Μάρτυρες ιστορίας από πέτρα

Κάτω από τη σκιά των κάστρων του Παλαμηδιού και της Ακροναυπλίας εξελίσσεται η φωτογραφική έκθεση των Βαγγέλη και Άγγελου Ρασσιά για τα επτακόσια φρούρια της Ελλάδας
Κάθε βουνό και κάστρο. Κάθε λιμάνι και κουλές. Ένα τεράστιο δίκτυο μεγάλων και μικρών οχυρωματικών έργων, που συχνά φέρουν τη σφραγίδα της δυτικής αρχιτεκτονικής, σφραγίζει το ελληνικό τοπίο: Κάστρα που σώζουν την ηχώ από το πέρασμα των σιδηρόφρακτων σταυροφόρων ευγενών και πολεμιστών από τα ελληνικά μέρη, καθ΄ οδόν προς τους Αγίους Τόπους, σκαρφαλωμένα σε βουνά και λόφους, επιβλέπουν εξοχικούς πύργους με γοτθικά οξυκόρυφα τόξα, οχυρωμένα λιμάνια και παραλίες, πόλεις. Αποτελούσαν τους κρίκους της ιδιότυπης νησιωτικής και παράλιας αυτοκρατορίας που είχαν ιδρύσει οι Βενετοί για να διευκολύνουν τις εμπορικές δραστηριότητές τους.

Τα πιο πολλά μεσαιωνικά κάστρα είναι θεμελιωμένα πάνω σε βυζαντινά τείχη, που διακρίνονται από τον τρόπο κατασκευής με συνδυασμό λίθου και κόκκινου τούβλου, ενώ αν ξύσεις τις προσόψεις ανακαλύπτεις ότι αρχικά ήταν αρχαία φρούρια.

Αυτά τα κάστρα ενέπνευσαν τη μεγάλη φωτογραφική έκθεση που περιοδεύει ανά την Ελλάδα υπό την αιγίδα της πρεσβείας της Γαλλίας. Γεγονός αναμενόμενο, αφού στους αιώνες της Φραγκοκρατίας το Πριγκιπάτο του Μορέως, που ίδρυσαν οι Βιλλεαρδουίνοι τον 13ο αιώνα, ήταν το αληθινό σχολείο της ιπποσύνης για την Ευρώπη επί δυόμισι αιώνες. Μετά το Ναύπλιο με το Μπούρτζι, μια οχυρωμένη πόλη-λιμάνι που άλλαζε χέρια επί πολλούς αιώνες έως τον 18ο αιώνα μεταξύ Βενετών και Τούρκων και ονομαζόταν Νapoli di Levante, η έκθεση που προβάλλει κάθε φορά τα κάστρα της περιοχής θα περιοδεύσει στον Βόλο, τη Λάρισα, τα Γιάννινα, τη Θεσσαλονίκη, την Καβάλα, την Αλεξανδρούπολη για να καταλήξει το καλοκαίρι στο Ηράκλειο. Στην περίφημη Κάντια, όπου τα τείχη άντεξαν πολιορκία 23 χρόνων ώσπου να πέσει στα χέρια των Τούρκων το 1669, χάρη στα τεράστια οχυρωματικά έργα που είχαν κατασκευάσει οι έμπειροι Βενετσιάνοι μηχανικοί.

Πάνω από τις πύλες και τα τοξωτά παράθυρα ανά την Ελλάδα των κάστρων βρίσκει κανείς ξεθωριασμένα οικόσημα με τον λέοντα της Βενετίας, τον γαλλικό κρίνο, τα σπαθιά της Καστίλης, διακριτικά των ευγενών της Προβηγκίας και των ιταλικών πόλεων και

ΙΝFΟ

«Τα φρούρια της Ελλάδας», φωτογραφική έκθεση στην Παλαιά ΒουλήΔημοτική Πινακοθήκη Ναυπλίου, που θα εγκαινιάσει απόψε (19.00) ο Γάλλος πρέσβης κ. Κριστόφ Φαρνό.

τον πανταχού παρόντα σταυρό να υπενθυμίζει τον αρχικό σκοπό. Όταν 50.000 ιππότες ορκίζονταν να υπερασπιστούν με το αίμα τους την Ιερουσαλήμ και να την απελευθερώσουν από τα χέρια των «απίστων», αλλά κατέληξαν να καταλύσουν την ίδια τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία με την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης το 1204. Στο φωτογραφικό οδοιπορικό έχουν θέση και κάστρα που έγιναν διαβόητες φυλακές, όπως ο Γεντί Κουλές, το Επταπύργιο της Θεσσαλονίκης και η Ακροναυπλία, που οχυρωνόταν και εκσυγχρονιζόταν συνεχώς από τους προϊστορικούς χρόνους μέχρι το τέλος της τουρκοκρατίας, αποδεικνύοντας τη σωστή επιλογή του φυσικού οχυρού χώρου.
Κάστρα αιώνων

Κάστρο. Λατινική λέξη (castrum). Είναι το φρούριο που περικλείει μια πόλη.

Η αρχαιότερη οχυρωμένη ακρόπολη θεωρείται ότι δημιουργήθηκε στην κορυφή ενός γήλοφου στο Σέσκλο της Θεσσαλίας κατά τη Μέση Νεολιθική Εποχή (5800 π.Χ.).

Οχυρώσεις με πύργους από μικρούς λίθους και πλίνθους συναντώνται σε πολλά μέρη της Ελλάδας από το 3000 π.Χ.

Κυκλώπεια Τείχη, από μεγάλους ακατέργαστους λίθους, κατασκευάστηκαν γύρω στο 1200 π.Χ. και σώζονται σε πολύ καλή κατάσταση στις Μυκήνες και την Τίρυνθα.

Μυστράς. Το κάστρο του Γουλιέλμου Β΄ Βιλλεαρδουίνου, κτισμένο το 1249, είναι το έμβλημα της Φραγκοκρατίας στην Πελοπόννησο.

Παλαμήδι. Δημιούργημα των Βενετών, κτίσθηκε το 1686 και 31 χρόνια αργότερα κατελήφθη από τους Τούρκους.