Με όργανο το κορμί, τη χειρονομία, τη σιωπή

Ο Χριστόφορος Λιοντάκης πάλεψε με το θηριώδες αυτό κείμενο που στη γλώσσα του εκπέμπει μια διαβολικού οίστρου μουσική, δημιουργώντας στην ψυχή του αναγνώστη και του ακροατή μια δίνη, μια ρουφήχτρα που σε καταπίνει για να σε αποθέσει στον βυθό και μας έδωσε ένα ελληνικό ανάλογο, γεμάτο χυμούς με τη γεύση τέφρας. Ειδολογικά το έργο του Ρεμπώ πιστώνεται στον Συμβολισμό, δηλαδή στην τέχνη του Λόγου που παραπέμπει στη Μουσική των λέξεων που λειτουργούν στην ψυχή του δέκτη ως μουσικά συναισθήματα που διεγείρονται με τα γλωσσικά φθογγόσημα.

Ο Λιοντάκης βρήκε αντίστοιχα και απέδειξε εμπράκτως πόσο κοντά στον εξπρεσιονισμό, την καθαρή ποίηση του Μαλλαρμέ και του Βαλερύ, αλλά και στον υπερρεαλισμό του Ελυάρ και του Σαχτούρη, τον αναρχισμό του Εμπειρίκου και τη Μουσική της Αμοργού του Γκάτσου είναι ο Ρεμπώ. Χωρίς αυτά τα εφόδια, που ως δόκιμος διαχειριστής της Συντεχνίας ο Λιοντάκης τα διαθέτει, η μετάφραση αυτή θα ήταν αδύνατη. Απόδειξη στην παράσταση που δίδαξε ο Θάνος Αναστόπουλος στο «Δώμα» του Θεάτρου του Νέου Κόσμου και που έκανε τη γραπτή διατύπωση του ποιήματος ακουστή, ο ήχος των λέξεων μετείχε και της σημασίας των εννοιών και της παρασημαντικής του μουσικού ιδιώματος.

Τα δύο ταλαντούχα νέα παιδιά που πειθαρχώντας στο σχέδιο της σκηνοθετικής προβολής του Λόγου, ηθοποιοί με ήθος, τέλεια τεχνική και πλήρη κατανόηση όσων εκφωνούσαν, ο Μάνος Καρατζογιάννης και ο Νίκος Πουρσανίδης, με σημαίνουσες εικόνες, με όργανο το κορμί, τη χειρονομία, τη στάση και την κίνηση, τη σιωπή και τον καταρράχτη των ρυθμών κένωσαν αυτό το ιδιοφυές στις συναισθηματικές και ηθικές αντιφάσεις του αριστούργημα στο κοινό με την απλή μέθοδο της αναγωγής του τρόμου σε ρυθμό και του χάους της ψυχής σε κόσμον της τέχνης.

Πώς το λέει ο μόλις τιμηθείς Νίκος Εγγονόπουλος: «Ελάτε στου Λατίου τα ελάτια, να δείτε του δύτου την δίνην».