Ο καθημερινός φασισμός!

Κανονικά, στον πάτο και τα γνωστά, τα συνηθισμένα και αμερικανικά. Επειδή όμως από το αυγό του φιδιού ο φασισμός θα ξεπηδήσει και επειδή εκατομμύρια θεατές στον πολτό της βίας κολυμπάνε μέχρι τ΄ αυτιά, γι΄ αυτό αυτή την εβδομάδα αποφάσισα να ταλαιπωρήσω και να ταλαιπωρηθώ, αναλύοντας μια ταινία από τον τενεκέ των σκουπιδιών!
Αυτοδικίας το ευαγγέλιο λοιπόν. Από το «Death wish» του Μάικλ Γουίνερ με τον Τσαρλς Μπρόνσον, στο «Death Sentence»- Θανάσιμη εκδίκηση- με τον Κέβιν Μπέικον να αγοράζει το μισό οπλοστάσιο του Πενταγώνου για να καθαρίσει τους δρόμους από τα μιάσματα και τους αλήτες της Αμερικής. Α, θα πείτε. Το ΄χουμε ξαναδεί. Φυσικά. Οι μισές και πλέον ταινίες χορεύουν στον ίδιο ρυθμό, της εκδικητικής μανίας και της ακόρεστης βίας. Ο λόγος; Μα φυσικά ο γνωστός. Ποιος φταίει γι΄ αυτό το πάρτι το κανιβαλικό; Ο τυχαίος κακοποιός. Πώς προέκυψε αυτός; Μα φυσικά είναι εκ γενετής δολοφόνος και κακοποιός. Επομένως, ο ένας εναντίον του άλλου. Επομένως, να φοβάσαι και τον ίσκιο σου ακόμα. Επομένως, τρόμος και όποιον πάρει ο χάρος. Επομένως, αποπροσανατολισμός και υφέρπων ρατσισμός. Αν κάποιος από το Χόλιγουντ αποκάλυπτε ότι γραφιάδες των σεναρίων αυτών είναι οι σφουγγαρίστρες του Μπους, θα τον πίστευα χωρίς αντίρρηση καμιά! Προσέξτε το σκηνικό. Τα πάντα μελετημένα μέχρι το πιο μικρό ντεκόρ. Δύο δυνάμεις συμπλέκονται σ΄ αυτή την ιστορία, που την έγραψε πρώτα σε βιβλίο ο Μπράιαν Γκάρφιλντ και στη συνέχεια τη μετέφερε στην οθόνη ο Τζέιμς Γουάν. Από εδώ οι εκπρόσωποι του φωτός. Από εκεί του σκότους και του υπονόμου. Όπως περίπου τα λέει ο πλανητάρχης της Αμερικής. Τόσο σχηματικά, τόσο καθαρά, τόσο αντιδραστικά. Από εδώ η οικογένεια του Αmerican dream. Μεγαλογιάπης ο πατέρας, με δύο παιδιά και με σύζυγο που την αγαπάει τρελά. Ο παράδεισος λουσμένος από φως. Όλα πάναγνα και λευκά. Από εκεί οι συμμορίτες, οι κανίβαλοι εγκληματίες. Να κολυμπάνε στον απόπατο, χωμένοι στα σκατά μέχρι τ΄ αυτιά. Μελαχρινοί, περιθωριακοί, μαύροι, μελαψοί και κάφροι. Η κόλαση και το σκοτάδι αγκαλιά, να ληστεύουν, να σκοτώνουν, έτσι για πλάκα και μερικές φορές για τα λεφτά.

Και η αστυνομία, ο διαιτητής, ο ενδιάμεσος, ο προστάτης, ο νόμος, αυτός ο φρουρός ο αμείλικτος και τρομερός; Τίποτα. Ούτε οι αστυνομικοί, ούτε οι δικηγόροι οι σοβαροί. Ο πατέρας βλέπει το πρόσωπο του δολοφόνου του γιου του, αλλά ο δικηγόρος του τον βεβαιώνει πως το τσογλάνι θα τη γλιτώσει με δυο τρία χρονάκια στην φυλακή. Έχεις, τον ρωτάει, δεύτερο μάρτυρα; Όχι; Ε, τότε δύο, το πολύ τρία, και ευχαριστημένος να ΄σαι από πάνω. Και οι αστυνομικοί; Μπα, ούτε αυτοί. Κι όμως γνωρίζουν τα ονόματα των φακελωμένων κακοποιών. Γνωρίζουν τη φωλιά των συμμοριών. Όλα τα ξέρουν, τίποτα δεν κάνουν. Περίπου- λέει πλαγίως η ταινία- το Αmerican dream στο έλεος του κάθε κακοποιού. Περίπου λέει πως ο νόμος είναι έτσι φτιαγμένος που να προστατεύει τον θύτη από το θύμα κι έτσι ο δολοφόνος να διαφεύγει από την τιμωρία.

Έτσι και καθώς περνάει η ώρα, τα δεδομένα της ιστορίας μοιάζουν με καρφιά που σφηνώνονται και ανοίγουν πληγές στο υποσυνείδητο των θεατών. Τα πιο πρωτόγονα ένστικτα ερεθίζονται και το μίσος σε στέλνει αδιάβαστο στο πλευρό του Κέβιν Μπέικον, που δεν μπορεί να βρει το δίκιο του πουθενά παρά μόνο στα δικά του όπλα, να σκοτώσει τα καθάρματα αυτά. Κι έτσι μέσα στον θεατή δικαιώνεται πλήρως η μεταμόρφωση του Κέβιν Μπέικον από αθώα περιστερά σε εκδικητή και τιμωρό όλων των

«Θανάσιμη εκδίκηση»

Οι αλήτες τον έκαναν εγκληματία
Το ευαγγέλιο της αυτοδικίας
Ο φασισμός της ακατάσχετης βίας

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ=0

(please don΄t)

χαροκαμένων οικογενειών. Έτσι και μέσα από τη γνωστή διαδικασία της ταύτισης που οι Αμερικανοί γνωρίζουν καλύτερα από κάθε άλλον σ΄ αυτή την κινηματογραφική Γη, αρχίζει η μετάλλαξη και η αποκτήνωση η αμερικανική. Κill, kill, kill. Όχι μόνο τον έναν, αλλά αν είναι δυνατόν όλους να τους φάει, να τους χωνέψει και περιττώματα να τους κάνει. Κill them all. Η άγρια συμμορία είναι εδώ. Όχι μόνο των ρεμαλιών, αλλά και πολλών κινηματογραφιστών.

Το συμπέρασμα απλό. Οι σφαίρες σκοτώνουν το μυαλό και την καρδιά των θεατών. Η αγορά όπλων τρίβει τα χέρια της, αλαλάζοντας κι άλλο σας παρακαλώ. Και ο τρόμος για το διαφορετικό απλώνεται και διεισδύει σαν δηλητήριο άγευστο, αόρατο και αποτελεσματικό. Τέτοιες ταινίες, τέτοια πολιτική. Δηλαδή ταινίες που ανοίγουν τον κύκλο των χαμένων θεατών και πολιτικές των χαμένων πολιτών!

Με δυο λόγια: Μεγαλοστέλεχος πανίσχυρης επιχείρησης, βλέπει μπροστά του να σκοτώνεται ο πρωτότοκος γιος του από κανίβαλο ληστή που έχει μπουκάρει με την παρέα του σε κάποιο απόμακρο βενζινάδικο της πόλης. Θρήνος και οδυρμός. Σαν να μην έφτανε αυτό, ούτε ο δικηγόρος ούτε η Αστυνομία μπορούν να κάνουν κάτι αποτελεσματικό, ώστε ο άθλιος φονιάς να πληρώσει με τη ζωή του αυτό το παράλογο και φοβερό φονικό. Έτσι, πρώτα με τη φαλτσέτα και στη συνέχεια- όταν η συμμορία ορμήσει να του σκοτώσει το δεύτερο παιδί και την γυναίκα- ορμάει σαν τρελός, και ξυρισμένος γουλί σαν τον ταξιτζή αρπάζει κανόνια και ό,τι βγει. Η κόλαση της αυτοδικίας είναι εδώ!


Συμβουλές από τον δολοφόνο

«Μοιραία σύγκρουση» (Reservation road). Οικογενειακό δραματάκι του Τέρι Τζορτζ με αντίπαλους τον Γιοακίν Φίνιξ και τον Μαρκ Ραφάλο. Ο τελευταίος παρασύρει με το αυτοκίνητό του τον γιο του πρώτου και στη συνέχεια μέσα στον πανικό του εξαφανίζεται, εγκαταλείποντας το παιδί στον τόπο. Ο άμοιρος πατέρας, ο οποίος φυσικά αγνοεί την ταυτότητα του ενόχου, σπεύδει στον κατά λάθος δολοφόνο ζητώντας τις νομικές συμβουλές του. Έτσι, βουρλίζεται ο ένας από την απώλεια του παιδιού του, βουρλίζεται και ο άλλος από τις τύψεις και τις ενοχές του. Θα μου πείτε συμβαίνουν και τα βλέπουμε καθημερινά. Εντάξει, αλλά ως μελοδράματα θυμίζουν τον Φίνιξ ως Κώστα Πρέκα και τον Ραφάλο ως Νίκο Γαλανό. Ρolitical correct γιατί δεν έχουν να πουν τίποτα άλλο, κάπως αιρετικό και διαφορετικό!

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ=4

(συμβατικό μέχρι τον λαιμό)

Ο Αντονιόνι στη Γερμανία

Από τα μικρά, σχεδόν αόρατα κοσμήματα της περσινής, γερμανικής παραγωγής. Η περιπέτεια του Μικελάντζελο Αντονιόνι, με θέμα τη μετάλλαξη λόγω της μετάβασης από την ανατολική στη δυτική όχθη της οικονομίας και της διαφθοράς. Το όνομα είναι «Υella», η σκηνοθεσία είναι του Κρίστιαν Πέτζολντ και η ερμηνεία- αξίζει Όσκαρ – της Νίνας Χος. Όσοι, ελάχιστοι, πιστοί προσέλθετε σ΄ αυτό το καθαρό, λυτρωτικό, κινηματογραφικό γεγονός!

Το στόρι από την αρχή, μόνο και μόνο επειδή θα προκύψει μπέρδεμα από το πήγαινε- έλα μεταξύ φαντασίας και ρεαλισμού, αλλά και επειδή η αληθινή ιστορία είναι κρυμμένη από το ευρύτερο, το αδιάφορο, πολιτικά, κοινό. Μια κοπέλα από ταλαιπωρημένη και παρακμάζουσα περιοχή της Ανατολικής Γερμανίας αποφασίζει να δραπετεύσει προς τη Δυτική, αφήνοντας πίσω τον πατέρα της αλλά και τον πρώην σύζυγό της. Εκείνος κάνει σαν τρελός και πάνω στον ερωτικό του παροξυσμό, πέφτει από τη γέφυρα στο ποτάμι, παρασύροντας

«Υella»

Ένα κορίτσι κομμένο στα δύο
Η γερμανική «περιπέτεια» του Αντονιόνι
Το κλειδί ν΄ ανοίξεις την πόρτα των δύο Γερμανιών

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ=7

(μέσα στο top 10 του χειμώνα)

μαζί του και τη γυναίκα προς τον όλεθρο και τον βυθό. Έτσι αρχίζει το οδοιπορικό της Υella. Έτσι περίπου τελειώνει γιατί ο «θάνατος» είναι διπλός .

Ο πρώτος προκύπτει από την παρακμή της οικονομίας της Ανατολικής Γερμανίας. Ο δεύτερος από την ακμή της Δυτικής Γερμανίας. Η στέρηση της μιας είναι η δύναμη της άλλης. Όμως, όσο κι αν είναι στερημένη οικονομικά, τόσο η Ανατολική πλευρά ακμάζει ηθικά και αισθηματικά. Και όσο η Δυτική ακμάζει οικονομικά τόσο παρακμάζει ηθικά. Σταυροβελονιά. Γι΄ αυτό η Υella αποφασίζει να εγκαταλείψει το χωριό της. Γι΄ αυτό η ιστορία κόβεται στα δύο, στη μέση, από ένα ποτάμι. Γι΄ αυτό η Νίνα Χος (Υella) είναι διπλή και ταυτόχρονα ανέκφραστη και στις δύο εκδοχές της. Γι΄ αυτό η ιστορία διαθέτει δύο φινάλε. Γι΄ αυτό το δεύτερο φινάλε είναι επανάληψη του πρώτου και το πρώτο προάγγελος του δευτέρου.

Ένα κορίτσι κομμένο στα δύο, όπως στα δύο είναι κομμένη η ιστορία, όπως στα δύο είναι κομμένη η κοινωνία, όπως στα δύο ήταν κομμένη η Γερμανία. Ο πρώτος «θάνατος» λέει ο Πέτζολντ είναι οικονομικός. Ο δεύτερος ηθικός. Ο πρώτος «σκοτώνει» εξωτερικά, ο δεύτερος εσωτερικά. Και οι δύο αποτελειώνουν κάθε ελπίδα. Και οι δύο συγκροτούν την ταφόπλακα της Υella. Και οι δύο είναι η ενωμένη, η σημερινή Γερμανία!

Εξαιρετική η γεωγραφία, εξαιρετική η ρυθμολογία, εξαιρετική η ερμηνεία. Ο Πέτζολντ χωρίς τον θόρυβο με τις «Ζωές των άλλων» υπογράφει μια σκηνοθεσία ανώτερη και αισθητικά υπέρτερη των «άλλων». Το υπαρξιακό αδιέξοδο μετατρέπεται σε ένα γόνιμο τοπίο πλήρες νοημάτων και σημασιών. Πόσοι θα το καταλάβουν; Λίγοι! Πόσοι θα το δουν; Ελάχιστοι. Πόσοι θα διακονήσουν; Το άλας της Γης εξαφανισμένο από τη βαβούρα της στιγμής!


Δουλειές του ποδαριού, το καφενείο του κοινού

Στον πάτο και το «Γαμήλιο party» της Christine Crokos. Με τα λατινικά παρακαλώ, για να υπενθυμίζει το ξενικό, επειδή το κορίτσι αυτό έχει δουλέψει σαν βοηθός σκηνοθέτη στο second unit αμερικανικών ταινιών, πράγμα που αποκαλύπτεται από τον ξέφρενο, μηχανικό ρυθμό και το γρήγορο ξεφύλλισμα με τον τουριστικό οδηγό! Και το λέω αυτό, γιατί όταν σπούδαζα στον Λονδίνο, ο βοηθός του Πίτερ Γέιτς στο «Μπούλιτ» μας εξηγούσε με το νήμα και με το σίγμα πώς αυτός ως τροχονόμος βοήθησε στη σκηνοθεσία της σκηνής, με τον Στιβ ΜακΚουίν να ακολουθείται και στη συνέχεια ν΄ ακολουθεί έναν ύποπτο αυτοκίνητο των πληρωμένων δολοφόνων στους ανηφορικο-κατηφορικούς δρόμους του Σαν Φραντσίσκο. Που μεθερμηνευόμενο πάει να πει άλλα τα μάτια του λαγού και άλλα της κουκουβάγιας.

Η ιδέα πασίγνωστη από «τρελές» αμερικανιές. Όπου συνήθως με προορισμό και κάποιον σκοπό, οι ήρωες χάνονται στον δρόμο και πέφτουν πάνω σε σουρεαλιστικό βομβαρδισμό. Εξωτερικά, δηλαδή θαμπά, επιδερμικά, επιπόλαια και με τρεχαλητά, το ίδιο και εδώ. Κορίτσι από την Κρήτη παντρεύεται αγόρι Ελληνοαμερικανό, εγκατεστημένο στο Νew Υork. Πεθερικά, συγγενείς και φίλοι, τρέχοντας προς τη δεξίωση, καταλήγουν στο γνωστό. Η μάνα χάνει το παιδί και το παιδί τη μάνα. Ως πρόθεση. Γιατί ως αποτέλεσμα συμβαίνει πασχαλινό αυγό. Αλλά είπαμε, με πορδές δεν βάφονται κόκκινα αυγά. Το εξηγώ:

Αρχικά, η συνταγή απαιτεί τρία υλικά ώστε να νοστιμέψει το φαγητό. Πρώτον, περιστατικά που να εκτοξεύουν την ιστορία στη στρατόσφαιρα της τρέλας. Δεύτερον, άρτια, προσεγμένη παραγωγή. Και τρίτον, «τύπους» που να κάνουν τη διαφορά. Γκέγκε Christine; Όχι η Christine. Διότι τα γυρίσματα, από την κορυφή μέχρι τα κοστούμια, φαίνονται πλακωμένα από δουλειές του ποδαριού.

«Το γαμήλιο party»

Πάρε τον ένα, βάρα τον άλλον
Christine και Αlex
Έλα μπάρμπα να μας δείξεις τ΄ αμπέλια σου

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ=0

(μπιλοζίρια που λένε και οι ομογενείς της Αμερικής)

Άντε να τελειώνουμε δηλαδή. Και διότι η σεναριογράφος Ιφιγένεια Κοτσώνη φρόντισε αντί σουρεαλιστικών περιστατικών, να αντιγράψει τουριστικό, κρητικό οδηγό. Αποτέλεσμα; Τρέχει ο Αlex Dimitriades (με τα λατινικά κι αυτός). Τρέχει η Φαίη Ξυλά. Τρέχει ο Γιώργος Καραμίχος. Τρέχει η Χρυσούλα Ρώπα. Τρέχει και ο Χρυσικάκος. Τρέχα, Χριστίνα, τρέχα.

Πάμε στους τύπους. Περίπου δέκα, ίσως και είκοσι, αλλά όλοι ένα και το αυτό. Κουνάνε χέρια και πόδια, βελάζοντας τα θηλυκά, τρέχουν τα σάλια από τα αρσενικά. Αποτέλεσμα; Από το ναυάγιο και στο νήμα διασώζονται η Χρύσα Ρώπα (να δω πότε κάποιος σκηνοθέτης, σεναριογράφος, παραγωγός θα επενδύσει πάνω σ΄ αυτή τη σύγχρονη Γεωργία Βασιλειάδου), κάπως η Φαίη Ξυλά και ακόμα λιγότερο κάπως ο Τάκης Χρυσικάκος. Το διά ταύτα, εντελώς καφενείο νεοελληνικό. Και γιατί όχι παρακαλώ; Όσο χειρότερο το έργο τόσο περισσότερο χρήμα ζεστό. Είναι κι αυτό ρεκόρ σύγχρονο και φυσικά ελληνικό. Μπαίνουμε στην αίθουσα, χαχανίζουμε με το χαζό κι έπειτα από ένα εικοσιτετράωρο, όταν μας ρωτάνε για την υπόθεση της ταινίας, μπερδεύουμε το «Φιλί της Ζωής» με το «Γαμήλιο Ρarty». Όπως ακριβώς συμβαίνει με γνωστή ραδιοφωνική διαφήμιση. Ο ένας ρωτάει τον άλλον: «Βρε πώς τον λένε αυτόν τον ψηλό που έπαιζε στο “Ιντιάνα Τζόουνς”». Απαντάει ο άλλος: «Να δεις, να δεις, α το βρήκα. Χάρισον Κόνσουλας». Ρaidia (κι εγώ στο λατινικό) και εις ανώτερα!


Το πνεύμα κυκλοφορεί ελεύθερα

«O αόρατος» (Τhe Ιnvisible). Αλληγορικό και μεταφυσικό θριλεράκι του Ντέιβιντ Γκόγιερ με Τζάστιν Τσάτγουιν, Μάρσια Γκέι Χάρντεν, Κρις Μάρκετ και τη φρέσκια ταλεντάρα με το όνομα Μαργαρίτα Λεβιάβα. Όπου τελειόφοιτος του Λυκείου και σπουδαίο μυαλό στη λογοτεχνία και την ποίηση, θανάσιμα χτυπημένος από συμμορία του σχολείου με επικεφαλής μια απροσάρμοστη συμμαθήτρία του, καταλήγει ενταφιασμένος κάπου στο δάσος. Το πνεύμα του όμως κυκλοφορεί ελευθέρως και σαν τις Ερινύες σκαλίζει

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ=5

(μόνο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης)

τις τύψεις του κοριτσιού που τον έχει εγκαταλείψει αβοήθητο και μόνο του, μέχρις ότου εκπνεύσει οριστικώς από τον μάταιο τούτο κόσμο. Περίπου οι καλοί πεθαίνουν νέοι και το κακό τριγυρνάει αδέσποτο χωρίς φραγμό. Μεταξύ μας, καλύτερο από τη «Θανάσιμη εκδίκηση».

«Ιrina Ρalm» του Σαμ Γκαρμπάρσκι. Κάτι μεταξύ χαβαλέ και «αμάρτησα για τον εγγονό μου». Όπου η Μάριαν Φέιθφουλ σε στυλ θείτσας, προκειμένου να βρει το money να χειρουργηθεί ο εγγονός της, αναγκάζεται να πιάσει δουλειά σε πορνείο, χουφτώνοντας τους πελάτες μέσα από μια τρύπα. Το εργαλείο διεισδύει σε οπή και από την άλλη αρχίζει να παίζει η γιαγιάκα η καλή. Μπράβο, της λέει ο Μίκι Μανόλοβιτς, εκ του «Underground» του Κουστουρίτσα προερχόμενος. Διαθέτεις την πιο μαλακή χούφτα της Οικουμένης . Τ ι να τους πεις τώρα;

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ=3

(συμβολικά)