Συγγραφείς «κρυμμένοι πίσω από τον εαυτό τους»

Μιλάμε για τη «Βάσα» που ετοιμάζει.

Τι σας ελκύει στο έργο αυτό και το προτείνατε στην Μπέττυ Αρβανίτη;

«Υπάρχει μία γενιά συγγραφέων κάπως “κρυμμένη πίσω από τον εαυτό της” που μου αρέσει πολύ. Ο Γκόρκι, για παράδειγμα, είναι γνωστός για ένα μέρος του έργου του που σχετίζεται με μία ολόκληρη πολιτική. Αλλά εκείνο που με ενδιέφερε πολύ ήταν το μοντέρνο κομμάτι της δουλειάς του, το οποίο έχει να κάνει με τη μεγάλη αναταραχή των αρχών του αιώνα και τα ρεύματα που πηγαινοέρχονταν στη Ρωσία πριν πάρουν “ταυτότητα” τα πάντα. Σας θυμίζω ότι ο Ανατόλι Βασίλιεφ το 1978 ανεβάζοντας την πρώτη εκδοχή της “Βάσας Ζελεζνόβα”- του 1908, αυτή που κάνω κι εγώ-, ανακάτεψε όλο το σύγχρονο θέατρο της εποχής του. Ο Γκόρκι είναι ένας ιδιαίτερος Τσέχοφ, γεμάτος πολύ πιο φανερές εντάσεις και πολύ πιο αδρές γραμμές».

Δεν συμμερίζεστε την άποψη που έχω πως δεν είναι παρά ένας επίγονός του χωρίς το βάθος του; «Και ποιος όμως δεν είναι επίγονος του Τσέχοφ; Αλλά, “μπαίνοντας” σε ένα έργο, ζω μαζί του ένα ερωτικό πάθος. Οπότε τα βλέπω, όπως όταν ερωτευτείς, όλα τέλεια…». Γελάει. «Η δύναμή του πάντως δεν βρίσκεται στη λεπτότητα και στις αποχρώσεις. Είναι στην ένταση, στα σκοτεινά απωθημένα και στην ουμανιστική σκέψη».

Ο συγγραφέας που θεοποιήθηκε από τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό όταν τα έργα του Τσέχοφ αγνοούνταν επιδεικτικά ως δείγματα αστικού θεάτρου μπορεί να μιλήσει στο σημερινό κοινό; «Νομίζω απόλυτα. Είναι αυτό το πάθος του για τη σκοτεινή και δυνατή γυναικεία παρουσία μέσα στη ζωή… Δεν τον ανεβάζω ως σοσιαλιστικό συγγραφέα αλλά ως συγγραφέα. Ο Γκόρκι του 1908 δεν είχε τέτοια ταυτότητα» (σ.σ.: η δεύτερη εκδοχή του έργου είναι του 1935, επί Στάλιν, και σαφώς διαφοροποιημένη από την πρώτη, «δύο εντελώς διαφορετικά έργα»).