ΔΡΟΜΟΙ

Έχει πλάκα…
… να βλέπει κανείς τους Αμερικανούς ψηφοφόρους να ξεγελούν τους δημοσκόπους όχι μια αλλά δυο φορές μέσα σε μια εβδομάδα. Τόσο στη μεγάλη νίκη του Ομπάμα στην Αϊόβα, όσο και στην «επιστροφή» της Χίλαρι στο Νιου Χάμσαϊρ, τους πιάσαμε αδιάβαστους. Όχι πως έχει καμιά ιδιαίτερη σημασία. Ούτε αυτές οι αμερικανικές εκλογές θα είναι συναρπαστικές. Γιατί το μεγάλο ερώτημα για τους Αμερικανούς ψηφοφόρους παραμένει αναπάντητο: Για ποιο πράγμα θα ψηφίσουν;

Το σλόγκαν…
… όλων των υποψηφίων είναι η «ΑΛΛΑΓΗ». Και είναι μια επιβεβαίωση της παρακμής στην οποία έχει βυθιστεί η πολιτική στην Αμερική, όπως παρατηρεί ο Βρετανός αρθρογράφος Μικ Χιουμ. Τι είδους αλλαγή εννοούν; Και ποιες επιλογές προσφέρουν στους ψηφοφόρους τους; Όσο κι αν αναζητήσει στους υποψήφιους ξεκάθαρες πολιτικές θέσεις και αρχές, δεν θα βρει καμιά – επειδή έτσι ακριβώς το θέλησαν οι ίδιοι οι υποψήφιοι. Δεν θα διακρίνει κανείς διαχωριστικές γραμμές παρά μόνο στον φωτογραφικό πόλεμό τους: η Χίλαρι με τον πρώην πρόεδρο σύζυγό της και τους γερασμένους συμβούλους του, ο Ομπάμα με τη νεαρή σύζυγό του και τις κόρες του. Παρά τα δημοσιεύματα περί τιτανομαχίας, δεν αποκλείεται να δούμε τελικά τις πιο πληκτικές εκλογές στην αμερικανική ιστορία. Οι παλιές ετικέτες της Δεξιάς και της Αριστεράς, που ήδη μας δυσκολεύουν όταν προσπαθούμε να τις εφαρμόσουμε στο κατεστημένο πολιτικό σύστημα της Ευρώπης, μοιάζουν αστείες όταν κάποιοι επιχειρούν να τις εφαρμόσουν στον Ομπάμα ή σε έναν Ρεπουμπλικανό υποψήφιο σαν τον Μακέιν. Γιατί, έτσι κι αλλιώς, ελάχιστες φορές υπήρξε ιδεολογική αντιπαράθεση στις αμερικανικές εκλογές.

Ο Ομπάμα…
… θα μπορούσε να είχε δώσει κάποιο ενδιαφέρον στην αναμέτρηση. Οι οπαδοί του όμως κράδαιναν στις συγκεντρώσεις τους πλακάτ που έγραφαν «ΕΛΠΙΔΑ» και «ΠΙΣΤΕΥΩ». Θα νόμιζε κανείς πως κάτι παραλείφθηκε από τον τυπογράφο. Ελπίδα σε τι; Πιστεύω σε ποιον; Όχι πως η Χίλαρι προσφέρει τίποτα παραπάνω. Αν και ανήκει στο κατεστημένο του Δημοκρατικού Κόμματος, επιχειρεί κι αυτή να εμφανιστεί σαν μια υποψήφια της αλλαγής. Η προεκλογική αντιπαράθεση έχει περιοριστεί στο ελάχιστο δυνατό: τον Ομπάμα που χαμογελάει με τις κόρες του και τη Χίλαρι που κλαίει στην τηλεόραση, σε ένα έργο που το τελευταίο επεισόδιό του θα προβληθεί τον προσεχή Νοέμβριο.

Τα πρώτα…
… επεισόδια, όποιος υποψήφιος κι αν κερδίσει τελικά το χρίσμα του κόμματός του, αναδεικνύουν το πληκτικό κενό που χωρίζει το δικομματικό πολιτικό κατεστημένο της χώρας από τη μεγάλη πλειονότητα του αμερικανικού κοινού. «Για να χρησιμοποιήσω τα σλόγκαν που είναι τώρα του συρμού», γράφει ο Μικ Χιουμ, «ΕΛΠΙΖΩ να κάνω λάθος, αλλά ΠΙΣΤΕΥΩ πως ούτε αυτή τη φορά θα δούμε την έναρξη μιας νέας δημοκρατικής επανάστασης σαν κι αυτή που απαιτείται για μια ΑΛΛΑΓΗ στην αμερικανική πολιτική».