Διαλέγουν Ευρώπη ή Ρωσία

Σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι στέκεται ακόμη μια φορά η Σερβία. Προσερχόμενοι την Κυριακή στις κάλπες οι ψηφοφόροι δεν καλούνται απλώς να επιλέξουν τον επόμενο πρόεδρό τους, καλούνται να διαλέξουν ανάμεσα σε δύο διαφορετικούς δρόμους, ανάμεσα στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα και τον ρωσικό πειρασμό.

Oι εξελίξεις στο ζήτημα του Κοσόβου μονοπωλούν όπως αναμενόταν το ενδιαφέρον στην προεκλογική Σερβία, επιφορτίζοντας προκαταβολικά τον επόμενο πρόεδρο με τη διαχείριση του σοκ που θα προκαλέσει η διαφαινόμενη πλέον ως αναπότρεπτη ανεξαρτητοποίηση της σερβικής επαρχίας.

Η ΜΑΧΗ

θα δοθεί ανάμεσα στον ρωσόφιλο υπερεθνικιστή Τόμισλαβ Νίκολιτς και τον ευρωπαϊστή νυν πρόεδρο Μπόρις Τάντιτς

Οι Σέρβοι ψηφοφόροι καλούνται να επιλέξουν μεταξύ οκτώ υποψηφίων, οι επτά εκ των οποίων τάσσονται κατά της ανεξαρτησίας του Κοσόβου- ο μόνος που δηλώνει υπέρ είναι ο Τσέντομιρ Γιοβάνοβιτς, ο οποίος ωστόσο δεν έχει καμία ελπίδα. Στην πραγματικότητα, η μάχη θα δοθεί (για να κριθεί όπως όλα δείχνουν στον δεύτερο γύρο, στις 3 Φεβρουαρίου) ανάμεσα στον ρωσόφιλο και υπερεθνικιστή Τόμισλαβ Νίκολιτς και τον ευρωπαϊστή νυν πρόεδρο της Σερβίας Μπόρις Τάντιτς.

Προβάδισμα
Μόλις χθες ο Νίκολιτς, ο οποίος εμφανίζει ελαφρύ προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις, προειδοποίησε Ευρώπη και Αμερική «να μην επιχειρήσουν να αγγίξουν τη Σερβία»- και δεν είναι τυχαίο ότι απηύθυνε την προειδοποίηση αυτή από το Βόρειο Κόσοβο, την περιοχή στην οποία πλειοψηφούν οι Σέρβοι. Προ μηνών, ο Νίκολιτς δεν δίσταζε να δηλώνει πως θα ήταν καλύτερο για τη Σερβία να γίνει «μια ρωσική επαρχία» παρά να ενταχθεί στην Ε.Ε. Τον τελευταίο καιρό ωστόσο έχει κατεβάσει κάπως τους τόνους, δηλώνει πως η Σερβία πρέπει να ισορροπήσει μεταξύ Ανατολής και Δύσης. «Η Σερβία δεν θα αναγνωρίσει ποτέ την ανεξαρτησία του Κοσόβου, και θα προστατεύσει την εδαφική και εθνική κυριαρχία της με όλα τα δημοκρατικά μέσα», προειδοποίησε από την πλευρά του ο Τάντιτς μιλώντας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, για να ξεκαθαρίσει εντούτοις πως η Σερβία αποκλείεται να προσφύγει «στη βία και τον πόλεμο». Παρ΄ όλη την εναντίωσή του στην ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου, ο Τάντιτς θεωρεί πως το μέλλον της Σερβίας δεν μπορεί παρά να είναι ευρωπαϊκό. Κρίνεται λοιπόν από Ε.Ε. και ΗΠΑ ως ο ικανότερος να αντισταθεί στην εθνικιστική έξαρση που αναμένεται να πυροδοτήσει η ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου.


Το Κόσοβο και οι μπίζνες

ΓΕΓΟΝΟΣ ΕΙΝΑΙ πως οι προεδρικές εκλογές έχουν εξελιχθεί σε ένα δημοψήφισμα αναφορικά με τη θέση της Σερβίας στον κόσμο. Το «όχι» της Ρωσίας στην ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου (ο πρεσβευτής της Ρωσίας στον ΟΗΕ Βιτάλι Τσούρκιν δήλωσε πως το Κόσοβο δεν πρόκειται ποτέ να γίνει μέλος του ΟΗΕ εφόσον ακολουθήσει τον δρόμο των μονομερών διακηρύξεων και ο Ρώσος πρόεδρος επανέλαβε χθες την άποψη πως μια ανεξαρτητοποίηση της επαρχίας θα δημιουργήσει κακό προηγούμενο) έχει ενισχύσει τη σχέση Βελιγραδίου- Μόσχας τόσο στον πολιτικό όσο και στον οικονομικό τομέα- διότι σε αυτές τις περιπτώσεις, μπίζνες και πολιτική πάνε μαζί. Ο ρωσικός κολοσσός Gazprom αναμένεται να αποκτήσει προσεχώς το πλειοψηφικό πακέτο μετοχών της κρατικής σερβικής πετρελαϊκής εταιρείας ΝΙS· την ίδια ώρα, η Αeroflot γλυκοιτάζει τη σερβική αεροπορική εταιρεία JΑΤ και ο Ρώσος βασιλιάς του αλουμινίου Όλεγκ Ντεριπάσκα δείχνει ενδιαφέρον για το εργοστάσιο επεξεργασίας χαλκού της πόλης Μπορ, στην Ανατολική Σερβία.

Για τον πολιτικό αναλυτή Μάρκο Μπλαγκόγεβιτς πάντως η ερώτηση «Ευρώπη ή Ρωσία;» δεν είναι παρά ένα ψευδοδίλημμα: «Τα δύο τρίτα των Σέρβων ψηφοφόρων θέλουν την ένταξη στην Ε.Ε.».