«Αφανίζουμε συστηματικά το Βυζάντιο»

Ο Τούρκος καθηγητής Μουράτ Μπελγκέ κατηγορεί ανοιχτά τους εθνικιστές για το «ιστορικό έγκλημα» από το ξενοδοχείο Four Seasons στην Πόλη, που επεκτείνεται πάνω στα απομεινάρια του Αυτοκρατορικού Βυζαντινού Παλατιού
O καθηγητής του Πανεπιστημίου Μπιλγκέ της Κωνσταντινούπολης Μουράτ Μπελγκέ δεν είναι μόνος αυτήν τη φορά. Τη μεγάλη εκστρατεία κατά του ξενοδοχείου Four Seasons ξεκίνησε η εφημερίδα «Μιλιέτ» και στηρίζεται από Τούρκους ιστορικούς αλλά και χιλιάδες πολίτες. Η υπόθεση βρίσκεται ενώπιον της τουρκικής δικαιοσύνης, η οποία καλείται να αποφασίσει αν θα επιτραπεί στο ξενοδοχείο να χρησιμοποιήσει την άδεια που εξασφάλισε χτίζοντας πάνω από το Βυζαντινό Παλάτι. «Δεν έχω αποδείξεις γι΄ αυτό που λέω, όμως αν βάλει κανείς τα πράγματα στη σειρά θα δει ότι οι εθνικιστές και το βαθύ κράτος στην Τουρκία θέλουν να αφανίσουν το Βυζάντιο», λέει ο Μουράτ Μπελγκέ. Είχα δει τη συνέντευξή του στο πρωτοσέλιδο της «Μιλιέτ» με τίτλο «Αφανίζουμε το Βυζάντιο». Μου προκάλεσε εντύπωση πραγματικά! Όχι επειδή ο Μουράτ Μπελγκέ είχε το θάρρος να βγει και πάλι να πει τόσο ωμά και καθαρά την άποψή του, αλλά επειδή η «Μιλιέτ» το έκανε πρωτοσέλιδο.

Η μόνη απόδειξη που έχει στα χέρια του ο Τούρκος καθηγητής είναι ένα άρθρο του εθνικιστή καθηγητή και προέδρου των Εστιών Διανοουμένων Μουχαρέμ Εργκίν, ο οποίος δεν ζει πια. «… Σκάβουν την πόλη και βγάζουν αρχαιότητες σαν να θέλουν να δείξουν σε εχθρούς και φίλους ότι αυτά τα εδάφη ανήκαν από παλιά σε άλλους…». Είναι βέβαιος ότι πίσω από όλη αυτή την ιστορία κρύβονται οι εθνικιστές. Άλλωστε δεν υπάρχει λογική απάντηση στο ερώτημα «γιατί τουλάχιστον δεν εκμεταλλεύονται αυτά τα μνημεία για τουριστικούς λόγους με σκοπό να κερδοσκοπήσουν».

Είναι η πρώτη φορά που στην Τουρκία υπάρχει τέτοια κινητοποίηση προκειμένου να αποτραπεί ένα ιστορικό έγκλημα. «Αυτήν τη φορά κάτι μπορεί να γίνει», υποστηρίζουν οι Τούρκοι ιστορικοί

Έπειτα από αυτές τις δηλώσεις, ξέσπασε μεγάλη διαμάχη μεταξύ των Τούρκων ιστορικών και πολιτιστικών παραγόντων. «Δεν υπάρχει πολιτική αφανισμού του Βυζαντίου», υποστήριξε ο ιστορικός Μουράτ Μπαρντακσί, ο οποίος επέκρινε έντονα τον Μουράτ Μπελγκέ κατηγορώντας τον ότι είναι όργανο της εκστρατείας προσβολής του εθνικισμού. Ο πρόεδρος της ένωσης αρχιτεκτόνων Εγιούπ Μουστζού υποστηρίζει ότι δεν βρίσκονται μόνο τα βυζαντινά μνημεία υπό απειλή αλλά και τα οθωμανικά.

Ο Μουράτ Μπελγκέ θλίβεται γι΄ αυτό που βλέπει να συμβαίνει.

Ό,τι απέμεινε από το Βυζαντινό Παλάτι βρίσκεται στο Σουλταναχμέτ στην παλιά Πόλη. Ο Μέγας Κωνσταντίνος είχε χτίσει τα πρώτα του κτίρια το 330 μ.Χ. και έγινε ο επίσημος χώρος κατοικίας των αυτοκρατόρων του Βυζαντίου. Το Βυζαντινό Παλάτι άρχισε να εγκαταλείπεται από τους Κομνηνούς λόγω του τεράστιου οικονομικού κόστους συντήρησής του. Οριστικά εγκαταλείπεται το 1261 μετά την καταστροφή του από τους Σταυροφόρους. Το Four Seasons αποφάσισε όμως σήμερα να εξαφανίσει ακόμη και τα τελευταία του ίχνη κτίζοντας πάνω από την Ιστορία. «Μόνο το βαθύ κράτος γνωρίζει», λέει ο Τούρκος καθηγητής .

Άλλωστε υποστηρίζει ότι γι΄ αυτή την πολιτική δεν ευθύνεται το μετριοπαθές ισλαμικό κόμμα του Ταγίπ Ερντογάν. Και δίνει μάλιστα το παράδειγμα με το βυζαντινό λιμάνι που βρέθηκε τυχαία πριν από έναν χρόνο, ενώ έσκαβαν για τη σήραγγα στα στενά του Βοσπόρου που θα ενώνει την Ευρώπη με την Ασία. «Μόνο αυτοί οι άνθρωποι που βρίσκονται σήμερα στην εξουσία, αμέσως αποφάσισαν να τα προστατεύσουν. Μέχρι σήμερα δεν είδα καμία άλλη κυβέρνηση να αντιδρά με αυτό τον τρόπο», αναφέρει ο Μουράτ Μπελγκέ.


Αλυσιδωτές αντιδράσεις

Η εκστρατεία που άρχισε η «Μιλιέτ» βρήκε μεγάλη ανταπόκριση. Η υπεύθυνος της UΝΕSCΟ στην Τουρκία, καθηγήτρια Νουρ Ακίν, προειδοποίησε ότι η UΝΕSCO μπορεί να βγάλει την Τουρκία από τη λίστα της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς. «Είναι φρικτό», τόνισε η Νουρ Ακίν επισημαίνοντας ότι η αντιπροσωπεία της UΝΕSCΟ η οποία θα βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη τον Φεβρουάριο θα το θέσει επί τάπητος.

Η Νουρ Ακίν χρησιμοποίησε και βαρύτερες εκφράσεις: «Θέλουν να τα μετατρέψουν όλα σε οθωμανικό μαχαλά»! Το μέλος της ΙCΟΜΟS, καθηγήτρια Αφιφέ Μπατούρ, σχολίασε ότι είναι μεγάλη ειρωνεία από τη μία η Κωνσταντινούπολη να αφαιρεθεί από τη λίστα της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς και από την άλλη το 2010 να γίνει Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.


Ψήνουν κεφτέδες δίπλα στις τοιχογραφίες!

Το Βυζαντινό Παλάτι δεν είναι το μοναδικό βυζαντινό μνημείο που απειλείται στην Πόλη. Τα παραδείγματα είναι πολλά και μερικά από αυτά παραθέτει ο Μουράτ Μπελγκέ.

Η Μονή Στουδίου στην Ψωμαθειά, η πιο γνωστή Μονή επί Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, έχει αφεθεί στο έλεος του χρόνου και έχει καταστραφεί. Η σκεπή της είναι γκρεμισμένη. Ο Πύργος του Ανεμά που αποτελεί μέρος του Βυζαντινού Ανακτόρου των Βλαχερνών δεν έχει αξιοποιηθεί. Είναι σήμερα κατεστραμμένος.

Η υπόγεια Στοά του Βυζαντινού Παλατιού έχει μετατραπεί σε αποθήκη νερού. Ακόμη και οι εργάτες που δουλεύουν εκεί νομίζουν ότι είναι ιδιωτική περιουσία!

Στα ερείπια της εκκλησίας της Αγίας Ευθυμίας υπήρχαν κάποτε τοιχογραφίες. Την τελευταία φορά που ο Μουράτ Μπελγκέ είχε πάει εκεί είδε κάποιον που είχε ανάψει ξύλα κάτω ακριβώς από τις τοιχογραφίες και έψηνε κεφτέδες!