Δίκτυο

Βραβείο για τα Καλάβρυτα

Στα μέσα του περασμένου Δεκεμβρίου έγιναν οι εκδηλώσεις μνήμης για τα 64 χρόνια από τα δραματικά γεγονότα των Καλαβρύτων το 1943. Λίγες ημέρες αργότερα, η Ακαδημία Αθηνών έδωσε έπαινο (στην Τάξη των Ηθικών και Πολιτικών Επιστημών) σε έναν ακάματο ερευνητή, τον Δημήτριο Γ. Κανελλόπουλο, ο οποίος, «ύστερα από υπερτριακονταετή προσπάθεια και έρευνα σε διεθνείς φορείς και πηγές, συγκρότησε Ιστορικό Αρχείο αποτελούμενο από έγγραφα, μαρτυρίες και φωτογραφίες σχετικά με την καταστροφή των Καλαβρύτων και 24 χωριών και οικισμών της ευρύτερης περιοχής τους και την εκτέλεση οκτακοσίων αμάχων εφήβων και ανδρών τον Δεκέμβριο του 1943». Το αρχείο αυτό ο Δημήτρης Κανελλόπουλος το δώρισε στο Ελληνικό Δημόσιο, με τον όρο να παραχωρηθεί στο Δημοτικό Μουσείο Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος, στη λειτουργία του οποίου έχει άλλωστε και ο ίδιος ιδιαίτερη συμβολή. «Πολλά από τα περιλαμβανόμενα στοιχεία είναι εξαιρετικής σημασίας για την ιστορική έρευνα των δραματικών εκείνων γεγονότων», γράφει στην έκθεσή του ο γενικός γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών Νικόλαος Ματσανιώτης. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ο αριθμός 800 για τα θύματα, τον οποίο υιοθετεί η Ακαδημία. Έχει χυθεί πολύ μελάνι και η ασυμφωνία καλά κρατεί, σε σχέση με τον αριθμό των εκτελεσθέντων. Στην κοινή συνείδηση έχει περάσει ο αριθμός 1.300, που οι περισσότεροι όμως θεωρούν μεγαλύτερο του πραγματικού. Ο αριθμός 486 που δημοσίευσε Γ ερμανός ερευνητής προκάλεσε μεγάλες αντιδράσεις, ωστόσο είναι αλήθεια ότι ακόμη το θέμα δεν έχει λυθεί διά παντός. Η Ακαδημία κινήθηκε κάπου στη μέση. Όπως μας πληροφόρησε ο ίδιος ο βραβευθείς, μάλλον χρησιμοποίησε ένα από τα έγγραφα του αρχείου. Πρόκειται για τον αριθμό 773 που είχε αναφερθεί στη Δίκη της Νυρεμβέργης, μέρος των πρακτικών της οποίας περιέχεται εκεί.


Η μεγάλη ανατριχίλα

Το καημένο το υπουργείο Πολιτισμού από τη Μεταπολίτευση και μετά προσπαθούσε να σταθεί στα πόδια του, να συμπεριληφθεί στα πρωτοκλασάτα. Η Μελίνα ήταν η πρώτη υπουργός που κατάφερε να το κάνει πρωτοσέλιδο. Με το όραμά της για την επιστροφή των Μαρμάρων, αλλά και με την προσωπικότητά της, τη λάμψη που έδινε στα πολιτιστικά θέματα, στα καλλιτεχνικά γεγονότα. Αυτές τις ημέρες, έγινε και πάλι πρωτοσέλιδο. Από την ανάποδη. Ένα σκάνδαλο με τη μορφή της Λερναίας Ύδρας. Από μία απόπειρα αυτοκτονίας βγαίνουν εκβιασμοί, επιλήψιμες συναλλαγές, ροζ σκάνδαλα. Από μια δεύτερη, ποινικά κολάσιμες σιωπές, κυβερνητικές προστασίες, ένοχοι αποδέκτες. Το καημένο το υπουργείο Πολιτισμού έγινε δακτυλοδεικτούμενο, υπόδειγμα φορέα, για κατάχρηση εξουσίας. Κι είμαστε ακόμα στην αρχή της έκρηξης. Που είναι τόσο μεγάλη και βροντώδης, ώστε η δημόσια διαπίστωση, ότι αυτό το «φτωχό» υπουργείο διαχειρίζεται ευρωκονδύλια εκατομμυρίων, μπαίνει σε δεύτερη μοίρα. Προφανώς, η σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού έχει μεγαλύτερη έκταση.


Χείρα βοηθείας

Από τα αρχαιότερα ελληνικά μουσεία (1918) και το μοναδικό παράρτημα των Γενικών Αρχείων του Κράτους που λειτουργεί και ως μουσείο- με 18.000 έγγραφα της περιόδου λίγο πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την Επανάσταση, κειμήλια από τους Βαλκανικούς και Παγκόσμιους Πολέμους, τη Χάρτα του Ρήγα, ενδυμασίες, όπλα και βιβλιοθήκη με 6.000 σπάνιες εκδόσεις από τις αρχές του 18ου αιώναδραστήριο, αν και παραμελημένο (με μόνο δύο μόνιμους υπαλλήλους) από την Πολιτεία, το Ιστορικό Αρχείο Μουσείο Ύδρας δεν το βάζει κάτω. Κάνει ολοένα και ανοίγματα στη σύγχρονη τέχνη με εκθέσεις και εκδηλώσεις. Για τον Μάιο προγραμματίζει έκθεση αφιερωμένη στο έργο του Παύλου Παντελάκη, ενός σημαντικού καλλιτέχνη και ανθρώπου ο οποίος συνέβαλε καθοριστικά στη διατήρηση της παράδοσης του ιστορικού νησιού του Αργοσαρωνικού. Επειδή όμως πολλά έργα του βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές, το μουσείο απευθύνει έκκληση σε συλλέκτες που έχουν έργα του Παύλου Παντελάκη να επικοινωνήσουν με τη διεύθυνση του μουσείου (22980-52355 και 54142) ώστε να επιτευχθεί η καλύτερη δυνατή διοργάνωση. Όσοι κατέχουν ας τείνουν χείρα βοηθείας.