ΠΡΟΣΩΠΑ Καθηγητής της ευτυχίας

Η ευτυχία είναι μια επιστήμη και ο καθηγητής της είναι ο Ταλ Μπεν-Σαχάρ. Διδάσκει στο Χάρβαρντ, όπου τα δύο σεμινάριά του (στη «Θετική Ψυχολογία» και την «Ψυχολογία της Ηγεσίας») είναι τα δημοφιλέστερα του πανεπιστημίου. Είναι γραμμένοι σ΄ αυτά συνολικά πάνω από 1.400 φοιτητές – περισσότεροι απ΄ όσοι στο σεμινάριο της Εισαγωγής στην Οικονομία για τους πρωτοετείς. Ειδικότητά του είναι να διδάσκει τίποτε λιγότερο από την ευτυχία.

Ένας στους τέσσερις φοιτητές του Ταλ ΜπενΣαχάρ ισχυρίζεται πως ο καθηγητής αυτός τού άλλαξε τη ζωή. Ξέρει να πείθει, η φωνή του είναι ήσυχη, μετρημένη, κατευναστική, ο λόγος του απλουστευτικός, αλλά αποτελεσματικός. Η ευτυχία, λέει, είναι στο χέρι όλων. Αρκεί να είσαι επιμελής, να σημειώνεις για παράδειγμα κάθε βράδυ τα πέντε γεγονότα, όσο συνηθισμένα κι αν είναι, που σε έκαναν χαρούμενο. Για παράδειγμα, βγάζει το σημειωματάριό του και σημειώνει τη χαρά που του προσφέρει η διδασκαλία στους συγκεκριμένους φοιτητές που έχει απέναντί του. Τις θεωρίες του τις εφαρμόζει πρώτα στον εαυτό του. Παλιότερα, στο Ισραήλ, ήταν πρωταθλητής του σκουός. Αργότερα κατάλαβε όμως ότι η επιτυχία δεν τον έκανε ευτυχισμένο. «Τι είναι σημαντικό για σας;», ρωτάει ο Ταλ Μπεν-Σαχάρ. «Και, κυρίως, τι κάνετε για να το αποκτήσετε;». Αυτός, για παράδειγμα, βγαίνει δύο φορές την εβδομάδα ραντεβού με τη γυναίκα του…

Πρόκειται για κοινοτοπίες, που είναι όμως επιστημονικά αποδειγμένες. «Όλοι ξέρουν», παραδέχεται, «πως πρέπει να γυμνάζεσαι για να αισθάνεσαι καλά». Ποιος όμως ξέρει πως, σ΄ ένα δείγμα 156 καταθλιπτικών, η ομάδα στην οποία χορηγήθηκαν αντικαταθλιπτικά είχε το ίδιο ποσοστό θεραπείας με μια ομάδα που απλώς έκανε μισή ώρα φυσικής άσκησης τρεις φορές την εβδομάδα; Και ακόμη καλύτερα: ποιος ξέρει πως η ομάδα των «αντικαταθλιπτικών» εμφάνισε ποσοστό υποτροπής 36% ενώ των «αθλητών» μόνον 9%; «Η επιστημονική απόδειξη αυξάνει την επίδραση που μπορεί να έχει η παρατήρηση της κοινής λογικής», τονίζει ο καθηγητής. «Από τότε που ξέρω τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας, γυμνάζομαι τρεις φορές την εβδομάδα χωρίς να έχω παραλείψει ούτε μία φορά».

Ο Ταλ Μπεν-Σαχάρ χρησιμοποιεί επιχειρήματα που μπορούν να καταλάβουν τα στελέχη επιχειρήσεων. Δείχνει για παράδειγμα, με τη βοήθεια μελετών και στατιστικών, ότι η ευτυχία κάνει καλό στην ανάπτυξη. Πώς να είσαι δημιουργικός και νεωτεριστής όταν τα βλέπεις όλα μαύρα; Μπορεί βέβαια κανείς να του απαντήσει ότι ο Σαρλ Μπωντλέρ ή ο Μαρσέλ Προυστ δεν ήταν χαρωποί και αμέριμνοι. Όμως τότε ο καθηγητής βγάζει από το χαρτοφύλακά του μια άλλη έρευνα, η οποία αποδεικνύει πως οι μανιοκαταθλιπτικές ιδιοφυΐες δημιούργησαν στη φάση της «μανίας» και όχι της «κατάθλιψης»…