«Σε δέκα χρόνια τελειώνει το βιβλίο»

Την καταστροφή της βιομηχανίας του βιβλίου από το ηλεκτρονικό βιβλίο προβλέπει ο Ζαν Μαρκ Ρομπέρ, διευθυντής του ιστορικού εκδοτικού οίκου του Βολταίρου και του Ρουσό, Stock
«Η λογοτεχνία πάει καλά. Αλλά δεν ξέρω αν αυτό θα κρατήσει πολύ. Αν διαδοθεί το “κατέβασμα” από το Ίντερνετ, το βιβλίο θα τελειώσει. Και το βλέπω αρκετά πιθανόν να συμβεί αυτό έπειτα από δέκα χρόνια». Τα λόγια αυτά δεν τα λέει ένας τυχαίος άνθρωπος. Τα λέει ο επικεφαλής ενός από τους παλαιότερους γαλλικούς εκδοτικούς οίκους, του Stock, που φέτος συμπληρώνει 300 χρόνια ζωής. Που μπορεί να υπερηφανεύεται ότι είχε στους καταλόγους του, την ώρα που πρωτοδημοσιεύονταν τα έργα τους, έναν Ρουσό και έναν Βολταίρο. Που δημοσίευσε πρώτος την «Υπόθεση Ντρέιφους». Που στους σημερινούς του καταλόγους έχει πάνω από είκοσι Νόμπελ.

Ο Ζαν Μαρκ Ρομπέρ έχει συμπληρώσει δέκα χρόνια στην κεφαλή του παραδοσιακού αυτού οίκου. Ήρθε στην Ελλάδα προσκεκλημένος του Γαλλικού Ινστιτούτου και μίλησε (χθες) για τα μυστικά της σχέσης συγγραφέα και εκδότη, όχι μόνο των άλλων συγγραφέων αλλά και του ιδίου, αφού πρόκειται για μία περίπτωση μοναδική για διευθυντή εκδοτικού οίκου: μόλις εξέδωσε και το 22ο δικό του μυθιστόρημα!

«Δεν μου αρέσει να είμαι καταστροφολόγος», λέει στα «ΝΕΑ» ο 54χρονος εκδότης. «Αλλά το βλέπω να γίνεται. Είναι αρκετοί οι εκδότες που δείχνουν προθυμία να εισέλθουν στον νέο ηλεκτρονικό κόσμο. Αλλά από την ώρα που το βιβλίο θα γίνει σαν CD ή DVD, θα καταλήξει να δίδεται δωρεάν. Μερικοί εκδότες είναι κοντόφθαλμοι. Τα πρώτα χρόνια θα βγάλουν πολλά χρήματα, μετά όμως αναπόφευκτα η ηλεκτρονική διάθεση θα γίνεται δωρεάν, με ό,τι σημαίνει αυτό για εκδότες, βιβλιοπώλες, τυπογράφους. Αν δεν υπάρξει αντίσταση, θα έρθει η καταστροφή του βιβλίου».

Ο διευθυντής του Stock, από όπου εκδίδονται επί 33 χρόνια και τα βιβλία του Βασίλη Αλεξάκη, αρνείται τη λογική του Ίντερνετ στην ενημέρωση και τη γνώση. «Όταν “σερφάρεις”, κοιτάς λίγο τους τίτλους των εφημερίδων, λίγο τα αθλητικά, λίγο το Χρηματιστήριο, λίγο την εγκυκλοπαίδεια. Έτσι θα κοιτάς και λίγο ένα βιβλίο. Αλλά δεν μπορείς να τα κάνεις όλα από λίγο. Αυτά είναι η λογική Σαρκοζί. Όλα από λίγο. Εμένα όμως δεν μου αρέσει ο μπουφές. Θέλω ένα αληθινό πιάτο», λέει.

Ο Ζαν Μαρκ Ρομπέρ θεωρεί ότι η αποδοχή ενός συγγραφέα από το κοινό δεν είναι ζήτημα διαφήμισης, αλλά επιμονής του εκδότη και του συγγραφέα. «Ο Φιλίπ Κλοντέλ εδραιώθηκε στο πέμπτο βιβλίο του. Η Κριστίν Αγκό στο τέταρτο. Μέχρι τότε πουλούσαν πολύ λίγα βιβλία, αλλά μετά οι πωλήσεις τους εκτινάχθηκαν στα ύψη. Ο Βασίλης Αλεξάκης στην αρχή πουλούσε 1.000 αντίτυπα. Αλλά η “Μητρική Γλώσσα” έφτασε τα 20.000 και μόλις πήρε το Βραβείο Μεντισίς πήγε πολύ ψηλότερα. Αλλά όλα αυτά θέλουν επιμονή. Όσο για τη διαφήμιση, έχει νόημα μόνον όταν ένα βιβλίο έχει ήδη κερδίσει την αποδοχή του κοινού».

«Το βιβλίο θα γίνει σαν CD ή DVD και θα καταλήξει να δίδεται δωρεάν», προβλέπει ο Ζαν Μαρκ Ρομπέρ

«Φτάσαμε στο “Όχι στην κουλτούρα”»

«Του Σαρκοζί του αρέσει μόνο η λαϊκή κουλτούρα», λέει ο Ζαν Μαρκ Ρομπέρ, όταν τον ρωτάμε για τα πολιτιστικά δρώμενα στη Γαλλία. «Κι εμένα μου αρέσει το βαριετέ. Υπάρχει και μετράει, αλλά όχι να αποβαίνει και εις βάρος άλλων ειδών. Στο σύνθημα μιας εποχής “no sex” (“όχι στο σεξ”), τώρα προστέθηκε το “no culture” (“όχι στην κουλτούρα”). Νομίζω ότι η πιο τρομερή φράση που έχει εκστομίσει ο Σαρκοζί είναι: “Δεν πρέπει να σκέφτεσαι, πρέπει να δρας”. Δηλαδή αν είσαι δημοσιογράφος ή συγγραφέας, καλό θα είναι να μη σκέφτεσαι. Πρόκειται για εντελώς φασιστική θέση, στρατιωτικής λογικής. Ο Σαρκοζί είναι ένα είδος Μουσολίνι. Ή σαν την ταινία “Ο Δικτάτορας”, με ήρωα όμως, αντί του Τσάρλι Τσάπλιν, τον Λουί ντε Φινές. Είναι αστεία φυσιογνωμία. Με τη διαφορά ότι προβαίνει κι αυτός σε γενοκτονία.

Γενοκτονία των φτωχών. Και δεν μιλάω καν για ξένους».