για τον Τοτό που αφηγούνταν στα σχολιαρόπαιδα και σε εκείνο το «σας πάω» προς τους νέους, σε μια προσπάθεια να τους προσεγγίσει χρησιμοποιώντας τη «γλώσσα» και τα σύμβολά τους.

Με όπλο τη θρησκευτική του γνώση- άρα την επίγνωση ότι η θρησκεία, κάθε θρησκεία, προτείνει ένα σύνολο συμβόλων και συμβολισμών στους πιστούς- εμπνεύστηκε τον ρόλο του ως μιας εμβληματικής προσωπικότητας της μιντιακής εποχής, αξιοποιώντας ευφυώς την κάμερα. Ανάμεσα στα πλείστα όσα αγιογραφικά αφιερώματα, ένα από αυτά του Μega θυμίζει τις συγκρούσεις του με πολιτικούς χώρους, τη σαφή παρέμβασή του στην πολιτική ζωή, την αμηχανία του όταν προσπαθούσε να εξηγήσει ότι στη χούντα «διάβαζε και ασχολιόταν με τα της θρησκείας και δεν είχε αντιληφθεί τι γινόταν». Πάντως, ένα κατέστησε απολύτως σαφές ο αποβιώσας Αρχιεπίσκοπος: ότι η Εκκλησία βρίσκεται σε στενή σχέση με την πολιτική και ότι η θρησκευτική πίστη- αν και μεταφυσική- μπορεί επικίνδυνα να συνδυαστεί με την πολιτική και να παρέμβει στην πραγματικότητα.

Ο νεκρός Warner Βros, λένε, για όσα έπραξε με την ανθρώπινη υπόστασή του. Και αυτή την τελευταία επέδειξε και πάλι στα μίντια ο Αρχιεπίσκοπος με την ασθένειά του, λυγίζοντας μπροστά στην κάμερα. Αυτή την ανθρώπινη διάσταση, την οποία υπογράμμισε με μοιραίο τρόπο η σκληρή αρρώστια, και πάλι ανέλαβαν τα μίντια να αξιοποιήσουν.

Η αγιοποίησή του είχε ξεκινήσει εδώ και καιρό, όταν υπήρξε η συνειδητοποίηση ότι κανένα γιατροσόφι και καμιά τεχνολογία της ιατρικής επιστήμης δεν μπορεί να τον κρατήσει στη ζωή. Θα ήταν άλλωστε άδικο να φύγει από τη ζωή μια εκκλησιαστική προσωπικότητα που «έριξε γέφυρες» στον σύγχρονο κόσμο (όποιες κι αν ήταν αυτές, και όποιον εξουσιαστικό στόχο κι αν είχαν στον χώρο της Εκκλησίας ή του κοσμικού κράτους), αφήνοντας το παράδειγμα ενός ανθρώπου παγιδευμένου στις αγωνίες που βασανίζουν τους «κοινούς θνητούς». Θα ήταν σαν να κλείνει τις πόρτες της Εκκλησίας αυτός που προσπάθησε να τις ανοίξει- άλλο αν το πλήθος του ποιμνίου μεταφράστηκε σε δύναμη πολιτική.

Καθημερινά ρεπορτάζ από τα δελτία ειδήσεων δεν έδιναν μόνον πληροφορίες για την πορεία της υγείας του, αλλά υπογράμμιζαν την «καρτερία» και το «κουράγιο» του, την «πίστη του στη ζωή» και «στον Θεό», περιγράφοντας με τις κατάλληλες λέξεις μια προσωπικότητα που υπερέβαινε το ανθρώπινο άλγος. Και, καθώς τα στερνά τιμούν τα πρώτα, οι τελευταίες δύσκολες ώρες του μετατράπηκαν σε ευκαιρία για να επανακτήσει η εικόνα του τα χαρακτηριστικά της «καρτερίας» και της «πίστης στη μετά θάνατον ζωή», που οφείλει στους πιστούς του ένας εκκλησιαστικός άρχοντας.


Μήνυμα κουράγιου

Έτσι όπως πορεύθηκε, εντάσσοντας την Εκκλησία στο τηλεοπτικό πλάνο – αναδεικνύοντάς την επισήμως σε πολιτικό παράγοντα με τις θέσεις του για καίρια ζητήματα, εθνικά και ιδεολογικά- έτσι αποχώρησε, με την τηλεόραση να προσδίδει στον θάνατό του τις εθνικές διαστάσεις, τις οποίες μέσω αυτής προσέδιδε ο ίδιος στις απόψεις του. Οι κάμερες στις εκκλησίες για να αναμεταδίδουν τα τρισάγια και τις προσευχές, στους πιστούς για να εκφράζουν τον σπαραγμό τους, αλλά και στους άγιους πατέρες- τον ένα μετά τον άλλον- για να διαβάζουν δηλώσεις και να τονίζουν πόσο «δυνατός ήταν μέχρι την τελευταία στιγμή» και με πόση αξιοπρέπεια αντιμετώπισε τον θάνατο. Ίσως μήνυμα κουράγιου για όσους βρίσκονται στην ίδια κατάσταση, αλλά κάθε άνθρωπος με αξιοπρέπεια αντιμετωπίζει τον θάνατο και του οφείλεται ο ίδιος σεβασμός, ανεξαρτήτως του ρόλου και της θέσης του στον κόσμο που αφήνει.